Utrechts Landschap: Brandrode runderen beschermen, slachten en opeten + reclame voor vlees maken

Brandrode runderen op landgoed Sandwijck

Een verhaal over het behoeden voor het uitsterven van een oud runderras, én het slachten van diezelfde runderen. 

Infobord op landgoed Sandwijck (NB: vlinder!)

  

Het ras was bijna uitgestorven!

  

Vlees van eigen koeien!

Stier (L) en koe (R) van de Brandrode runderen
De lang gerekte bouw valt op. Dit zijn geen 'hobby-koetjes'

 

Het Utrechts Landschap beheert natuur in de provincie Utrecht. Op één van die terreinen worden 'Brandrode runderen' gehouden. Het is een oud runderras dat niet meer gebruikt wordt in de intensieve veehouderij. Er wordt mee gefokt en er worden jaarlijks kalveren geboren. Volgens het UL passen ze goed in het landschapsbeheer. Ze mogen hun hoorns behouden, en de kalveren mogen het eerste weideseizoen bij hun moeder blijven. Deze runderen worden ouder dan in de moderne veehouderij gebruikelijk is volgens het UL. Tenslotte lees ik: "de maatschap verkoopt vlees van eigen koeien". 

Maar kun je echt blijven beweren dat je de dieren respectvol behandelt, terwijl je ze ook slacht? Een oud runderras tegen uitsterven behoeden én ze tegelijk ook slachten? Eerst vertroetelen, dan de kogel. Some we love, some we hate, some we kill, some we eat. Opvallend genoeg, komt het woord 'slachten' niet voor op de informatieborden. Er worden géén dieren gedood, er wordt alleen maar vlees van eigen koeien verkocht! Dat noem ik verhullend taalgebruik [1]. Bij verhullend taalgebruik heb je iets te verbergen. In dit geval dat je ze slacht. Vlees is namelijk geen wol! Een andere verhullingstechniek is: grappen maken. Een vrijwilliger grapte bijvoorbeeld: één van de Brandrode runderen heeft zichzelf vrijwillig opgeofferd! Zo'n grap verhult de ongemakkelijke waarheid dat het uiteraard niet 'vrijwillig' is. Een respectloze houding. Volgens het UL worden ze ouder, maar wat gebeurt er als ze bejaard zijn? Bejaardentehuis? Begraven? In de natuur gelegd voor de wolven? Of ...? 

Wat het UL kennelijk niet weet is, dat die runderen in een groep, in familieverband leven. Het zijn sociale dieren. Alsof ze niet merken dat een groepsgenoot, dochter, zoon, vader of moeder plotseling is verdwenen. Alsof ze hun groepsgenoten niet missen. Alsof sociale dieren elkaar niet herkennen. Alsof het domme dieren zijn. Is het misschien te ongemakkelijk om over dit soort vragen na te denken als je heel graag hun vlees wilt eten? [4].

Als je runderen gaat houden, dan ben je een veehouder! Als je dieren fokt en slacht, ben je geen natuurbeschermer maar veehouder en slager! Dat past niet bij een natuurbeschermingsorganisatie.

Ik heb het Utrechts Landschap hierover gemaild en er op gewezen dat ze reclame maakten voor vlees (zie borden hierboven). En dat dit niet meer van deze tijd is vanwege de eiwittransitie (3). Er kwam wel een reactie, zelfs van de directeur, maar ze toonde geen enkel begrip voor mijn standpunt. Een organisatie die in deze tijd nog reclame maakt voor vlees, kan niet meer rekenen op onze steun.

kleine edit 26 maart. 

 

Wildernisvlees!

'Wildernisvlees' is vlees van dieren (runderen, paarden) die in het wild of semi-wild leven in natuurgebieden, zoals die beheerd door Utrechts Landschap en beheerd door FREE Nature, waarbij het vlees wordt verkocht als een duurzaam natuurproduct uit gebiedsbeheer, met afhaalpunten zoals op Landgoed Oostbroek in De Bilt (let op: dit stopt per 1 jan 2026.

Op 8 januari 2026 is Landgoed Oostbroek en de Blauwe Kamer van het Utrechts Landschap nog steeds afhaalpunten zijn van wildernis vlees: Afhaalpunten wildernis vlees.

