Ronald Meester gebruikt drogreden om de SARS-CoV-2 pandemie te bagatelliseren.

Corona update #40

Hoogleraar waarschijnlijkheidsrekening Ronald Meester, VU, Amsterdam,  gebruikt een bekende drogreden om de SARS-CoV-2 pandemie te bagatelliseren. 

 

  (zie ook mijn vorige blog over Ronald Meester) 

In zijn LinkedIn post 'Code zwart op de IC koste wat kost vermijden? We accepteren veel vermijdbare sterfgevallen in veel andere situaties' [1] stelt hij dat er veel ergere dingen zijn dan covid-19. Bijvoorbeeld:

"We nemen als maatschappij en als individuen in ons alledaagse gedrag veel vermijdbare risico’s, die vaak groter zijn dan de risico’s van een Covid-19 besmetting. ... Er sterven per jaar ongeveer 12.000 mensen voortijdig als gevolg van luchtverontreiniging ... Ongeveer 1,1 miljoen mensen in Nederland hebben diabetes ... Er zijn jaarlijks meer dan 600 verkeersdoden in Nederland ... [1].

In totaal somt hij zeven dingen op die erger zijn dan covid-19. Maar 'er zijn veel ergere dingen' is precies de What-about-isme drogreden uit het boekje van Paula Steenwinkel:

Paula Steenwinkel (2021)
Drogredenen herkennen en weerleggen.

Paula Steenwinkel:

"Met whatabouttisme doe je alsof je het alleen maar over andere misstanden mag hebben die ook erg, of nóg erger zijn." (p.194)

 

Whatabouttisme, Paula Steenwinkel (Fokke en Sukke).

Deze drogreden wordt ook wel de Argumentum ad horrendum drogreden genoemd. Het lijkt op cherry picking als je één misstand belicht en andere niet. Maar: het advies van Paula Steenwinkel is: wijs erop dat als je alleen maar het allerergste mag bespreken, je nooit aan andere onderwerpen toekomt; er is namelijk altijd wel een urgenter of belangrijker probleem te bedenken (p.196).

Hoe krankzinnig! We zitten midden in een pandemie ... en hoogleraar waarschijnlijkheidsrekening Ronald Meester vraagt aandacht voor ... de gevaren luchtverontreiniging! diabetes! verkeersdoden! en nog veel meer! Zijn die zaken dan onbelangrijk? Nee, natuurlijk niet! Het punt is: waarom leidt hij de aandacht af van het bestrijden van de pandemie? Moeten we afzien van preventieve maatregelen als vaccinaties, mondkapjes, lockdowns, sluiten van luchthavens, anderhalve meter en QR-codes? Hij zegt het niet, maar suggereert het wel. Wat is anders de bedoeling om over andere zaken te beginnen? Aandacht afleiden. Meester kijkt de ander kant uit. In Godsnaam: waarom?

Een verkeersongeluk is niet besmettelijk!

Ronald Meester: 

"Wat is er zo bijzonder aan sterfte door Covid-19 dat deze koste wat kost vermeden moet worden, terwijl we al die andere vermijdbare sterfgevallen en risico’s gewoon accepteren? Vragen waarop ik het antwoord eigenlijk niet weet." [1].

Nee, Ronald! Je stelt de verkeerde vragen! Het bijzondere is dat covid-19 een besmettelijke ziekte is! Een besmettelijke ziekte die zich met de snelheid van een Boeing-737 over de wereld verspreid! Het is namelijk een pandemie!

! Verkeersdoden zijn niet besmettelijk. Verkeersongelukken veroorzaken niet een kettingreactie van nieuwe verkeersongelukken. Die op hun beurt weer nieuwe besmettingen veroorzaken. Verkeersongelukken hebben géén Reproductie getal (R-getal) [3],[4].

! Verkeersongelukken verspreiden zich niet met de snelheid van een Boeing-737 over de wereld. Verkeersongelukken importeren of exporteren we niet uit of naar het buitenland.We hoeven de grenzen niet te sluiten.

! Artsen en verplegend personeel van verkeersslachtoffers hoeven geen mondkapjes te dragen. Niemand hoeft het contact met verkeersslachtoffers te mijden. Er is geen lockdown nodig. Verkeersongelukken hebben géén ernstige gevolgen voor bewoners van verzorgingstehuizen en hun verzorgers.

! Er is geen plotselinge toename van verkeersslachtoffers die de nationale ziekenhuiscapaciteit ver te boven gaat. Verkeersongelukken komen niet in golven. Patiënten hoeven niet ondergebracht worden in buitenlandse ziekenhuizen [5]. Hartoperaties en andere urgente operaties hoeven niet uitgesteld te worden [6].

! Verkeersongelukken evolueren niet. Er ontstaan géén nieuwe varianten (Delta, Omicron) die bestaande medische technieken minder efficiënt maken en waar de medische wereld nog geen antwoord op heeft. 

! Er ontstaat géén wereldwijd tekort aan medische hulpmiddelen door verkeersslachtoffers.

! We hoeven en kunnen niet de hele bevolking 'vaccineren' tegen verkeersongelukken. De rest van de samenleving kan gewoon door gaan met de economie draaiende te houden.

Meester probeert nog het eens: "Waarom is het inperken van vrijheden wel geoorloofd tegen Covid-19 maar niet tegen diabetes?". Nee, Ronald, diabetes is géén besmettelijke ziekte!

Conclusie

Hoogleraar Ronald Meester negeert de essentie van een  besmettelijke ziekte. Hij gebruikt een drogreden om de pandemie te bagatelliseren. In Godsnaam: Waarom? Hoe gaat hij een pandemie bestrijden als hij de minister van Volksgezondheid was?

Noten

1. Ronald Meester  Code zwart op de IC koste wat kost vermijden? We accepteren veel vermijdbare sterfgevallen in veel andere situaties, Gepubliceerd op 4 mei 2021.
2. Paula Steenwinkel (2021) Drogredenen herkennen en weerleggen.
3. Reproductiegetal ( R-getal): "Het reproductiegetal van een infectieziekte is een indicator, die het gemiddeld aantal secundaire besmettingen aangeeft die veroorzaakt worden door een primair geval in een populatie zonder immuniteit en in afwezigheid van profylactische maatregelen, zoals bijvoorbeeld vaccinatie" (wikipedia).
4. Ronald Meester: 'Het R-getal is niet nuttig', gepubliceerd op 12 apr. 2021 op LinkedIn. 
5. Eerste coronapatiënten vanuit Rotterdam overgeplaatst naar Duitse ziekenhuizen,  23-11-21
   
6. Schatting inhaalopgave: 170 tot 210 duizend operaties, 27-08-2021
   

Bronnen

• Whataboutism (Engelse wikipedia): "which attempts to discredit an opponent's position by charging hypocrisy without directly refuting or disproving the argument"
• Whataboutism (Nederlandse wikipedia): ", is een drogreden waarmee iemand de beschuldiging van een misstand niet weerlegt, maar zijn of haar opponent er met een retorische vraag What about ...? van beticht schuldig te zijn aan een andere ernstige misstand."

