Het is geen normale zonsverduistering maar een zonsverduistering die volgens het KNMI wordt veroorzaakt door rook van de bosbranden in Portugal en Spanje en door Sahara stof. En deze zonsverduistering duurde de hele dag. Een unieke gebeurtenis die zelfs de weerman Peter Kuipers Munnekein in zijn hele carriëre nog nooit had meegemaakt. En ik ook niet. Ik heb wel een hele dag moeten wachten voordat er een Boeing-747 voor de zon langs vloog.
Frans de Waal explains why he eats meat to Janine Abbring
on Dutch television, August 20th 2017
On 20th August 2017 primatologist and author of many popular books on animal behavior Frans de Waal admitted in a 3 hour interview in the Dutch television program Zomergasten that he did eat meat. He admitted it after being confronted with this fact by the interviewer Janine Abbring. He defended it with the argument that eating meat is part of what he called 'the natural life cycle'. At the same time he condemned the meat industry for not being animal friendly [5].
He said that we should reduce meat consumption with perhaps 50%, or produce artificial meat from plants, and that we should treat the animals we do eat better. Further he said that one third or a quarter of the public is ready for paying attention to how animals are treated before they are eaten. The meat industry is very recalcitrant and is paying attention to profits only, he added. If you would visit places where meat is produced as often as you visit a zoo, you would be worried. However, those places are no-go areas. We must break that open. We must make people more aware of how chickens are treated before they end up on our plate, he said.
Janine Abbring interviews Frans de Waal (youtube). 28 sec video fragment with English subtitles (my translation). Janine Abbring: But you do eat meat, isn't it? Frans de Waal: Yes, but that is a completely different problem. Janine Abbring: ??? Frans de Waal: In that respect I am too much a biologist ... Janine Abbring: How can you think these two points have nothing to do with each other? Frans de Waal: Everything in nature is subject to the cycle of life: animals eat animals, sometimes plants eat animals, when we are dead, we are eaten by animals, ...
I find his meat eating habit completely unexpected and his subsequent defence very disappointing. First, he keeps eating meat in full knowledge of the deplorable situation of the millions and billions of animals in the meat industry. How can this be? If you know something is bad, a morally acting person stops doing it, or at least does everything in his power to stop doing it. His remarks about people being ready to eat less meat contributes even more to the confusion. He himself is not ready?
Second, he gives a naive and since long discredited defence for his meat eating habit. He calls it 'the natural cycle of life': in nature animals eat animals, we are being consumed by worms after our death, etc. But this clearly is a form of the naturalistic fallacy. Nobody denies the existence of carnivores in nature, but we cannot derive moral values from that fact. The argument is equivalent with: "I eat meat because lions eat meat". He could have easily taken his beloved chimps as a moral example, because they are omnivores just like us and are evolutionary closer to us than lions. Chimps and bonobo's do eat meat occasionally [1],[4]. But formulated as "I eat meat because chimps do" makes the naivety of the whole idea perfectly clear, and so is the whole 'natural cycle of life' idea [2]. It amounts to "nature red in tooth and claw", the very principle he vigorously opposed in his book The Age of Empathy [6].
There is another problem with his argument. If meat eating is natural, then reducing meat consumption is unnatural. How does he derive reducing meat consumption from 'the natural life cycle'?.
The most intellectually disturbing fact is that he knows the "is/ought distinction" in his book The Bonobo and the Atheist [3]. He knows that the naturalistic fallacy is a fallacy or at least that it is very problematic.
The age of empathy?
Nature's Lessons for a kinder society?
Third, on Dutch television he told he eats animals, but in his books De Waal never told his readers he does so. Now, one could argue that it is a personal matter and not our business at all. However, his books are not neutral scientific reports about animal behavior. On the contrary. He explains we live in the age of empathy and teaches us 'Lessons For A Kinder Society'. In The Age of Empathy he writes about himself: "Empathy is my bread and butter", describes himself as an animal lover: "I love and respect animals", and: "In my own research, I avoid causing pain or deprivation". In an interview [5] he tells us: "I myself have never done any invasive studies in chimps". In an essay in Nature he writes: "people systematically underestimate animals" [7]. In 'The Bonobo and the Atheist' he teaches: "Everything science has learned in the past few decades argues against this pessimistic view that morality is a thin veneer over a nasty human nature." [8].