 

Bestelformulier wildernisvlees jan 2006

Nevenactiviteit van de Slagerij het Utrechts Landschap: het vlees van die dieren die je beschermt verkopen: veel anonieme namen zoals 'gemengd pakket', 'stoofvleespakket', 'vlugklaarpakket', 'tartaar', 'beefburgers', 'verse worst', 'rundergehakt', 'rundertong', 'gemengd paard'. Behalve 'paard' en 'rund', van welk dieren is dit vlees afkomstig? Ree? Wild zwijn? Hert? Je wilt/mag het niet weten! Hoe zijn ze aan hun eind gekomen? Geschoten door jagers? Verkeersslachtoffer?

  

Noten

1. "Taal moet onthullen. ... Niet om de realiteit te vervormen of haar mooier voor te doen dan ze is, maar juist om zichtbaar te maken wat we anders zouden missen." Iris Murdoch (1919-1999). (Filosofie Kalender).
2. Juridisch: de wet definieert 'moord' specifiek als het doden van een mens door een mens. Het doden van een dier door een mens wordt niet aangeduid als 'moord', maar valt onder wetgeving inzake dierenwelzijn of dierenmishandeling.  
3. Eiwittransitie (overstap van dierlijke naar plantaardige eiwitten) en: Voedingscentrum over eiwitten. 
4. "My own research on the ‘meat paradox’ shows how people reconcile caring about animal welfare with enjoying eating meat: when reminded of animal suffering, they resolve the tension by downplaying the mental capacities of animals." from Nature book review of Animate: How Animals Shape the Human Mind Michael Bond Picador (2026) by Brock Bastian. 26 mrt 26

 

Bronnen

• "Let op: het afhaalpunt bij De Bilt stopt per 1 januari 2026. In de december levering van 2025 kunt u dus voor het laatste op deze locatie afhalen." geraadpleegd 8 jan 2016. 
• https://www.freenature.nl/nl/afhaalpunten/de-bilt-landgoed-oostbroek 
• https://www.freenature.nl/nl/wildernisvlees
• https://nos.nl/video/2595333-mee-op-jacht-naar-wild-vlees-dat-steeds-populairder-wordt 
• https://www.freenature.nl/nl/afhaalpunten/overzicht 

 

Vorige blogs Utrechts Landschap

• Een sfeervolle avondwandeling met een zeer relaxte ree 31 mei 2025
• Utrechts Landschap: stop met boeren in natuurgebieden! Bewaar de rust! 30 mei 2022
• Very disturbing agricultural activity in Utrechts Landschap nature reserve Moersbergen, The Netherlands. 24 mei 2022
• Utrechts Landschap schaft twee elektrische auto's aan. 1 jul 2020

 

Consumentenbond heeft een verbluffend argument tegen repareerbare smartphones verzonnen

 

Video Consumentenbond 28 nov 2025
bovenste telefoon: anoniem; onderste: Apple, Samsung

 

Hier begint het onderdeel repareerbaarheid smartphones: 

"Op het energie etiket staat ook de repareerbaarheidsklasse. Deze is bijvoorbeeld hoger als een reparateur minder stappen nodig heeft om een onderdeel te vervangen en dit met gangbaar gereedschap kan doen. Dat is natuurlijk niet helemaal hetzelfde als een reparatiewinkel vlakbij jouw huis, die een probleem met je smartphone snel en goedkoop oplost. Daarom kan het zo zijn dat je met een minder bekende smartphone in de hoogste reparatie klasse, minder makkelijk terecht kunt bij een reparateur, dan met de meest verkochte Samsung en Apple telefoons. Ook al zou de reparatieklasse op het energie etiket lager zijn."