 

Vorige blogs over Ronald Meester

• Hooggeleerde complotdenkers: Dick Bijl en Ronald Meester 24 January 2022
• Ronald Meester claimt dat covid-19 vaccinatie dodelijk kan zijn 9 January 2022
   

Postscript Long-covid

20 feb 2023

Dat je voorzichtig moet zijn met het bagatelliseren van covid-19 ziekteverschijnselen blijkt uit long-covid. "Long COVID often arises in otherwise healthy young people, and it can follow even a mild initial infection. ... The most common, persistent and disabling symptoms of long COVID are neurological."  Scientific American, 'Long COVID Now Looks like a Neurological Disease' ,14 Feb 2023. HIV-onderzoekers hadden ook al post-viral neurologische verschijnselen opgemerkt.

 

COVID NIeuws

• Had COVID but no symptoms? You might have this genetic mutation. Nature 19 Jul 2023
  

 

Lange termijn effecten van COVID-19

29 Sep 2023

Een half jaar na gehospitaliseerde covid-19 patienten hebben deze personen nog aantoonbare schade aan hersenen en longen:

"Now, in one of the most comprehensive post–COVID-19 MRI studies to date, scientists have found that about 6 months after being infected, some 60% of hospitalized patients showed abnormalities in multiple organs, especially the brain and lungs, compared with 27% among people who had never had the disease".  Science 22 sep 2023

Ronald Meester is dus voorbarig met zijn covid-19 oordeel.

Toevalsvondst zet drogreden Frans de Waal op scherp

Frans de Waal (2009)
Een tijd voor empathie

Ik was aan het bladeren in het 544 pagina's tellende boek 'De kosmos en het leven, een Meesterwerk' van Rolie Barth. In de paragraaf 'Evolutionaire verklaringen van moraliteit' (hoofdstuk 20) wordt er drie keer verwezen naar Frans de Waal. Kennelijk is de Waal -vooral bij niet-biologen(?)- een veel gelezen auteur. Tot mijn grote verbazing had Barth in twee boeken van Frans de Waal een bespreking van de 'Naturalistic Fallacy' gevonden. 

Dat is de drogreden om uit een 'is' (hoe dingen zijn) een 'ought' (hoe dingen behoren te zijn) af te leiden. Ik had die boeken ook gelezen, maar ik kan mij van die passages niets herinneren. Ik kan het mij niet eens voorstellen. In 'Een tijd voor empathie' (paperback, 2009) staat de 'Naturalistische drogreden' expliciet beschreven (pagina 41,42) en staat zelfs in de alfabetische index. Dat had ik dus makkelijk kunnen vinden als ik er naar gezocht had. En in 'De Bonobo en de Tien Geboden' (2013) wordt de 'Naturalistische drogreden' impliciet beschreven op pagina 172. Hier wordt de drogreden niet expliciet benoemd en staat niet in de index. Daardoor is het moelijker te vinden.
Alsof dat niet genoeg was had Barth ook de aflevering van het tv programma Zomergasten 2017 gezien waarin Frans de Waal te gast was. Barth had opgemerkt dat De Waal daar vertelde dat "de biologie ons geen morele regels kan geven". Nota Bene! Dat kan ik mij niet herinneren. Maar wat Barth niet opgemerkt had was het feit dat De Waal zich schuldig maakte aan de 'Naturalistische drogreden' in diezelfde uitzending! "Maar je eet wel vlees!" merkte de interviewer Janine Abbring op. Het antwoord van Frans de Waal: 

"De hele natuur bestaat uit een levenscyclus. Je hebt dieren die eten planten. Je hebt dieren die eten dieren. Je hebt zelfs planten die eten dieren. Als wij doodgaan worden we opgegeten door dieren.".

Met andere woorden: ik eet dieren omdat het natuurlijk is. Hij leidt dus zijn moraal af uit de natuur. Precies het soort redenering waarvan hij weet dat het een drogreden is. Dat weten we nu. Een drogreden is onacceptabel voor een wetenschapper. Hypocriet omdat hij pleit voor empathie. En omdat hij het in al zijn  boeken opneemt voor dieren. Tegenstrijdig omdat hij nota bene in dezelfde uitzending van Zomergasten zichzelf tegenspreekt. Zwak omdat hij direct voorafgaand aan zijn 'levenscyclus' argument vertelde dat de vleesindustrie zeer 'dieronvriendelijk' is. Misleidend voor alle lezers van zijn boeken omdat hij al die tijd verzweeg dat hij een vleeseter was. Tenslotte heeft hij een miljoenen publiek als je al zijn lezingen, youtube video's en boeken bij elkaar optelt. Dus hij is een publieke figuur met grote invloed. Maar vrijwel niemand van zijn publiek weet van de zaken waar ik hier over blog.
  

Met dank aan Rolie Barth voor de verwijzingen in zijn boek! Ik was zelf nooit op het idee gekomen om de NF drogreden in de boeken van Frans de Waal op te zoeken. Voor mij was dat een totaal onlogisch idee.

Bronnen

Rolie Barth (2021) De kosmos en het leven, een Meesterwerk. Buijten & Schipperheijn. 544 pagina's.

Frans de Waal (2009) Een Tijd voor Empathie. Wat de natuur ons leert over een betere samenleving. Uitgeverij Contact. Engelse uitgave: The Age of Empathy, Nature's Lessons for a Kinder Society.

Frans de Waal (2013) De Bonobo en de Tien Geboden. paperback. Uitgeverij Atlas Contact. Engelse uitgave: The Bonobo and The Atheist. In Search of Humanism Among the Primates.

Frans De Waal uses a fallacy to defend eating meat. No empathy with animals. Not a vegan. youtube 3 Oct 2017. (Dit is het fragment waar FdW zijn 'levenscyclus' drogreden geeft).

Zijn wij slim genoeg om te begrijpen waarom Frans de Waal nog steeds vlees eet? De drogreden van Frans de Waal. blog 12 September 2017. Dit blog was ik vergeten. Rolie Barth wees mij er op in een email. In dat blog verwees ik al naar De Bonobo en de Tien Geboden naar pagina 172 waar de NF staat. Dat was ik ook vergeten. In dat blog had ik de NF niet ontdekt in Een tijd voor empathie. Tsja, het menselijk geheugen! Dus Rolie Barth al weer bedankt voor de tip! [toegevoegd: 10 Nov 21]

 

Het nieuwe boek van Frans de Waal 'Mama’s laatste omhelzing'

Frans de Waal (2019) Mama’s laatste omhelzing

Het nieuwste boek van Frans de Waal, 'Mama's laatste omhelzing' (Engelse titel: Mama's Last Hug: Animal and Human Emotions) gaat over emoties bij dieren. 