Apart form his personal views, his science was never disinterested academic research to be published in scientific journals only. He broke old scientific taboos by attributing traditionally human qualities to animals, such as "empathy", "sympathy", "altruism", "consolation", "fairness", "conflict resolution", "peacemaking" and by giving names to individual animals; he is against emphasis on the nasty side of nature, selfishness, aggression, conflict, competition. Please note all these topics have to do with the social life and morality. Morality shows up in book titles: Good Natured. The Origins of Right and Wrong' and: Primates and Philosophers: How Morality Evolved. In other words: all his books are in fact about morality. And that is not morality in a purely descriptive way. He wants us to learn from animals. Not just anything, but moral lessons.
So, knowing his personal and scientific background, the kind of books he writes, the message he wants to convey to the world, the way he is portrayed by scientific journals (for example by PNAS), it is deeply disturbing that he admits eating animals. How can he be serious about a kinder society? Doesn't he include the animals he eats in his society? He practices a double standard: Chimp Haven, and Hell for the animals he eats. He knows the meat industry is a hell for animals, he blames the meat industry for not being friendly to animals, but he takes no responsibility for his own actions. Here the 'nasty human nature' comes to the surface. His critique of the meat industry is not serious. What did he learn from his lifelong study of animals? He preaches empathy and sympathy for animals, but he practices killing animals. If anybody in the world is expected to be a vegetarian, it would be Frans de Waal. Just like Jane Goodall he should be on the list of famous vegetarians. TIME magazine honored him with the title "the 100 men and women whose power, talent or moral example is transforming the world". Sadly, he is not a moral example. He could be a very influential moral example when he practices what he preaches: admit that his defense of eating meat was wrong and become a vegetarian. He should condemn the meat industry in certain terms based on knowledge and facts and take action accordingly. Further, as a scientist he should encourage the study of the natural behavior of the animals we eat, including empathy, just as he studied apes, monkeys and elephants [9],[10]. I am suggesting this title for his next book: "Confessions of a leading primatologist".
His remarks in the New York Times about fish and vegans
(added: 25 Oct 2017)
Frans de Waal: "Of course, vegans don’t want to hear that story!" NewYorkTimes
Kate Murphy interviewed Frans de Waal in the New York Times (July 30, 2016). De Waal succeeded to insult vegans ("Of course, vegans don’t want to hear that story" ); claims to respect fish but at the same time eats them; and "draws the line at primates". ("So I have gained a lot of respect for fish. Yes, I do eat fish. I draw the line at primates"). How can you eat and respect fish at the same time? Explain that!
Especially his jab at vegans is vicious and nonsensical. He bases his attack on the book The Hidden Life of Trees: What they Feel, How they Communicate' and seems to imply that vegans are hypocrites and should stop eating trees (and maybe all plants?). This 'critique' is nonsensical because plants don't have a central nervous system and can't feel pain like animals. In fact he is the real hypocrite because he eats plants and very likely has wooden furniture in his house, which also contains many wooden doors. Additionally, he eats all those animals that can 'feel and communicate'. Furthermore, since he 'draws the line at primates', he does not exclude eating dolphins, elephants, dogs, cats, octopuses, crows and Grey parrots, to name a few intelligent animals that certainly can feel pain and communicate. Please, explain that. Apparently, de Waal did not even begin to think systematically about 'drawing the line'.
26 Oct 2017 small text updates 10 Nov 2017: note 10 added
Notes
"They're far more carnivorous than was once thought. They eat over thirty-five different species of vertebrates." p.137 Our Inner Ape, paperback 2005.
In fact any claim that meat is a necessary component in the human diet is refuted by millions of vegetarians world-wide. But this is a different subject.
The Bonobo and the Atheist, chapter 6, paragraph 'When "Is" meets "Ought", page 162-165. It is
however a somewhat muddled discussion. It should not be confused with the claim that many of the building blocks of morality have an evolutionary origin which is a scientifically sound claim. The expression "morality grounded in biology" is confusing,
because it suggest a morality is founded on biology, which is impossible.