 

Repareerbaarheidsklasse op etiket

De smartphone expert in de video beweert dus dat je met een smartphone in de hoogste repareerbaarheidsklasse minder makkelijk terechtkunt bij een reparateur dan bij de meest verkochte Apple en Samsung telefoons. Hij zegt het niet, en hij laat het niet zien, maar Fairphone behoort tot de hoogste repareerbaarheidsklasse A. Toch suggereert hij dat je beter een iPhone of Samsung kunt kopen met een lagere repareerbaarheidsklasse (C), omdat je dan bij een 'reparatiewinkel om de hoek' terechtkunt. En met een Fairphone kun je niet terecht bij een reparatiewinkel om de hoek? Verbluffend! Hij slaagt er dus in om een voordeel om te toveren in een nadeel! Het voordeel van de hoogste repareerbaarheid wordt omgetoverd in een nadeel! Hoe krijg je het voor elkaar! Hij snapt dus kennelijk niet dat je een Fairphone zelf kunt repareren! Dat is het hele idee van repareerbaarheid! Je hoeft helemaal niet naar een 'winkel om de hoek'! Je kunt alle onderdelen online bestellen en zelf de onderdelen zoals batterij, camera, USB-C poort, achterkant, display, etc. vervangen met een iFixit schroevendraaier. Zelfs van de oudere toestellen zoals Fairphone 4 en Fairphone 5 zijn er onderdelen te bestellen. Zoals Fairphone zelf op hun website schrijft: 

"Je telefoon is helemaal de jouwe. Je kunt hem dus ook zelf repareren. Met de iFixit Schroevendraaier is je Fairphone repareren kinderspel."

Ik vraag me af: kan zo'n 'winkel vlak bij jouw huis' die onderdelen niet zelf bij Fairphone bestellen? Iedereen kan dat, dus dat zou zo'n reparatiewinkel ook moeten kunnen, toch? En als zo'n winkel meer tijd kwijt is aan het repareren van een slecht repareerbare telefoon, zou het kunnen dat die reparatie dan ook meer kost? Kan het zijn dat die gespecialiseerde reparatiewinkels noodzakelijk waren om dat de meerderheid van de telefoons slecht repareerbaar zijn?

Conclusie

[3 jan 2026]

Heel toevallig moet volgens de Consumentenbond de repareerbaarheid van smartphones precies liggen op het niveau dat Apple en Samsung nu hebben. En die hebben een slechte repareerbaarheid. Toevallig hebben de meeste mensen een Apple of Samsung. Maximale repareerbaarheid is volgens de Consumentenbond alleen maar lastig. 

Hiermee gaat de Nederlandse Consumentenbond tegen de belangen van de consument in. Een maximaal repareerbare telefoon, en in feite ieder apparaat, is in het belang van de consument. Dat heet: "right to repair" [7,8]. 

De presentator snapt het niet of wil het niet snappen.  

 

Bronnen

1. Welke smartphone past écht bij jou? Check deze video. Consumentenbond 28 nov 2025. 
2. Website Fairphone  
3. Repareerbaarheidsscores voor smartphones, IFIXIT geeft een handig overzicht repareerbaarheid van smartphones. Fairphone heeft de maximale score: 10. Geen enkele andere telefoon heeft een 10.
4. iFixit geeft Fairphone 5 maximale score voor repareerbaarheid Tweakers 
5. Zo goed zijn de Fairphone 4 en Fairphone 5 te repareren  Website Duurzaam ondernemen.
6. Dit smartphonebedrijf streeft naar the Right to Repair: “Kun je het niet openmaken, dan kun je het niet bezitten”  Brightvibes
7. Recht op reparatie: EU-actie om reparaties aantrekkelijker te maken. Europees Parlement. update: 19-09-2025. "Na jarenlang aandringen hebben EP-leden wetgeving aangenomen die het recht op reparatie garandeert van producten die gerepareerd kunnen worden." 
8. Directive on repair of goods, van de Europese Commissie. "This instrument aims at promoting more sustainable consumption by increasing repair and reuse of goods." [toegevoegd 5 jan 2026].

Vorige blogs

• Consumentenbond heeft duurzaamheid verwijderd uit test smartphones 27 Jan 2024
• Dutch consumer organization 'De Consumentenbond': iPhone is more sustainable than Fairphone 30 Nov 2023
• Consumentenbond test duurzaamheid smartphones: Apple iPhone is duurzamer dan Fairphone!?  8 Nov 2023
• Bestaat de ethische consument en producent? De fairphone als testcase, 16 Nov 2016. Dit is het eerste blog over Fairphone en de Consumentenbond.

