Nederlandsche Vogelen (5) Zo vroom en zo wreed. Waarom vroomheid niet helpt tegen wreedheid.

In mijn vorig blog Nederlandsche Vogelen (4) Theologische invloeden op de beschrijving van vogels gaf ik aan dat op vele plaatsen bewondering werd uitgesproken voor de wonderen van de Schepping en de wijsheid van de Schepper. In het derde deel liet ik zien dat men de vogels bewonderde om hun pure schoonheid, prachtige verenkleed en zang (zonder expliciet te verwijzen naar de Schepper), maar tegelijk respectloos omging met die mooie vogels. Nu vraag ik aandacht voor het feit dat het besef dat die bewonderde vogelwereld door een alwijze algoede Schepper is geschapen, geen enkele invloed had op de behandeling van die vogels. Hoe kon dat?

Hoe werden wilde vogels behandeld?

Kievit (Sepp, Nozeman,KB)

Ondanks het feit dat er jaarlijks honderdduizenden eieren van de kievit geraapt worden, en ondanks dat zij zelf in het najaar in grote hoeveelheden met slagnetten gevangen en gedood worden, blijven er door de Voorzienigheid altijd voldoende kievitten over:

"....blyft 'er echter altoos, door wyze en gunstige schikkinge der Voorzienigheid, voor ons Land eene verbaezende veelheid van dit gevogelte overig." (KB)

Hier zie je dat er een direct verband gelegd wordt tussen de overvloedige aantallen kievitten en de Goddelijke Voorzienigheid [1]. De kieviten zijn voor de mens geschapen. Dat blijkt wel uit het feit dat ze nooit opraken. Ze zijn 'niet uit te roeien'. En dus mag je ze zonder gewetensbezwaren vangen, doden, hun eieren rapen en opeten. Kieviten waren zeer nuttig omdat ze vooral voor arme mensen een grote hoeveelheden vlees en eieren leverden. "Onze Kieviten te mogen en te moeten plaetsen onder de zeer nuttige en dienstige vogelen des vaderlands". En zo was dat. Men maakte zich kennelijk geen zorgen dat het wel eens slecht zou kunnen gaan met het aantal kievitten. Immers: God zelf zorgde er voor dat ze bleven bestaan. Wat een Wijsheid, Goedheid en Voorzienigheid!

Dit gold niet alleen voor kievitten. De schrijver geeft een nuttige handleiding voor het vangen van tapuiten met paardenharen strikken! [KB]. Wat wreed en respectloos: het zijn van die prachtige, kwetsbare en nu zeldzame vogeltjes. Je mag blij zijn dat je ze nog te zien krijgt. Die respectloosheid kan dus niet uitsluitend toegeschreven worden aan de boeren en plattelanders van die tijd. Het was de auteur van de Nederlandsche Vogelen zelf. Iemand van de betere standen zou je kunnen zeggen.
In die tijd werden de nu in Nederland zeer zeldzame ortolanen in kleine kooitjes in het donker gehouden omdat ze anders zich doodvliegen door de schrik, en ze werden vetgemest. Onvoorstelbaar. Nu broeden ze niet meer in Nederland. Hoogstens kleine aantallen op doortrek. 
In het derde deel ('zo mooi en zo lekker') heb ik nog vele andere voorbeelden gegeven. Het was niet alleen de vanzelfsprekendheid waarmee vogels gevangen en gegeten werden, velen zagen het als volksvermaak om bijvoorbeeld houtduiven met lijmstokjes te vangen door middel van blind gemaakte soortgenoten. Het zgn. 'kwakschudden' was een volksvermaak. In de vorige eeuw, lezen we, was het Zevenhuizensche Bosch vermaard wegens de kolonies van de daar broedende kwakken (nu zeldzaam!). Men hield jaarlijks 'plezierpartijen': in de broedtijd net zo lang schudden aan de bomen tot de nog niet vliegvlugge jongen naar beneden donderden (KB).
Ook zonder de Voorzienigheid te noemen had men het idee dat sommige soorten voorbestemd waren 'om de mens tot spyze te dienen' [3].

Conclusie

Vroomheid maakt gelovigen niet respectvol ten opzichte van de natuur. Integendeel: men geloofde dat het de bedoeling van de schepper was dat die vogels, gevangen, geschoten en gestrikt werden om als lekkerny voor de mens te dienen! Geheel in overeenstemming met Genesis [2]. Hoe moderne christenen tegenwoordig de Bijbel ook mogen lezen, toen weerhield de Bijbel de gelovigen niet om op een ongewoon wrede en inhalige manier met de natuur om te gaan. En aangezien de Bijbel niet gewijzigd is sinds de 18e eeuw, moeten eventuele diervriendelijke moderne christenen door buiten-Bijbelse, culturele factoren beïnvloed zijn.