I wonder whether Frans de Waal gives his chimpanzees in the Yerkes National Primate Research Center in Atlanta occasionally meat. If not, that is a perfect proof that our closest relatives don't need meat to live a healthy life. [added 12 Oct 2017]
He made similar remarks at PLOS blogs: "But I do feel there is a general trend in society, in the public, and scientists need to pay attention to that, of taking animals more seriously than we used to. And this may also have an effect in the agricultural industry, on how we treat agricultural animals, which is a much larger number than research animals, actually, and so it may have effects everywhere, effects on the ethics of how we treat animals, and this will probably also affect the biomedical community." Should Chimpanzees Have Moral Standing? An Interview with Frans de Waal, March 27, 2012. (Again not mentioning he eats meat!) [added: 12 Oct 2017]
Added 13 Oct 17. See also: Survival of the Kindest: In his new book, The Age of Empathy, Frans de Waal outlines an alternative to “Nature, red in tooth and claw.”, Seed Magazine, originally published September 24, 2009
Frans de Waal (2009) 'Darwin's last laugh', Nature 9 July 2009. Full quote: "The opposite approach of anthropodenial – the a priori rejection of continuity between humans and other animals – has led people to systematically underestimate animals". [added 17 Oct 17]
Frans de Waal (2013) The bonobo and the atheist: In search of humanism among the primates. New York: W.W. Norton. [added 26 Oct 2017]
Sheep recognize familiar and unfamiliar human faces from two-dimensional images, 8 November 2017. Royal Society Open Science. Conclusion: "Together these data show that sheep have advanced face-recognition abilities, comparable with those of humans and non-human primates." [GK: this shows the intellectual capacities of an animal we kill and eat!]
A previous version of this blog appeared in Dutch on 12 September 2017.
Op 20 augustus 2017 was Frans de Waal de gast in het programma
Zomergasten. Dit seizoen was Janine Abbring de gastvrouw. Ze deed het
voortreffelijk. Ik kan geen kritiek verzinnen. Hoewel ik het een
onderhoudende avond vond met geen enkel oninteressant fragment, werd
-voor mij- alles overschaduwd door het feit dat Frans de Waal, de
'empathie-goeroe', toegaf vlees te eten. Nog erger: hij verdedigde
vlees eten met een al lang en breed weerlegd argument. Hier volgt een
letterlijke transcriptie van relevante passages.
Frans de Waal en Janine Abbring in Zomergasten 2017
Janine Abbring: Zetten de uitkomsten van dit soort onderzoek je
ook aan het denken wat je met dieren mag doen? Hangt het samen met hoe
intelligent ze zijn? Frans de Waal: Mijn werk heeft -ironisch genoeg- bijgedragen aan
dat we misschien chimpansees niet voor biomedisch onderzoek moeten
gebruiken.
Frans de Waal: ik ben een grote fan van dierentuinen Frans de Waal: voor mij - het veel grotere probleem zijn de
landbouwhuisdieren. Als je een varkensstal ziet met 1000 varkens en je
bezoekt daarna een dierentuin, dan is een dierentuin een paradijs. In de
landbouw zitten miljarden dieren. Janine Abbring: varkens worden intelligenter bevonden dan honden Frans de Waal: Ik vind de manier waarop wij dieren behandelen ...
de spiegeltest doet er niet zo veel toe ... De landbouwhuisdieren is een
industrie die de dieren niet goed behandelt en dat moet veranderen.
32 sec video fragment
Janine Abbring: Maar je eet ook vlees, toch? Frans de Waal: Ja, dat zie ik als volkomen ander probleem.
Janine: Hoe kun je die twee dingen nu los van elkaar zien???
Janine Abbring: he? (verbaasd, handen in de lucht!) Frans de Waal: Wat dat betreft ben ik teveel een bioloog, in de zin van ... Janine Abbring: Hoe kun je die twee dingen nu los van elkaar zien? Frans de Waal: Wel, de hele natuur bestaat uit een levenscyclus: je
hebt dieren die eten planten, je hebt dieren die eten dieren, je hebt
planten die eten dieren, als wij doodgaan worden we opgegeten door dieren.
Ik kan me niet voorstellen - waarom filosofen door hun radicalisering het
probleem van hoe we dieren houden hebben teruggebracht tot het idee dat je
niet eens een ei mag eten, bij wijze van spreken. Frans de Waal: Het eten van dieren is een ander probleem dan het
houden van dieren. Dus de behandeling daar moeten we beslist iets aan doen,
dat gaat helemaal niet de goede kant op, dat lijkt ook niet goed
gereguleerd. Dus wat we waarschijnlijk moeten doen is het terugdringen van
de vleesconsumptie met 50% misschien. En misschien met plantaardig
geproduceerd vlees. En de dieren die we dan eten beter behandelen.