Big disappointment: KOBO ebook doesn't display figures and tables correctly

The Evolution of Imperfection

I have now 153 (non-fiction) e-books on my ten years old KOBO Auro HD reader. I never encountered problems with reading any of the books on it. A few days ago I bought Laurence D. Hurst (2025) 'The Evolution of Imperfection'. For the first time I discovered annoying problems with displaying content. In my e-reader a graph (Figure 6.1) is either displayed in an extremely small and consequently non readable size or is not displayed at all depending on the font size settings. 

To check whether this fault is specific to the e-reader, I checked the display in the online KOBO browser application. Unexpectedly, Figure 6.1 in chapter 6 refused to show up with any font size or page setting. A large table, Table 6.1, is only visible and readable at specific settings, but is truncated at more comfortable bigger font sizes.

Empty space where fig 6.1 should show up (browser)

However, the graph is definitely present in the e-book:

Display of the page in the e-book reader

As can be seen in the above picture, although the graph is displayed, and the caption is readable, the graph itself is so small that labels cannot  be read. This makes the illustration useless. This is not the only illustration that gives troubles For example, Figure 2.1, 2.2, 4.1, 5.1, 5.2 and 6.2 are also absent in the browser or too small in the e-reader. This is very annoying. The problem is that the illustrations don't scale with font size. The font size can be huge while the illustration is still microscopic. 

In a scientific book graphs and tables are essential. They are included for a good reason: they convey information. So, the book is kind of damaged and should not be sold in this condition. These errors make you think twice before buying a scientific e-book. The problem is of course that you don't know in advance.

This is not the only KOBO e-book that fails:

from: Donald Canfield: Oxygen: A Four Billion Year History,
chapter 6. The early history of atmospheric oxygen: biological evidence
Plate 5.

" To view this image, please refer to the print version of this book."

In this case, readers of the e-book readers are kindly requested
to buy the printed version of the book! I must admit that after discovering these unpleasant surprises, I haven't bought a single new e-book.

Has anybody experienced similar problems? For example with the Amazon Kindle e-reader or browser?

 

update 5 May: Figure 6.2 added.

update 3 Oct 2025: Plate 5 added.

Reformatorisch Dagblad blundert met zogenaamde Fastned laadpaalfraude

Criminelen kunnen QR-codes op laadpalen vervalsen

Het Reformatorisch Dagblad blundert met een stuk over fraudetruc van cybercriminelen bij laadpalen voor elektrische auto's. Het RD plaatst een levensgrote foto van een Fastned laadstation bij het artikel met als onderschrift: 'Criminelen kunnen QR-codes op laadpalen vervalsen'. 

Maar bij Fastned is die fraude helemaal niet mogelijk. Fastned gebruikt geen QR-stickers op haar laadstations. Alleen in uitzonderingsgevallen worden ze toegepast, maar dan staan ze op een scherm en kunnen dus niet vervalst worden. Fraude is wel mogelijk wanneer er QR-codes op een sticker voorkomen. En dat is op openbare laadpalen in de bebouwde kom. Die laadpalen hebben geen scherm. Criminelen kunnen op die QR stickers hun eigen stickers met hun eigen QR-codes overheen plakken. Die linken naar hun fake website en incasseren honderden euro's zonder dat de klant het door heeft omdat het laden wel start. Maar de meeste elektrische rijders gebruiken laadpassen. Dan heb je helemaal geen QR-code nodig.

Even een stukje fact-checking. Ik heb Fastned om een reactie gevraagd. Dit is hun antwoord:

"Fastned biedt op een klein aantal laders een QR-code als betaaloptie via het scherm. Dit doen we omdat deze specifieke laders geen pinautomaat ondersteunen, maar we klanten toch de mogelijkheid willen bieden om met een debit- of creditcard te betalen.
Het is goed om te weten dat we er bewust voor kiezen de QR-code alleen op het scherm aan te bieden en niet via een sticker. Dit doen we juist om dit soort incidenten te voorkomen."

Het is dus duidelijk een blunder om het artikel over laadpaalfraude te illustreren met een foto van Fastned!

De QR-codes op laadpalen hebben te maken met de Europese verplichting om de laadinfrastructuur zo toegankelijk mogelijk te maken (betalen zonder speciale laadpas of abonnement). De Vereniging Elektrische Rijders VER had al in maart dit jaar gewaarschuwd voor potentiële oplichting met QR-codes.