Vlees en sentience

In Hoofdstuk 7 [3] geeft Frans de Waal een diepgaande filosofie over wat het betekent een levend wezen te zijn en met name de positie in de voedselketen. Alle dieren moeten organische materie (=voedsel) in zich opnemen om te kunnen leven. Planten kunnen zelf koolstofverbindingen maken met behulp van zonlicht. Ze maken hun eigen voedsel. Ze hoeven geen ander levend wezen te doden om in leven te blijven. Dieren daarentegen moeten andere levende wezens doden om in leven te blijven. Dat is een fundamenteel gegeven. Daar is niet aan te ontkomen. Het wordt nog interessanter: "Alle levensvormen doen hun best om niet door hongerige vijanden te worden opgegeten. ... Vast houden aan het leven is een deel van het leven." Dat geldt ook voor planten, schimmels, en bacteriën. Planten verweren zich door giftige stoffen te produceren of zich op andere manieren onaantrekkelijk te maken voor herbivoren [17]. Denk aan de brandnetel. Dus ieder levend wezen wil leven en tegelijk moet ieder levend wezen voedsel bemachtigen om in leven te blijven.

Ik vind dit een interessante theoretische analyse. Weliswaar is deze analyse niet nieuw, het is in feite een Darwinistische visie op het leven, en is zeker niet controversieel, maar het interessante zit er in dat juist Frans de Waal deze analyse geeft. Het wordt nog interessanter omdat deze visie beschreven staat in de paragraaf 'Vlees en sentience' (=het vermogen de buitenwereld zintuigelijk  te ervaren).

Hij zegt vervolgens "mensen moeten alle vormen van leven respecteren, de inherente waardigheid van alle levende wezens, het belang dat elke vorm van leven heeft bij zijn eigen bestaan en overleving, en de sentience en de capaciteit tot lijden." (30/188).

Dat 'moeten' wijst op een moreel gebod. De rest is beschrijvend. Zijn filosofische analyse is zuiver wetenschappelijk. Uit beschrijvingen volgen geen concrete morele voorschriften. Maar met het 'moeten' geeft hij hier zonder het expliciet te benoemen een moreel gebod. Het probleem is dat zelfs uit 'alle vormen van leven respecteren' volgen geen concrete praktische voorschriften omdat het te vaag is. Hij blijft steeds op twee gedachten hinken met onvermijdelijk verwarring en tegenstrijdigheden als gevolg:

1. "Ik ben te zeer bioloog om de natuurlijke levenscyclus in twijfel te trekken. Elk dier speelt een rol door te eten of gegeten te worden, en wij zijn aan alle kanten bij dat proces betrokken. ... " [Hoofdstuk 7]
2. "Weliswaar heb ik geen probleem met het eten van vlees op zich, maar er is veel mis met hoe we dieren behandelen, hoe we hen grootbrengen, transporteren en slachten." [1].
3. "... Maar ik bewonder het streven en heb mij me er op mijn eigen onvolmaakte en ondogmatische manier bij aangesloten door praktisch alle vlees van zoogdieren uit de keuken van mij en mijn gezin te verbannen." [2]. [vet gedrukt is van mij)

Het meest opvallende is dat hij voor het eerst schrijft dat hij 'geen zoogdieren meer eet' (dus hij eet geen olifanten, giraffes, dolfijnen, chimpansees, bonobo's, koeien, paarden, varkens). Nadat hij zijn hele leven dieren heeft bestudeerd, trekt hij op zijn 70e  morele consequenties. Twee jaar geleden in de beruchte Zomergasten uitzending van 2017 verdedigde hij vlees eten zonder meer tot verbijstering van presentatrice Janine Abbring [9].

Ik vind het een hele vooruitgang dat de Waal bijna geen zoogdieren meer eet. Dat is een grote stap voor een dieren- en vleesliefhebber [18]. Het probleem is echter dat hij vele strijdigheden verkondigt. Bijvoorbeeld: hij heeft in principe [5] geen probleem met het eten van vlees. Hoezo? Waarom heb je dan zoogdierenvlees verbannen? En hoe is dat te rijmen met zijn filosofie dat 'mensen moeten alle vormen van leven respecteren'?

En als je erkent dat 'niet-zoogdieren' zoals vogels en vissen ook pijn kunnen voelen omdat ze een centraal zenuwstelsel hebben [54/188], waarom eet je dan nog kip en vis? Hebben vogels en vissen geen centraal zenuwstelsel? De Waal erkent dat vissen pijn kunnen voelen [6] en toch eet hij zonder gewetensbezwaren paling [16].

En waarom zegt hij "praktisch alle zoogdierenvlees verbannen..."? Dat betekent dat je soms zoogdierenvlees eet? En dat is gebaseerd op het wetenschappelijk inzicht dat praktisch alle zoogdieren een centraal zenuwstelsel hebben?

En dit neem ik hem erg kwalijk: 'ondogmatische manier' in het 3e citaat. Is 'ondogmatisch' een eufemisme voor principeloosheid? Dus hij heeft morele principes, maar hij houdt er zich niet 'dogmatisch' aan? Tegelijkertijd zet hij hiermee vegetariërs en veganisten weg als dogmatici! [11]. Dat zijn nu net de mensen die het verst gekomen zijn met het 'respect voor alle levensvormen'! (zijn eigen woorden). Zo kan hij met een goed geweten vlees blijven eten en tegelijk vegetariërs en veganisten een trap geven. En dat is niet de eerste keer dat hij vegetariërs belachelijk maakt [12]. 

Hopeloos ambivalent

De Waal is dus ontzettend ambivalent. Er is een grote discrepantie tussen zijn kennis en zijn gedrag, tussen wat hij zegt en wat hij doet. Op het ene moment leidt hij uit de natuur af dat je vlees mag eten, want hij is bioloog genoeg om dat te weten. Op een ander moment leidt hij uit de natuur af dat ieder organisme wil leven en dus moet je geen dieren eten. En uit diezelfde filosofische analyse volgt logischerwijze dat je geen planten mag eten, want broccoli wil ook leven. Als je geen planten mag eten, dan zou je paddestoelen kunnen eten want dat zijn schimmels. Uit zijn filosofische analyse volgt dat je geen aardbeien mag eten, want ieder levend wezen wil zich voortplanten. En dat wordt gefrustreerd door het eten van vruchten en granen in het algemeen. Uit zijn analyse volgt dat je helemaal geen levende wezens mag eten, want ieder levend wezen wil leven [14]. Hij heeft een ambivalente theorie en bijbehorend ambivalent gedrag.