Noten

1. Goddelijke Voorzienigheid (wiki): De almachtige en alomtegenwoordige kracht Gods, door welke Hij hemel en aarde, mitsgaders alle schepselen, gelijk als met Zijn hand nog onderhoudt, en alzo regeert, ... van Zijn Vaderlijke hand ons toekomen."
2. Genesis 9: "En de vrees en de schrik voor u zij over al het gedierte der aarde en over al het gevogelte des hemels, al wat zich op de aardbodem roert en alle vissen der zee; in uw hand zijn zij gegeven. 3 Alles wat zich roert, wat leeft, zal u tot spijze zijn; Ik heb het u alles gegeven evenals het groene kruid." Met deze Bijbelse woorden: waarom zou je dan nog aarzelen?
3. Over de wilde eenden: "De natuur schynt deze Vogels, even als de Haringen, dit te hebben ingegeven, dat zy, om zelf de Kost voor zig te zoeken, aan het Menschelyk Geslagt Spyze verschaffen moesten" (217)

Vorige blogs over dit onderwerp

1. Nederlandsche Vogelen (1) Een vernieuwend ornithologisch standaardwerk uit de 18e - 19e eeuw
2. Nederlandsche Vogelen (2) Een aanzet tot evolutionair denken in de kiem gesmoord.  
3. Nederlandsche Vogelen (3) Zo mooi en zo lekker!
4. Nederlandsche Vogelen (4) Theologische invloeden op de beschrijving van vogels 

Docentenplein blundert met reclame voor creationistisch evolutieleerboek

Een oplettende lezer tipte mij dat de website Docentenplein reclame maakt voor het creationistisch evolutieleerboek 'Evolutie - Het nieuwe studieboek'.

Docentenplein: reclame voor creationistisch leerboek (21 Jan15)

 

Het boek is een vertaling uit het Duits. De auteurs Reinhard Junker en Siegfried Scherer zijn creationisten. Het boek is via de website Docentenplein te bestellen bij de creationistsiche organisatie www.oude-wereld.nl. Het is tweemaal te vinden: onder 'Lesmateriaal VO' en 'Aanbiedingen'. In de beschrijving van het leerboek staat: "Het laatste deel behandelt een interpretatie uitgaande van design", maar het creationisme is niet beperkt tot het laatste hoofdstuk, het boek als geheel is geschreven vanuit een creationistisch standpunt. Docentenplein linkt direct door naar de creationistische website Oude Wereld waar je deze omschrijving van het boek vindt: "hoe de nieuwe biologie het tijdperk van Darwin beëindigt".

Op de site oude-wereld

Het is onbegrijpelijk dat Docentenplein niet gecontroleerd heeft wie de auteurs zijn, wat de inhoud van het boek is, wie de uitgever is en ook niet gealarmeerd zijn door het adres waar het boek besteld moet worden. Het biologenvakblad BioNieuws had in 2010 en 2011 al gewaarschuwd voor het boek. Hadden de makers van Docentenplein even gegoogeld dan hadden ze de website:

kritische website over Junker-Scherer:

https://sites.google.com/site/junkerscherer/

gevonden waar een kritische analyse van het boek gegeven wordt door de evolutiebiologe Gerdien de Jong (UU). De conclusie van de Jong:

"Dit boek is geen studieboek en geen standaardwerk over evolutiebiologie, en heeft weinig overeenkomst met de laatste  stand van de evolutiebiologie. Het is een gedetailleerde bestrijding van evolutie door schrijvers die toegang tot de wetenschappelijke literatuur hebben en in een wetenschappelijke stijl schrijven." (bron)

De website is speciaal opgezet om docenten die niet deskundig zijn op het gebied van evolutie te helpen fouten in het boek op te sporen en het creationistische karakter van het boek duidelijk te maken.

Deze misleidende reclame voor een creationistisch boek moet zo snel mogelijk verwijderd worden van een neutraal ogende website als Docentenplein. 
Als iemand iets van docentenplein weet, neemt U aub contact op of laat een comment achter. 

Nergens is op de site te vinden wie de auteurs of de organisatie zijn die verantwoordelijk zijn voor de site. In het hoofdmenu zit geen contactmogelijkheid. Dit is allemaal hoogst ongebruikelijk. Het is niet uit te sluiten dat de hele website Docentenplein is opgezet door De Oude Wereld, dus een scam of te wel: oplichting.

Met dank aan de lezer Gralgrathor voor de tip.