De fraude is al in mei 2024 geconstateerd bij laadpalen in Brussel (België)! Voor zover ik weet is alleen daar daadwerkelijk fraude geconstateerd. Maar het is aardig dat het RD haar lezers waarschuwt voor het gevaar. Kennelijk zijn er veel elektrische rijders onder hun abonnees!

 

Voorbeeld van een QR code op een laadpaal in de bebouwde kom.
Er zijn altijd meerdere betaalopties beschikbaar.

Bronnen

• Pas op voor deze nieuwe fraudetruc van cybercriminelen, Reformatorisch Dagblad 13 Nov 2024
• Energiebedrijf waarschuwt voor fraude met QR-codes op laadpalen, De Standaard 8 mei 2024
• Een QR-code op de laadpaal: een slecht idee? VER 21 maart 2024
  
  

Frans de Waal was een dierenliefhebber die dieren at

Frans de Waal legt uit aan Janine Abbring
waarom hij vlees eet. 20 August 20 2017 (bron)

Gisteravond berichtte de NOS dat bioloog en primatoloog Frans de Waal op 75-jarige leeftijd overleden is in zijn woonplaats Atlanta in de VS. Alle persberichten over Frans de Waal noemen hem standaard "een van de meest vooraanstaande primatologen ter wereld." [1]. Journalisten nemen dat altijd van elkaar over. Ik dacht ook dat hij "een van de meest vooraanstaande primatologen ter wereld" was totdat ik op 20 augustus 2017 in een uitzending van Zomergasten Frans de Waal aan Janine Abbring hoorde uitleggen waarom hij vlees at (hier). Janine betrapte hem op een grote inconsistentie. Hij moest zich er uit redden met een smoes. Maar zij moest door met de uitzending en kon er niet dieper op in gaan. Ik hoor nooit over dit incident in de pers. Een incident dat meer zegt over zijn karakter dan al zijn boeken. Frans de Waal was de wetenschapper die verdedigde dat dieren ook gevoelens hadden en ondertussen vlees bleef eten.   

in plaats van vegetariërs en veganisten aan te vallen, had hij als vegetariër of veganist duizenden mensen kunnen inspireren hetzelfde te doen en daarmee miljoenen dieren een onwaardig lot hebben kunnen besparen.

Frans de Waal was degene die in de Zomergasten uitzending had gezegd:

"Wel, de hele natuur bestaat uit een levenscyclus: je hebt dieren die eten planten, je hebt dieren die eten dieren, je hebt planten die eten dieren, als wij doodgaan worden we opgegeten door dieren." (bron)

Het zou dus passend zijn als het lichaam van Frans de Waal in het bos gelegd werd om door wolven, raven en wormen opgegeten te worden. [2]

 

Update 25 April 2024

Sarah F. Brosnan (2024) Frans de Waal (1948–2024) Primatologist who brought animals and humans “a little closer” Science 25 April 2024 

Brosnan is a student of Frans de Waal.

Noten

1. In de media hoor je nooit dat er ook andere primatologen bestaan, zoals de onlangs overleden Christophe Boesch (1951–2024) die chimpanzees in het wild onderzocht in Afrika en zich inzette voor hun behoud. Nature schreef een obituary over hem. Boesch was van mening dat "studies of chimpanzees in captivity tended to have little relevance to understanding their behaviour in the wild." Frans de Waal deed onderzoek naar een chimpanzee kolonie in gevangenschap. Boesch werd op jonge leeftijd geïnspireerd door het boek King Solomon’s Ring (1949) van Nobelprijswinnaar Konrad Lorenz. Ik weet niet of de Waal daarnaar verwijst in zijn vele boeken. Frans de Waal heeft het vakgebied ethologie niet uitgevonden en bij mijn weten heeft hij zich nooit ingezet voor het behoud van chimpanzees in het wild. Wat waren zijn idealen? [21 maart 2024]
2. Deze paragraaf toegevoegd 22 April 2024.
   

 

Bronnen

Killing Animals in the Age of Empathy. Frans de Waal, a leading primatologist explains why he eats animals blog 26 Sept 2017 met het Zomergasten fragment. 