Duidelijk principe nodig

Je moet een duidelijk moreel principe formuleren dat je consequent in de praktijk kunt brengen. Zijn natuurfilosofie is goed maar ongeschikt om een moreel principe te formuleren. Er bestaat al meer dan een eeuw een geschikt principe. Jeremy Bentham (1748–1832) had als eerste het morele principe geformuleerd dat vandaag nog steeds de morele onderbouwing is voor vegetarisme en veganisme:

The question is not, Can they reason? nor, Can they talk? but, Can they suffer? (wikipedia)

Met dit principe ben je ook af van de vraag of je planten mag eten, want planten hebben geen centraal zenuwstelsel en kunnen geen pijn ervaren. Helaas komt Jeremy Bentham niet voor in zijn boek. Evenmin de filosoof en dierenrechtenpionier Peter Singer, die er in een eerder boek [7] van langs kreeg (we begrijpen nu waarom). En dicht bij huis: filosoof Floris van de Berg heeft het vermogen te kunnen lijden als  basis van zijn moraal gemaakt: het is moreel niet acceptabel om pijn te veroorzaken [10]. Filosofen die duidelijkheid kunnen verschaffen komen niet voor in zijn boek. Zijn internationaal bewonderde collega Jane Goodall (mooie naam!) komt wel in het boek voor, maar hij vergeet te melden dat ze vegetariër is...


Al dit gedrag, al zijn drogredenen, het aanvallen van vegetariërs en veganisten, het negeren van de filosofen met duidelijke morele principes, de halfslachtige praktijk van vleesloos eten, het zwijgen waar hij zou moeten spreken [13], zijn volgens mij symptomen van zijn worsteling om van zijn vleesverslaving af te komen. Het wordt tijd -hij is nu 70 jaar!- dat hij dat eerlijk onder ogen ziet en zichzelf en zijn publiek geen sprookjes meer zit te vertellen. Tijd om empathie in de praktijk te brengen.

"Als je niet meer bang bent voor een leven zonder vlees,
komt er ruimte voor de moraal." [15]

Naschrift

In de Volkskrant van 27 april 2013 verscheen een kritisch artikel ''Frans De Waal is boos op atheïsten, maar is er zelf één" over de logica van Fans de Waal: "Wat mij vooral stoort is dat De Waals boek daarom vol zit met onechte dilemma's, onjuistheden, denkfouten en tegenstrijdigheden." Ik ben dus niet de eerste die de Waal betrapt op gebrek aan logica! [ 12 sep 2019 ]

Bronnen

• Frans de Waal (2019): 'Mama’s laatste omhelzing', Atlas Contact. Engelse titel: "Mama's last hug. Animal Emotions and What They Teach Us About Ourselves."
• NEMO Kennslink: "Ik heb altijd geweigerd om dieren op afstand te houden", interview met Frans de Waal naar aanleiding van zijn nieuwe boek.
• youtube filmpje: Frans De Waal uses a fallacy to defend eating meat, 3 okt. 2017.
• Jeremy Bentham (1748-1832) wikipedia pagina
• Peter Singer: The Expanding Circle (1981) en Animal Liberation (1975). 
• Floris van den Berg (2013) 'De Vrolijke Veganist'. (pagina 19)
• nrc 29 mei 2019: Chimpansees hebben dezelfde emoties als mensen is een interview naar aanleiding van zijn nieuwe boek.
• nrc 2014: Meer eer voor de apen. Apenonderzoeker Frans de Waal is terug aan een Nederlandse universiteit. (gratis)
• Keuze genoeg: Impossible Foods Inc, Beyond Meat, "Plant-based substitutes for meat have been gaining popularity as more people shift towards vegan or vegetarian diets, amid growing concerns about health risks from eating meat, animal welfare and the environmental hazards of intensive animal farming. Beyond Meat's share price more than doubles in vegan burger maker's IPO. 'Good Bite gemarineerde filet': een zeer geslaagde vervanger van kipfilet, waardoor je geen echte kipfilet meer nodig hebt.

Noten

1. Ik gebruik het ebook en heb daarom niet de paginanummers van de papieren editie. In het ebook: 26/188 (=13% van Hoofdstuk 7 'Sentience. Wat dieren voelen')
2. In het ebook: 27/188 (=14% van Hoofdstuk 7 'Sentience. Wat dieren voelen')
3. In het ebook: 37/188 (=19% van Hoofdstuk 7 'Sentience. Wat dieren voelen')
4. NEMO Kennslink: "Ik heb altijd geweigerd om dieren op afstand te houden", interview met Frans de Waal naar aanleiding van zijn nieuwe boek. Een lezeres schrijft "Frans de Waal is een zegen voor dieren en ik hoop dat de koude wetenschappers veranderen van gedachten."! Zij is er in getrapt.
5. Vergelijk: op zich heb ik niets tegen vreemdgaan, ... in de praktijk ... Of: op zich heb ik niets tegen oorlog, als het maar netjes gebeurt, er zouden camera's bij moeten staan. 
6. Hij citeert het boek Do Fish Feel Pain? van Victoria Braithwaite en erkent dat de algemeen heersende visie is dat vissen inderdaad pijn kunnen voelen. [153/188 = 81%].
7. Frans de Waal (2006) Primates and Philosophers. How Morality Evolved.  Hierin heeft Peter Singer een hoofdstuk. Het helpt allemaal niet.
8. (vervallen)
9. In dit video fragment: Frans De Waal uses a fallacy to defend eating meat, 3 oktober 2017. Inmiddels 612 hits.
10. Floris van den Berg (2013) 'De Vrolijke Veganist'. pagina 19 over Bentham en Peter Singer.
11. Frans de Waal zegt dat 'jongeren experimenteren met vleesloos eten' [26/188]. Pardon? Experimenteren? Is het gevaarlijk? Kun je er aan dood gaan? Vegetarisme/veganisme is geen trend of experiment onder jongeren! Het is gewoon consequenties trekken. We hebben in Nederland een Partij voor de Dieren, een Vegetariërsbond en een Nederlandse Vereniging voor Veganisme, de Vegetarische Slager (levert aan de Europese markt), er zij inmiddels vele succesvolle vleesvervangers (JUMBO heeft 200 vega producten in de schappen!) en Plantaardige Beyond Burger te koop bij AH, en een zeer goed lopend veganistisch restaurant in Utrecht. Sporters en zelfs topsporters eten zuiver plantaardig (nrc 15 aug 19). Kortom: zijn opmerkingen zeggen meer over zijn gebrek aan kennis dan over vegetarisch leven. Door het woord 'experimenteren' probeert hij veganisme op afstand te houden. In moreel opzicht is hij zwak.
12. FdW: "...maar we komen het verst als we eerlijk onder ogen zien waar we vandaan komen in plaats van het sprookje te verzinnen, zoals dat tegenwoordig vaak te horen is, dat we bedoeld zijn om veganistisch te leven." [29/188].
    Pardon? Eerlijk? Dus veganisten zijn niet eerlijk? Ze vertellen sprookjes? Peter Singer vertelt sprookjes? Graag bronnen! En hoe ver wil Frans de Waal eigenlijk komen? Verder dan veganisten? Of wil hij nooit veganist worden vanwege de zgn. sprookjes? Ondertussen heeft hij dus een goede reden voor zichzelf bedacht om vlees te blijven eten: hij is 'eerlijk' en hij 'gelooft niet in sprookjes' en hij eet zoals de natuur 'bedoeld' heeft. (Probleempje: onze voorouders aten zoogdieren!). FdW is goed in het verzinnen van excuses en smoesjes.
13. In Pauw 23 mei 2019 zegt Frans de Waal tot tweemaal toe dat moderne inzichten over emoties bij dieren morele consequenties hebben, maar zegt niet welke! De zeer ervaren interviewer Pauw vraagt niet door! Zit hij te slapen? Is hij een vleeseter? een gemiste kans voor beiden.
14. In de filosofie staat dit bekend als conatus: an innate inclination of a thing to continue to exist and enhance itself. Het begrip speelt een belangrijke rol in de filosofie van Spinoza. Conatus geldt ook voor dode dingen. [donderdag 18 juli 2019]
15. Gouden uitspraak van Jaap Korteweg (De Vegetarische Slager) in nrc 19 juli 2019. [toegevoegd: 20 juli 2019]
16. nrc 6 juli 2018: "De Waal had in zijn mail vooraf ook een verzoekje voor het diner: 'Graag een visrestaurant: ik ben gek op paling en krijg het hier nooit'." Hypocrisie, nihilisme. [toegevoegd: 22 juli 2019] 
17. Planten: "Mais, rijst, tarwe en sojaplanten activeren allemaal hun immuunsysteem wanneer ze besproeid worden met de feromonen van plantenetende aaltjes. Dat maakt planten weerbaarder tegen een aanval van deze dieren, maar ook tegen andere bedreigingen, zoals virussen, bacteriën en schimmels." NEMO Kennislink 6 aug 2019
18. In een interview in de Volkskrant 22 december 2007 zegt de Waal:
    ‘Ik heb niets met het idee dat je dieren hetzelfde moet behandelen als mensen. Er zijn dierbeschermers die vinden dat ik geen konijn mag eten. Maar waarom is het wel oké als een vos een konijn eet?’.
    Een geweldige textbook fallacy: Ik eet konijn omdat vossen konijnen eten! Mijn  moraal is: ik kopieer dierengedrag. Ik eet konijn omdat andere dieren het ook doen.
    • Correctie (1): ik kopieer carnivoren (géén herbivoren)
    • Correctie (2): ik eet geen wilde dieren, maar 'genetisch veredelde' dieren
    • Correctie (3): ik eet alleen spieren, en géén organen, etc.
    • Correctie (4): ik jaag, dood en vil geen konijnen, ik betaal anderen om dat te doen.
    • Correctie (5): ik eet géén rauw vlees, mijn vrouw braadt het vlees.Het braden van vlees geeft die typische smaak en geur waar mensen verzot op zijn. Er ontstaan door het braden duizenden nieuwe verbindingen die geur en smaak toevoegen. Rauw vlees smaakt nergens naar, het stinkt!
    • Correctie (6): ik eet met vork en mes en poets daarna mijn tanden.
    Maar voor de rest gedraag ik me helemaal als een vos!
    [ update 29 aug 2019 ]