Het publiek is er voor klaar. Niet iedereen natuurlijk. Ik denk toch wel een
kwart of een derde van het publiek is klaar om er op te letten hoe de dieren
behandeld zijn voordat ze ze eten. De landbouw industrie is zeer weerbarstig
en denkt alleen maar aan de winstmarges en heeft geen enkele interesse ...
want als jij de plekken waar vlees geproduceerd wordt zou bezoeken zo vaak
als je een dierentuin bezoekt dan zou je je wel zorgen maken, maar dat wordt
allemaal in een geheimzinnige sfeer gedaan. Dat moeten we openbreken. We
moeten de mensen meer bewust maken van hoe is die kip behandeld voordat die
bij mij terecht komt.
verder in het interview:
Frans de Waal: "Ik denk niet dat de wetenschap morele vraagstukken
gaat oplossen." Janine Abbring: Nee? Frans de Waal: Ik vind niet dat ik als wetenschapper jou morele
regels ga geven. Ik kan wel een moreel systeem beschrijven.
verder in het interview:
Frans de Waal: De biologie kan jou ook geen regels geven.
Frans de Waal en Janine Abbring in Zomergasten 2017
Analyse en commentaar
Zijn wij slim genoeg om te begrijpen waarom de auteur van 'Een tijd voor empathie. Wat de natuur ons leert over een betere
samenleving'
nog steeds vlees eet? Hoe kan iemand die empathie en troostgedrag in het
gedragsonderzoek bij apen op de kaart heeft gezet, nog steeds vlees
eet? Hoe kan iemand in het volle bewustzijn dat het grondig fout zit met de
manier waarop de vleesindustrie met dieren omgaat nog steeds vlees blijven
eten? Hij heeft op geen enkele manier zijn vleesconsumptie gekwalificeerd
met uitspraken als "slechts 3 dagen per week" of "uitsluitend biologisch
vlees" of "ik ben aan het minderen". Hij had alle gelegenheid om zoiets
toe te voegen. Maar hij betoogde wel dat 'we' misschien (!) minder
vlees moeten eten of 'we' misschien (!) vleesvervangers moeten
eten. Hij praat over wat 'we' moeten doen, en dan nog op een zeer
voorzichtige, aarzelende manier. Maar zegt niets over wat hij zelf doet.
Is het mogelijk dat hij misschien uitsluitend vlees eet met de garantie
dat die dieren een goed leven en een goede dood hebben gehad? [1]. Hij
zegt het niet. Die kritiek op de bioindustrie is loze kritiek omdat hij er
zelf geen consequenties uittrekt.
In plaats daarvan verdedigde hij -op een schaamteloze manier-
vlees eten in het algemeen met het al lang door filosofen weerlegde
argument (naturalistic fallacy, zie kader) dat dieren in de natuur ook elkaar eten. Sinds wanneer wordt wat dieren
in de natuur doen automatisch tot morele wet verheven voor de mens? De
Nederlandse filosoof Floris van den Berg heeft dit soort argumenten al
geduldig en gedetailleerd in zijn De Vrolijke Veganist afdoende
weerlegd [2]. En de Waal spreekt nog uitstekend (vrijwel) accentloos
Nederlands ondanks zijn tientallen jaren verblijf in Amerika, dus hij had
dit boek kunnen lezen. Hij had het sowieso moeten weten als
wetenschapper en hoogleraar. Zijn verdediging van vlees eten wordt nóg onbegrijpelijker als je weet
dat Frans de Waal weet dat het dieren-eten-dieren argument
een vorm van de naturalistische drogreden is. Hij benoemt het nota bene
zelf in Zomergasten: "De biologie kan jou ook geen regels geven" (zie
transcript hierboven). En in zijn De Bonobo en de Tien Geboden (p.172 -174) legt hij geduldig het onderscheid uit tussen
'is' en 'behoort'. Je kunt niet dwingend een 'behoort' (waarden) afleiden
uit een 'is' (feiten). Dus: uit het feit dat dieren dieren eten, kun je
niet een morele regel afleiden dat mensen dieren mogen eten, laat
staan dat we dieren moeten eten [3]. Frans de Waal gebruikt zijn
verstand en kennis niet om uit te stijgen boven zijn instinctieve
vleesvoorkeur, maar om het ad hoc te rechtvaardigen [7].