Update 24 jan 2015

Na bestudering van de kleine lettertjes op de website Docentenplein blijkt:  "Docentenplein is inmiddels al meer dan 12 jaar actief en is hét medium om onderwijs gerelateerde producten te promoten.". Het is dus géén startpagina voor docenten zoals 'Docentenplein' suggereert, het is een commerciële website voor producenten van lesmateriaal die tegen betaling hun advertenties kunnen plaatsen met de ongekende bonus dat niet vermeld wordt dat het om een advertentie gaat. De website Docentenplein bevat niet een redactioneel deel en een deel advertenties, nee alles is advertentie. De site bevat helemaal geen beoordelingen van lesmateriaal door de redactie of door gebruikers. Die beoordelingen zouden in het belang zijn van docenten en niet in het belang van producenten. Het is als een krant zonder nieuws en achtergronden en uitsluitend reclame (zonder dat er bij staat dat het reclame is).
De site neemt kritiekloos lesmateriaal op als er maar betaald wordt. Het resultaat is twee boeken van de creationistische organisatie Oude Wereld. Dat is niet in het belang van goed onderwijs. Dat is een slechte zaak.
Ten tweede: volgens De regels bij het plaatsen van online advertenties moet een advertentie duidelijk herkenbaar zijn als advertentie. Welnu daar is volstrekt niet aan voldaan. Niemand gaat als eerste kleine lettertjes onderaan de homepage doorploegen. En zelfs dan is nog steeds niet duidelijk of er ook echte, redactionele bijdrages op de site staan. Dit alles zou in het hoofdmenu moeten staan onder een kop als 'Wie zijn wij?'.
Docentenplein is in feite een soort webwinkel vermomd als startpagina voor docenten, opgesierd met een gratis nieuwsbrief waarin ook nog reclame kan voorkomen. Misleidend dus.

Update  25 jan 2015

Sinds 25 Jan is het mogelijk een comment in te voeren onder een boek. Dat heb ik hier gedaan voor het boek van Junker-Scherer.

Vorig blogs over dit onderwerp

• Nieuwe kritische website over Junker & Scherer 6 Feb 2011
• Der geist der stets verneint. Wacht u voor dit boek  14 Dec 2010
• Der geist der stets verneint. Weglaten, verkeerd weergeven, verdraaien, misleiden 15 Dec 2010

Nieuw boek over de toekomst van vleesconsumptie: Meat The Future

Meat, The Future:
How Cutting Meat Consumption Can Feed Billions More
Nicolaas G. Pierson Foundation 2015
Titel: de toekomst van vlees of: ontmoet de toekomst (?)

 

Op zondag 11 januari presenteerde het wetenschappelijk bureau van de Partij voor de Dieren, Nicolaas G. Pierson Foundation, een nieuw boek getiteld: Meat, The Future: How Cutting Meat Consumption Can Feed Billions More. (Vlees. De toekomst: hoe vermindering van onze vleesconsumptie miljarden mensen meer kan voeden). Dit vond plaats in de Remonstrantse kerk te Bussum. Een stuk of 8 Nederlandse wetenschappers van diverse universiteiten, die hadden bijgedragen aan het boek, hielden een inleiding. Het boek bevat bovendien nog 3 hoofdstukken van buitenlandse wetenschappers die niet aanwezig waren bij de presentatie. Hoewel er vanuit zeer verschillende gezichtspunten naar de toekomst van vleesconsumptie werd gekeken is volgens mij de ecologische voetafdruk van vleesconsumptie een aardige samenvatting.

Er was één presentatie die er wat mij betreft uitsprong (zonder de rest te kort te doen): Henriëtte Prast (gedragseconomie) van de Universiteit van Tilburg. Ze gaf een vlotte, humoristische presentatie vol met verrassende wetenschappelijke inzichten. Ze heeft ook een hoofdstuk in het boek. Dit is ook makkelijk te volgen door de algemeen geinteresseerde niet-bioloog of niet-landbouwkundige. Een paar anecdotes: op een KLM vlucht binnen Europa zijn er geen vegetarische maaltijden verkrijgbaar. Wat moet je dan als vegetarier? Toen Prast op een andere vlucht (business class) haar bestelde vegetarische maaltijd kreeg voorgeschoteld, schaamde de stewardes er zich voor omdat de kwaliteit nog minder was dan wat 'Economy' mensen kregen (de standaard niet-vegetarische maaltijd). En deze (staat niet in het boek): bij een feestelijk diner aangeboden aan hoogleraren had de organisatie bij wijze van experiment niet als standaard het vleesmenu, maar het vegetarisch menu gekozen en moesten de deelnemers via mail of formulier opgeven of ze een niet-vegetarisch menu wensten. Wat bleek? Nul van de 400 personen nam de moeite om af te wijken van het standaard menu. Dus: alleen al door het simpele veranderen van de default van vlees naar vega maaltijd, eten opeens veel meer mensen vegetarisch. Nu wordt het de carnivoren en omnivoren bij congressen, feestjes, recepties gemakkelijk gemaakt omdat het vleesmenu het default menu is. Alsof vlees de norm is, normaal is, en vegatarisme een afwijking is. Als het vegetarisch menu de default is, wordt vlees niet verboden, en wordt de keuzevrijheid ook niet beperkt. Je moet alleen maar iets meer moeite doen. En waarom ook niet als je weet dat de huidige (westerse) vleesconsumptie te hoog en niet-duurzaam is? 
Voorbeeldje: in het driesterren toprestaurant De Librije staat/stond er op de kaart 'vegetarisch in overleg'! Welke vegetarier wil eten in een restaurant waar  Ganzenlever op het menu staat? 
In het hoofdstuk staan nog een groot aantal inzichten over de psychologie van voedselkeuze (cognitive biases: self-serving bias, omission bias, preferences, etc) allemaal kort opgesomd, die duidelijk maken dat alleen maar informatie verschaffen over de globale ecologische voetafdruk van vleesconsumptie niet voldoende is om mensen van gedachten en van menu te laten veranderen.