Vorige blogs over Frans de Waal

• Zijn wij slim genoeg om te begrijpen waarom Frans de Waal nog steeds vlees eet? blog 12 September 2017
• Killing Animals in the Age of Empathy. Frans de Waal, a leading primatologist explains why he eats animal, blog 26 September 2017 
• Frans de Waal wil stoppen én doorgaan met vlees eten. En hij heeft daar argumenten voor. 20 October 2017 
• Zeer kritische bespreking van het nieuwe boek van Frans de Waal in Nature vandaag. 14 April 2016
• Enige hulp bij het lezen van De Bonobo en de Tien Geboden 17 April 2013 
• Frans de Waal houdt lezing in een uitverkocht Paradiso 25 March 2013

Over het boek Naar alle onwaarschijnlijkheid. Toeval in de wetenschap en filosofie van Klaas Landsman (1)

Klaas Landsman (2018)
Naar alle onwaarschijnlijkheid.
Toeval in de wetenschap en filosofie

Theoretisch fysicus Klaas Landsman schreef een fascinerend boek over toeval in de natuurkunde, kosmologie, evolutie, filosofie en religie zoals niemand anders in Nederland dat had kunnen doen.

fine tuning

Na een inleidend hoofdstuk over het begrip coïncidentie begint Landsman met het idee Fine Tuning van de kosmos voor het leven. Om dit op een wetenschappelijk verantwoorde manier te kunnen doen, behandelt hij eerst de Algemene Relativiteitstheorie, het Standaardmodel van de deeltjesfysica en kosmologie. Dit is voor een bioloog zonder meer een pittig hoofdstuk. De dierentuin van elementaire deeltjes, met o.a. down-quark en up-quark, is voor mij duizelingwekkend zelfs angstwekkend ingewikkeld. Een bioloog hoeft dit allemaal niet te begrijpen om zijn werk te kunnen doen [2]. Wat van belang is dat wij ons leven te danken hebben aan x fundamentele constanten die zo onwaarschijnlijk precies zijn 'afgestemd' dat atomen, moleculen, sterren en planeten zijn ontstaan. Nemen we dit soort conclusies aan, dan weten we voldoende om de rest van het verhaal te kunnen volgen.

Het hoofdstuk over Fine Tuning vond ik zeer de moeite waard. Ik heb in het verleden veel over het onderwerp gelezen, maar de aanpak van Landsman is origineel. Hij maakt een verhelderende maar compacte analyse van Fine Tuning, verwerpt uiteindelijk zowel Fine Tuning als het Multiversum (!) en met name de conclusies die men er doorgaans uit trekt, omdat ze beide op een aantal denkfouten berusten. Dat doet hij niet zomaar. Hij geeft het idee Fine Tuning een kans. Hij vraagt: wat als Fine Tuning toch een zinnig concept zou zijn? Wat kunnen we dan van Fine Tuning leren? Het is voor mij een hoofdstuk dat ik zeker vaker zal lezen. Er wordt het nodige denkwerk vereist. Mijn gevoel is dat hier een gezaghebbende bespreking van Fine Tuning op tafel ligt.

natuurkunde

Klaas Landsman

Toeval is niet altijd een onderdeel van natuurwetten geweest: Newton's wetten waren deterministisch. Boltzman introduceerde toeval in natuurwetten. Einstein introduceerde als eerste toeval in de kwantummechanica. Het aardige van de uiteenzetting van Landsman is dat het niet als kant-en-klare theorie wordt gepresenteerd maar als een historische ontwikkeling met veel onzekerheden en (persoonlijke) controverses. Het blijkt dat Landsman werkt aan een oplossing voor de Schrödingers kat paradox. Dat behoort tot zijn vakgebied Foundations of Quantum Theory.

evolutie

In het hoofdstuk 'Toeval in evolutiebiologie' behandelt Klaas Landsman de rol van het toeval in evolutie. De rol van toeval wordt goed belicht, maar gaat enigszins ten koste van de rol van natuurlijke selectie. Bijvoorbeeld: neutralisme (whistleblower Kimura) vind hij erg belangrijk en fascinerend. Over het neutralisme van Kimura schrijft hij: "bracht hem tot de ketterse conclusie dat de klassieke darwinistische selectie via het recht van de sterkste nauwelijks een rol speelt in de evolutie... " [1]. Dat er later correcties (afzwakkingen) van Kimura's model zijn gekomen staat niet in de hoofdtekst, maar zet hij in een eindnoot (33).
Landsman noemt ook Stephen Jay Goulds 'rewinding the tape of life' [10] die uitstekend past binnen het thema toeval in evolutie.