Zijn dieren-eten-dieren argument is ook strijdig met zijn
opmerkingen als: "we moeten de vleesconsumptie met 50% terugdringen", etc. Waarom
zouden we dat moeten doen als vlees eten natuurlijk is? Streven leeuwen
ook naar het terugdringen van hun vleesconsumptie met 50%? Als vlees eten
natuurlijk is dan is het terugdringen van vleesconsumptie onnatuurlijk.
Frans de Waal ziet deze strijdigheid niet. Zo praat je jezelf vast als je
een ondeugdelijk argument gebruikt [9].
Maar, als de Waal vegetariër was geweest, had hij ons de les moeten
leren? Nee, niet
als wetenschapper, maar wel als iemand die zijn hele leven
diergedrag heeft bestudeerd, als dierenliefhebber, en als auteur van
boeken over empathie. Door de Times werd hij uitgeroepen tot de
top-100 mensen wiens "power, talent or moral example is transforming the world" [4]. Hij had zelf de voor de hand liggende conclusie kunnen trekken
om te stoppen met vlees eten. Ironisch: velen hebben de boeken van Frans
de Waal als argument gezien om vegetariër te worden [5]. Je houdt van
dieren of je houdt niet van dieren. Het is bizar om hem te horen
vertellen dat 'de mensen klaar zijn voor meer diervriendelijke
vleesconsumptie en 50% minder vleesconsumptie, en dat hij zelf vrolijk
vlees blijft eten. Alsof hij zit te wachten tot dat president Trump een
vleestaks gaat invoeren. NB: al deze persoonlijke overwegingen staan los
van de filosofische onhoudbaarheid van het
dieren-eten-dieren argument.
Frans de Waal vertelde in de uitzending dat hij werkte aan een boek
over emoties bij dieren. Zouden landbouwdieren als varken, koe, kip
behandeld worden? Of zouden die weer zorgvuldig vermeden worden? Als die
dieren net zo veel gevoelens hebben als je hond of kat wordt het wel erg
moeilijk ze te doden. Frans de Waal bewijst dat empathie niets waard is
als je het dier niet ziet [8]. Vlees ziet er niet uit als een dier. Bij
de Waal is The Expanding Circle nog niet gelukt. Tevens vindt hij
dat de mens van nature goed is (Good Natured) [7]. PS: Zelf eet ik al jaren geen vlees meer, en ben ik recentelijk
dierlijke kaas aan het vervangen door veganistische kaas en dierlijke
eieren aan het vervangen door veganistische ei-vervangers (dat laatste
experimenteel).
The Naturalistic Fallacy (naturalistische drogreden)
Frans de Waal had 'ter verdediging' van zijn vlees eten nog
kunnen aanvoeren dat chimpansees in het wild ook vlees eten
("how highly chimps prize their meat" [6]), en aangezien zij zeer verwant aan ons zijn, mogen wij ook
vlees eten. Maar dan wordt het kromme van de redenering wel
erg duidelijk. Het probleem is het keuzeprobleem:
waarom kiezen we carnivoren als moreel voorbeeld, en waarom
niet herbivoren of omnivoren die geen vlees eten?
(reuzenpanda). Ik ga hier de drogredenering niet 'bewijzen',
omdat de Waal zelf al de naturalistische drogreden heeft
verworpen (zonder het expliciet te maken).
Ik geef hier ter illustratie een paar voorbeelden van het
keuzeprobleem: moeten wij ons als bonobo's gedragen
(vredelievende vruchtenetende hippie apen waar vrouwen de
baas zijn) of agressieve door mannen gedomineerde
chimpansees? Hoe verantwoord je die keuze? Het kan niet
anders dan op een reeds bestaand morele intuïtie. Maar dan
heb je de natuur niet meer nodig als moreel fundament. Je
weet immers al wat moreel goed of fout
is.
Nog wat voorbeelden die laten zien in wat voor problemen
je terecht komt als je de natuur als moreel fundament wilt
nemen: is vreemdgaan, infanticide, het hebben van een
harem, en de koekoek strategie moreel acceptabel? allemaal
natuurlijke gedragingen.
3 okt 17: heb Engelse ondertitels toegevoegd aan het video
fragment in de blogpost:
Killing Animals in the Age of Empathy
zodat de rest van de wereld ook begrijpt wat FdW zegt.