Nog één feitje: in Nederland is de vleesconsumptie verdubbled sinds 1970. Is het huidige niveau vleesconsumptie noodzakelijk voor de gezondheid of was in 1970 al de minimum hoeveelheid bereikt? Als dat laatste, dan eet de Nederlander 2x te veel vlees. Iets om over na te denken.

Nog één misverstandje: iemand op het werk van mijn vrouw wist dat als alle mensen vegetarisch gingen eten er geen grond genoeg was om al dat voedsel te verbouwen!!! Moet ik dit echt uitleggen? [1] Zou overigens een goede vraag zijn voor de wetenschapskwis die altijd rond kerst gehouden wordt.

Het boek bevat veel interessante hoofdstukken waar ik hier later nog wat over zal zeggen. Vanwege de actualiteit wilde ik echter nu al over het boek bloggen.



Terzijde1: wat mij opvalt is dat het boek niet in amazon of bol verkrijgbaar is. Men moet het boek rechtstreeks via internet bij de NGPF bestellen. Volgens mij bereik je een groter publiek, en verkoop je dus meer, als je het ook via amazon of bol of de gewone boekhandel (Libris) beschikbaar stelt. Dit snap ik dus niet. Als alternatief voor een boek of als extra zou je ook een website kunnen maken of een youtube fimpje die op een aantrekkelijke manier de hoofdzaken van het vleesprobleem visualiseert (als je voldoende geld zou hebben). Een ander nadeel van het boek is dat de leuke anecdotes die op de boekpresentatie te horen waren in het boek ontbreken. Een voordeel is dat het boek wetenschappelijke literatuurlijsten bevat.


Terzijde2: waarom wordt zo'n boekpresentatie op zondag gehouden? Er zal op zondag niet veel pers te verwachten zijn. De waarschijnlijke reden is: Marianne Thieme (PvdD) houdt haar zondagsrust op zaterdag (7e-dag Adventisten). Nu is Marianne Thieme een onmisbaar persoon in de PvdD en de Tweede Kamer, máár je moet privé en werk gescheiden houden. De PvdD is géén religieuze organisatie en daarom moet de keuze van zo'n bijeenkomst zich voegen naar de meerderheid. Thieme zet nu de meerderheid van de gelovigen die zondag als rustdag hebben voor het blok. Voor atheïsten is het in principe het geen probleem (zolang het maar niet in een kerk gehouden wordt). Het is mooi dat er veel vegetariers zijn onder de 7DA, maar in de toekomst aub tenminste afwisselend op zaterdag- en zondagmiddag! Zelfs de Atheistisch-Humanistische Vereniging en de Stichting Skepsis houden hun bijeenkomsten op zaterdag. Het is eigenlijk verbazingwekkend dat iemand die een globaal perspectief op de toekomst van de mensheid heeft, zo star en dogmatisch is als het om privé religieuze dingetjes als de sabbath gaat. Sorry, ik moest dit even kwijt. Voor het boek is dit allemaal geen probleem: dat kunt U op iedere gewenste dag lezen!


Let op (1): er bestaat een website http://www.meatthefuture.org/ 'Meat. The Future', die niet van de NGPF is, en wel de problemen van toekomstige vleesproductie in een aardig filmpje laat zien, maar als oplossing biedt: kunstvlees (in vitro meat). Ik ben (nog) niet overtuigd of dit een goede oplossing is...

Let op (2): er bestaat een website The future of meat An international installation showing five potential future scenarios about meat consumption in 2050. (4 maart 2015)

Noten

1. Als U echt geen idee heeft: het omgekeerde is waar: als iedereen vegetarisch zou zijn, zou er veel minder landbouwgrond nodig zijn. Waarom? Stuurt uw antwoorden in als comment onder dit blog!

Vorige blogs over dit onderwerp:

Is Nature vegetarisch geworden? De link tussen voedsel, gezondheid en milieu op globale schaal 28 nov 2014
Nog meer: klik op Labels: vegetarisme (onder deze blogpost of in de rechtermarge van het blog)