De rol van toeval in evolutie heeft voor Landsman een speciale betekenis. In de epiloog schrijft hij: "Ook evolutie vind ik fascinerend omdàt het proces door toeval wordt aangestuurd" in plaats van dat het een voorgeprogrammeerd, deterministisch, doelgericht proces is. Voor hem betekent het dat evolutie een open-einde-proces is, dat nieuwe dingen kan voort brengen. Dus toeval heeft bij hem in dit verband een positieve betekenis. Dit contrasteert hij met de christelijke visie waarin alles doelgericht moet zijn.

Landsman noemt geen literatuur die de rol van toeval relativeert zoals convergentie [4]. Convergentie is het meerdere malen onafhankelijk ontstaan van dezelfde aanpassingen in diverse families in de Tree of Life. Het oog is een goed voorbeeld. Het beeldvormend oog met lens is niet minder dan 50 tot 100 maal ontstaan in de evolutie. D.w.z. het oog van alle hedendaagse organismen is niet via gemeenschappelijke afstamming van een verre voorouder afkomstig, die toevallig de juiste mutaties had. Toeval sluit dus niet uit dat evolutie meerdere malen dezelfde aanpassing voortbrengt. Je zou kunnen zeggen dat het ontstaan van het cameraoog onvermijdelijk was.
Verder heeft mathematisch bioloog Stuart Kauffman [3] betoogd dat het ontstaan van het leven in het universum geen toevalligheid is maar onvermijdelijkheid.

Nergens maakt Landsman fouten op het gebied van de evolutiebiologie, hij heeft de nodige literatuur geraadpleegd ([8], waaronder één leerboek [6]). Soms kwam ik een enkel boek tegen dat ik niet kende, maar de moeite waard lijkt (Chance in Evolution [7]). Bij sommige passages kan ik kanttekeningen plaatsen [5] [9]. De paragraaf 'De moleculaire structuur van mutaties' suggereert een uitleg van het mechanisme van mutaties op chemisch niveau. Maar dat is er niet. Toen hij het boek schreef kon Landsman nog niet weten dat chemische tautomerie van de bases A,T,C,G ten grondslag ligt aan mutaties in het DNA (zie mijn vorige blog Het is nu bewezen dat DNA noodzakelijkerwijs mutaties genereert. DNA mutability by design). Het zou goed passen in het betoog van een theoretisch fysicus [11].

In een volgende blog zal ik aandacht besteden aan het hoofdstuk 'Toeval en religie'. [12]

Noten

1. Klopt niet helemaal: Kimura heeft het over DNA sequence niveau, niet morfologisch! Zie mijn review. Kimura was een whistle-blower en revolutionair; gooide een knuppel in het hoenderhok. De orthodoxe neo-Darwinisten waren de gevestigde orde en het doelwit van de aanval. KL laat zich een beetje meeslepen. Het ware beter dat zijn afzwakking niet in een noot maar in de hoofdtekst was terecht gekomen. Het 'recht van de sterkste' is een foute uitdrukking.
2. Naar aanleiding van de uitspraak "beschrijvingsniveau van de fysica is irrelevant voor de mens". Speculatief: zou leven mogelijk zijn met atomen en moleculen zonder dat die weer uit nog kleinere deeltjes bestaan? Zijn die deeltjes echt nodig? Fotosynthese misschien? Gekscherend: het zal organismen een worst wezen hoeveel elementaire deeltjes er zijn, als ze maar voedsel, partner en een slaapplaats hebben. Misschien zijn ze nodig voor fysische processen in de zon en als je per se alles uit een oerknal wilt laten ontstaan.
3. De populaire versie is: At home in the Universe. De wetenschappelijke versie is: The Origins of Order. Self-organization and selection evolution.
4. Zie wikipedia artikel convergent evolution. Paleontoloog Simon Conway Morris heeft nogal aan de weg getimmerd met convergentie: Life's Solution. Inevitable Humans in a Lonely Universe; Fitness of the Cosmos for Life: Biochemistry and Fine-Tuning; The Runes of Evolution, How the Universe Became Self-Aware. Maar zie ook: George R. McGhee (2011) 'Convergent Evolution: Limited Forms Most Beautiful'.
5. Ziekte van Huntington: hierbij speelt mee dat bij een veel voorkomende vorm van Huntington de ziekte verschijnselen pas optreden op oudere leeftijd nadat de drager zich heeft voortgeplant. Daardoor heeft natuurlijke selectie er geen vat op. We worden ouder dan vroeger. 
6. Ridley (2004) 3d ed. textbook Evolution. Zie voor overzicht van moderne texbooks Evolution hier.
7. Chance in Evolution. Edited by Grant Ramsey and Charles H. Pence (met bijdrages van specialisten)
8. Han Brunner (2016) When Chance Strikes: Random Mutational Events as a Cause of Birth Defects and Cancer  
9. Landman schrijft: "Mutaties moeten ooit een keer ontstaan en zijn van oorsprong dus altijd somatisch, " dat is een vreemd gebruik van het woord somatisch. In ieder geval zijn somatische mutaties evolutionair van minder belang. Het zijn mutaties in de geslachtscellen (germline) die impact hebben op de volgende generaties.
10. S. J. Gould: 'rewinding the tape of evolution would not guarantee the re-occurrence of the human species' in zijn boek Full House. Volgens wikipedia: "Gould's thesis in Wonderful Life was that contingency plays a major role in the evolutionary history of life." (in Wonderful Life). Zie ook mijn review van Gould.
11. In het Trouw interview komt hij héél dicht in de buurt: "Zo'n replicatiefoutje af en toe zit als het ware ingebakken in de structuur van het DNA, alleen de locatie is toevallig."
12. Nog even geduld aub: ik ben voor de tweede (!!) keer geveld door het griepvrius! (11 mrt). Over fine tuning gesproken: het menselijk lichaam is niet gefinetuned om bestand te zijn tegen een extreem simpel virus!

Bronnen/Literatuur

• ik heb de ebook versie gebruikt
• Homepage Klaas Landsman 
• Naar alle onwaarschijnlijkheid (Google books) 
• Interview met Klaas Landsman in Trouw 24 feb 2018
•  Klaas Landsman, Ellen van Wolde (2016) The Challenge of Chance. A Multidisciplinary Approach from Science and the Humanities.