4 okt 17: Ik ontdekte dat de VPRO een video
VPRO Zomergasten in 5 minuten: Frans de Waal
op youtube had gezet met daarin de hoogtepunten van 3 uur uitzending. Wat
blijkt? Hier is het
fragment waarin FdW uitlegt dat dieren eten dieren, etc. Maar de VPRO
redactie heeft het direct voorafgaande cruciale moment weggelaten waarin
Frans de Waal toegeeft vlees te eten en waarin Janine verbijstert met de
handen in de lucht uitroept: "Hoe kun je die twee dingen nu los van elkaar
zien?"
18 okt 17: Een schokkende, ongekend laag-bij-de-grondse aanval op
vegetariërs/ veganisten en een pseudowetenschappelijke verdediging van
vleeseters vond ik vanochtend in een column van Frans de Waal in
Psychologie Magazine, van 1 november 2013:
Zijn vleeseters agressief?
Kom ik nog op terug, misschien zelfs dmv een heel blog.
Noten
In Nederland heet dat 'biologisch vlees' of vlees met *, ** of
*** van de Dierenbescherming. Het is de vraag of ze zoiets in Amerika
kennen. Nederland is met een Partij voor de Dieren een uniek land.
zie paragrafen in zijn boek: "Andere dieren eten elkaar ook op"
(p.113) en: "We staan aan de top van de voedselketen en
zijn van nature carnivoren" (p.216) en "Waarom hebben wij
anders hoektanden" (p.114). Je komt het ook in de Engelstalige
literatuur tegen: "For me, eating meat is ethical when one does three
things. First, you accept the biological reality that death begets life
on this planet..." (bron) en in dit artikel
Eight Arguments in Favor of Eating Meat and Objections Thereto
staan overeenkomstige argumenten: 4. The Teeth Argument en 6.
The Darwinian/Machiavellian Argument en geeft tevens de bezwaren.
Interessant en nuttig stuk.
Er zijn maar weinig mensen die beweren dat het een morele plicht is om
dieren te eten. Het is altijd geformuleerd als 'moreel acceptabel', niet
verboden. Dat is een hint! Dat betekent iets.
citaat: uit
Time
2007. Wist Time dat de Waal een vleeseter was? Zou hij dan nog
steeds tot moreel voorbeeld voor de wereld gehouden worden?
Citaat uit de
Correspondent: ‘Bijna elke week is er wel een nieuwe ontdekking over geavanceerde
cognitie bij dieren,’ Dit citaat komt uit Frans de Waals nieuwe boek ‘Zijn we slim genoeg om te weten hoe slim dieren zijn?’. de beroemde bioloog Frans de Waal. Voor wetenschappers is het zo
klaar als een klontje dat er geen fundamenteel verschil bestaat tussen
ons en hen. De Waal: ‘We spreken openlijk over cultuur bij dieren en
over hun empathie en vriendschappen. Niets is meer verboden, zelfs niet
de ratio die ooit werd beschouwd als het handelsmerk van de mensheid.’
De
Citaat uit: Are we smart enough...
Deze zinnen zijn toegevoegd 14 april 2017. Good Natured (Van nature goed) is een boek van Frans de Waal. The Expanding Circle is een boek
van Peter Singer.
Of zoals Frans de Waal het in 2010 formuleerde : "Die empathie is er
wel, maar dat wil niet noodzakelijk zeggen dat die altijd wordt
toegepast..." (bron)
toegevoegd: maandag 18 sept 2017
Literatuur
Frans de Waal (2016)
Zijn we slim genoeg om te weten hoe slim dieren zijn? Engelse
uitgave: Are we smart enough to know how smart animals are?
Frans de Waal (2013)
De Bonobo en de Tien Geboden - De moraal is ouder dan de mens. Zie
de paragraaf 'Hoe de dingen zouden moeten zijn' voor de
naturalistic fallacy.
Frans de Waal (2009) 'Een tijd voor empathie. Wat de natuur ons leert
over een betere samenleving' (Engels: 'The Age of Empathy - Nature's Lessons For A Kinder Society'
)
Frans de Waal (2006)
Primates and philosophers. How morality evolved.
Floris van den Berg (2013)
De Vrolijke Veganist - Ethiek in en veranderende wereld. Hij
neemt de moeite een stuk of honderd bezwaren tegen vegetarisme en
veganisme stuk voor stuk te weerleggen. Hij legt uit dat wij als
omnivoor, en moreel wezen een keuze hebben om wel of niet vlees
te eten.