Seks, voortplanting en de vooruitgang van de wetenschap. Edward Dolnick, The Seeds of Life.

Edward Dolnick (2017) The Seeds of Life

Er valt ontzettend veel te leren uit Edward Dolnick (2017) The Seeds of Life. In het vorige blog heb ik al 3 punten genoemd. Het vierde punt: als wetenschappers tegen conceptuele of technische barrières aanlopen en er niet in slagen een belangrijk wetenschappelijk probleem op te lossen, kunnen er twee kampen ontstaan met ieder een eigen theorie. Ten tijde van Antoni van Leeuwenhoek (eind 17e eeuw) ontstonden er twee elkaar bestrijdende partijen om voortplanting te verklaren: 'ovisten' en 'spermisten'. 

Beide theorieën zijn een vorm van 'Preformationism'.

Het Droste effect is een goede metafoor
voor het Preformatisme (©Wikimedia)

Bij de toenmalige stand van de wetenschap had men ovaria  bij de vrouw gezien, en had men het vermoeden dat er 'eicellen' (men kende toen het begrip 'cel' nog niet) waren en onze eigen Antonie van Leeuwenhoek had levende spermatozoa in het zaadvocht onder de microscoop gezien. Maar de vraag was toen: wat is de rol (functie) van die twee precies? (aub: vergeet onze huidige kennis van cellen en DNA!).

De ovisten meenden dat alle mensen in miniatuurvorm in de ovaria van de eerste vrouw, Eva, aanwezig waren. De spermisten geloofden dat de hele wereldbevolking in Adams sperma in miniatuurvorm aanwezig was.
(In die tijd was schepping de standaard opvatting niet alleen bij de bevolking maar ook bij de geleerden). Dus tegelijk met Adam en Eva werden alle mensen die ooit op aarde zouden leven in miniatuurvorm geschapen in sperma of eicel. Dit stelden ze zich voor zoals Matroesjka-poppen. En dat zou voor alle levende wezens gelden.

Matroesjka poppen set (©matroesjka.info)

De miniatuurmens zelf had eicellen (of spermacellen) met daarin weer miniatuurmensjes met daarin weer miniatuurmensjes tot in het oneindige. Genoeg voorraad tot 'het einde der tijden'. Want: op is op.

Voor ovisten lijkt seks minder belangrijk omdat embryo's al aanwezig zijn in de vrouw. Ze moeten alleen nog groeien. Maar wat veroorzaakt die groei? Seks! Zo dacht men. Het sperma zet het embryo in de baarmoeder aan tot groei. Seks was nodig als startmoment anders zou een vrouw spontaan zwanger moeten worden zonder bemoeienis van een man. En dat is een beetje te vreemd. Dat seks nodig was om zwanger te worden, was sowieso een ervaringsfeit.

Blendel/Quest SPL/GETTY
Deze tekening is onvermijdelijk een anachronisme!

Spermisten konden niet buiten seks omdat het embryo in het sperma getransporteerd moest worden naar de vrouw. Voor hen is de baarmoeder slechts een voedingsbodem. De vrouw leverde geen –wat we nu noemen– genetisch bijdrage. Men tastte wat betreft die erfelijke bijdrage in het duister.

Waarom twee kampen?

Waarom twee kampen? Het samenvoegen van beide standpunten was niet zo makkelijk, zo niet onmogelijk. En wel hierom. Als je eenmaal hebt aangenomen dat ieder mens ontstaat uit een miniatuurmens, dan is het moeilijk voorstelbaar dat man en vrouw ieder een half embryo zouden bijdragen. Bijvoorbeeld: de man levert de linker helft en de vrouw de rechter helft [1]. Dat was dus een patstelling. De reden dat men koos voor het minimens idee en preformatie was naar analogie met de dode natuur. De aarde, de planeten en de sterren waren 6000 jaar geleden geschapen, dus waarom zou dat ook niet gelden voor de levende natuur? [2]. God gaat toch niet bij iedere zwangerschap een nieuw mens scheppen? was kennelijk de gedachte. De schepping is voorbij en was eenmalig. Klaar. Perfect. Niets meer aan doen.

Waarom stelden ze zich niet tevreden met het mannelijk zaad analoog aan tarwekorrels? rijstkorrels?  Daaruit ontstaat toch ook steeds een nieuw organisme? In zekere zin deden de spermisten dat. Misschien was het de analogie met planten waarvan je het zaad gewoon in de grond kan stoppen en waaruit een nieuwe plant groeide. De vrouwelijke baarmoeder was de voedingsbodem voor het mannelijk zaad. Niet ieder zaadje groeit uit tot een plant, en niet alle seks leidt tot zwangerschap. Zo zouden ze gedacht kunnen hebben.

Implicaties

Dolnick gaat niet uitgebreid in op alle implicaties van het Preformatisme. Maar, als je er over nadenkt dan ontdek je een aantal fundamentele logische problemen. Die problemen had men volgens mij ook toen al kunnen zien. Die argumenten zijn dus geen voorbeelden van anachronisme, d.w.z. met onze moderne kennis kijken naar problemen van eeuwen geleden.

Oneindige regressie

Als eerste het probleem van oneindige regressie van de Matroesjka pop theorie. Zelfs bij een 6000 jaar oude aarde zouden er duizenden miniatuurmensjes als Matroesjka poppen in elkaar gepropt moeten zitten. Als je uitsluitend naar het verleden kijkt. Is er een grens aan hoe klein een miniatuurmens kan zijn? [3] Daar moeten de geleerden van toen, zowel de spermisten als de ovisten toch tegen aan gelopen zijn? Dolnick geeft een interessante vergelijking: de huidige string theory (snaar theorie), een zeer speculatieve theorie, die niet op waarneming gebaseerd is en die werkt met een stuk of 11 dimensies. De theorie is principieel niet verifieerbaar en toch wordt hij door vakmensen serieus genomen.

Familierelaties

Het moet ook toen opgevallen zijn dat kinderen soms sprekend op hun vader of hun moeder lijken en meestal kenmerken van beide ouders in zich verenigen. Hoe kan dat als er maar één van de geslachten het 'embryo' levert?  Wat betekent verwantschap eigenlijk als je in de Matroesjka-pop-theorie gelooft? Waarom lijken kinderen van één ouderpaar meer op elkaar dan van een willekeurig ander ouderpaar? Als alle menselijke diversiteit (en ik heb het niet over evolutionaire verwantschappen) al in Adam of Eva aanwezig was, dan zouden willekeurig verschillende kinderen geboren kunnen worden en zou er niets overblijven van karakteristieke overeenkomsten binnen gezinnen en families.

diepvries donor embryo baby:
beide ouders zijn niet haar
biologische ouders [6]

Bij gepreformeerde embryo's zouden vader en moeder hun eigenschappen niet kunnen doorgeven. Is het dan nog wel hun kind? Ze zijn een soort doorgeefluiken geworden voor kinderen. Natuurlijk blijft er zwangerschap, geboorte en het zogen van de baby [6], en dat schept natuurlijk een band met het kind. Misschien voelt het als je eigen kind door de seks enzovoort. Maar volgens hun eigen preformatietheorie is het niet echt je eigen kind. Eigenlijk is iedereen letterlijk een kind van Adam en Eva. Misschien tolereerde men een zekere discrepantie tussen de theorie en de alledaagse realiteit van het ouderschap.

Ik vraag me af: maakt het nog uit met wie je trouwt, en hoe je partner er uit ziet als de embryo's al in miniatuurvorm aanwezig zijn? Vreemdgaan betekent dan ook niets meer volgens de theorie. Er zou geen verschil meer zijn tussen een pleegvader, adoptievader en een biologische vader. Het hele begrip vader, moeder, kind verliest zijn betekenis. De spermisten kunnen hun kinderen als de hunne beschouwen, maar volgens hun eigen theorie is het een kind van Adam en Eva.

Gezinsgrootte

gezin met 10 kinderen ©bron

Wordt de gezinsgrootte bepaald door het aantal keren seks of is die van te voren vastgelegd door de 'voorraad' die man en vrouw meegekregen hebben?

Nog iets: alle rassen moeten ook in Adam of Eva aanwezig zijn geweest. Maar als Adam en Eva blank waren dan moeten een blanke vader en moeder ook donkergetinte kinderen hebben voortgebracht. Kende men in de 17e en 18e eeuw al andere rassen?

muilezel ©wikimedia

Neem bijvoorbeeld incest. Waarom is incest (seks tussen vader en dochter, moeder en zoon, broer en zus) door alle culturen heen verboden? Waarom zou incest leiden tot inferieure kinderen als het preformatisme waar is? Immers het hele idee van biologische verwantschap staat op de helling. Maar dan verliest incest zijn betekenis. Zonder moderne inzichten op die tijd te projecteren, hadden ze wel kunnen concluderen dat erfelijkheid volgens het preformatisme onvoorspelbaar zou kunnen zijn.
Een muildier of muilezel combineert eigenschappen van paard en ezel. Hoe kan dat als slechts één geslacht bepalend is? En hoe kun je onvruchtbaarheid verklaren als er eindeloos veel embryo's aanwezig zijn? 

Nicolaas Hartsoeker (1695)

Miljoenen mini-mensjes

Een groot bezwaar van het spermisme: als mannelijk sperma miljoenen spermatozoa bevat (zoals van Leeuwenhoek zag in zijn microscoop) en er maar één kind ontstaat, dan gaan er tegelijkertijd miljoenen miniatuurmensen verloren bij iedere keer dat man en vrouw seks hebben! Dan is er geen verschil met zondige onanie! Dit werd een theologisch probleem [4]. Een vrouw kan per definitie nooit miljoenen kinderen krijgen. Bij iedere keer seks zou één spermatozoum (= 1 mini-mens) toch voldoende moeten zijn? Dat moet Antoni van Leeuwenhoek zich afgevraagd kunnen hebben. Want, als iedere spermacel een mini-mens bevat, dan vallen er miljoenen doden bij seks ...

Preformatie Downs

Als ieder mens vanaf den beginne voorgevormd is, dan geldt dat ook voor Down kinderen, Siamese tweelingen, mensen met een hazenlip en open rug.

Preformatie sluit evolutie uit

Als er iets evolutie uitsluit dan is het wel Preformatie. Er kan nl. niets veranderen. Ieder mens, iedere plant en ieder dier zijn vanaf den beginne geschapen en onveranderbaar. Maar dat is een heel ander verhaal.

Tot slot

Wat moeten we leren van deze hele ovisten-spermisten periode in de geschiedenis van de biologie? Een dieptepunt in de toenmalige wetenschap? Bedenk: men had géén celtheorie, géén erfelijkheidswetten van Mendel, géén chromosomen, géén X- en Y-chromosoom, géén Watson en Crick DNA, géén meiose en mitose. Je kunt dan niet bedenken dat man en vrouw evenveel bijdragen aan het embryo. Ze hadden domweg niet de concepten. Maar ze hadden op de klompen kunnen aanvoelen dat er iets niet klopt. Bovenstaande logische bezwaren zijn niet afhankelijk van 'onze' huidige kennis. We kunnen daarvan leren dat we altijd de dominante wetenschappelijke theorie moeten doordenken op logische implicaties ongeacht of er een alternatief is [5]. Inventariseer anomalieën, schrijf ze op! Zou dit verhaal zich lenen voor een beschrijving met de paradigma theorie van Thomas Kuhn?

Ten tweede: de geschiedenis van Preformationisme leert ons bij uitstek de vooruitgang van de wetenschap. Het is nu uiterst moeilijk om je te verplaatsen in de gedachtegang van wetenschappers in de 17e eeuw ten aanzien van seks en voortplanting, omdat 'we' sindsdien zoveel bijgeleerd hebben. Nog verder terug in de tijd: in Bijbelse tijden wist men dat seks nodig was om zwanger te worden, en kende men het begrip vreemdgaan en onanie. Maar verder had men geen flauwe notie hoe seks en voortplanting werkte.

Ten derde: net als democratie en vrede is wetenschappelijke kennis een hard bevochten verworvenheid waar we zuinig op moeten zijn.

Noten

1. Linker en rechter helft klinkt absurd, maar is het echt onmogelijk? Denk even aan het moderne idee dat man en vrouw werkelijk voor de helft genetisch bijdragen aan het kind. En dat de erfelijke informatie van het kind dus werkelijk voor 50%  van vader en 50% van de moeder afkomstig is. Dat is best bijzonder. Maar dat krijg je alleen voor elkaar als je het over genetische aanleg hebt, dat kan niet als je denkt in termen van lichaamsdelen! 
2. Verschil levende en dode dingen: het leven wordt steeds opnieuw 'geschapen' (omdat het leven ook steeds dood gaat) in tegenstelling tot de dode natuur.
3. Benedengrens: Men had toen geen benul van de afmetingen van cellen en atomen. Die stellen de ondergrens van afmetingen van levende wezens.
4. Theologisch probleem: "Why would so many little animals be wasted with each ejaculation of semen? Pierre Lyonet said the wastage proved that sperm could not be the seeds of life." wikipedia artikel Preformationism
5. Alternatief: dat heb ik altijd geprobeerd wat betreft Darwinisme en evolutietheorie. (zie mijn WDW website )
6. Behalve in vitro fertilisatie van eigen sperma en eicel, en spermadonoren heb je ook embryo donatie. Dat laatste kan met overcomplete ingevroren IVF embryo's, die ingeplant worden in de vrouw. Ze wordt dan zwanger van een kind dat genetisch niet van haar en niet van haar man is. Toch zal het enigszins aanvoelen als hun eigen kind vanwege de zwangerschap en het zogen. Hoop ik. Ik vraag me af waarom het kind niet wordt afgestoten! (nrc 21 dec 17)