 

Frans De Waal uses a fallacy to defend eating meat. No empathy with animals. Not a vegan. video fragment 3 okt 2017 (1508 hits)

 

Nederlandse blogs

1. Frans de Waal wil stoppen én doorgaan met vlees eten. En hij heeft voor beide argumenten. 20 Oct 2017. "Gisteren vond ik een column van Frans de Waal 'Zijn vleeseters agressief?' in Psychologie Magazine, 1 november 2013"
2. Zijn wij slim genoeg om te begrijpen waarom Frans de Waal nog steeds vlees eet? De drogreden van Frans de Waal 12 Sep 2017. Hier geef ik het volledige transcript van het gesprek tussen Frans de Waal en Janine Abbring over het eten van dieren.
3. Toevalsvondst zet drogreden Frans de Waal op scherp  9 nov 2021. De Waal gebruikt de naturalistische drogreden om vlees eten te rechtvaardigen, maar ik ontdekte in zijn eigen 'Een tijd voor empathie' (paperback, 2009) staat de 'Naturalistische drogreden' expliciet beschreven (pagina 41,42).
   
4. Zo kijkt Frans de Waal naar mens en dier. VPRO Tegenlicht. Ik snap het niet. 20 april 2023. "Het reduceren van de bio-industrie lijkt me het meest logische."
5. Het nieuwe boek van Frans de Waal 'Mama’s laatste omhelzing' 17 juli 2019. ... de Waal bijna geen zoogdieren meer eet. Hij was toen 71 jaar.
   
6. Zeer kritische bespreking van het nieuwe boek van Frans de Waal in Nature vandaag (14 april 2016) 14 april 2016. gaat over: Are we smart enough to know how smart animals are? Het review is gratis te lezen op Nature website.
7. Is het nog steeds nodig om aan te tonen dat moraal geen bovennatuurlijke oorsprong heeft? 2 Oct 2013. Naar aanleiding van de rede ter gelegenheid van het eredoctoraat van de Universiteit Utrecht 26 maart 2013.
   
8. Frans de Waal houdt lezing in een uitverkocht Paradiso 25 maart 2013. Zondag 24 maart 2013 hield Frans de Waal een lezing ter gelegenheid van zijn nieuwe boek De Bonobo en de Tien Geboden.
9. Enige hulp bij het lezen van De Bonobo en de Tien Geboden, 17 april 2013.  "Ik beperk me in dit blog tot wat Frans de Waal in hoofdstuk twee schrijft over de bekende genoom onderzoeker Francis Collins."
   

Engelse blogs

1. I have put much effort into proving Frans de Waal committed the Naturalistic Fallacy. And then this happened.  8 Nov 2021 is Engelse versie mijn blog Toevalsvondst...
   
2. Killing Animals in the Age of Empathy. Frans de Waal, a leading primatologist explains why he eats animals blog 26 Sept 2017 met het Zomergasten fragment.
3. Frans de Waal: Mama's Last Hug. Emotions, Sentience, Morality, Meat, Vegetarianism, Veganism  29 July 2019
   

 

Frans de Waal

• Zijn vleeseters agressief? column in Psychologie magazine 1 november 2013 (Laatste update: 16 december 2019). Dit is een schokkende, ongekend laag-bij-de-grondse aanval op vegetariërs en  veganisten en een pseudowetenschappelijke verdediging van vleeseters.

 

Youtube

• You Eat Other Animals? | Sci-Fi Comedy Short Film | Vegan Aliens. korte film (3 min): aanbevolen!
  

Consumentenbond heeft duurzaamheid verwijderd uit test smartphones

Consumentengids feb 2024

In de Consumentengids van februari 2024 is duurzaamheid weggelaten uit de test van smartphones. 

• Op pag 49 staat een tabel met 25 smartphones. Het testoordeel is samengesteld uit 10 eigenschappen. Duurzaamheid zit daar niet bij. Apple (iPhone) staat op nummer 1. Fairphone komt niet in de lijst voor. 
• In het zelfde nummer staat een artikel van duurzaamheids expert Jorien van Hoogen: 'Toch niet zo groen' (pag. 44-45). In het artikel worden verschillende bedrijven genoemd die aan greenwashing doen. Apple of Fairphone worden niet genoemd.
• In de smartphone test door smartphone expert Wouter Rensink: "Er zijn nog veel meer merken, zoals Nokia, Xiaomi, Sony, Fairphone en Cat. Die zijn minder in trek, al hebben ze wel elk hun eigen charme. Zo focust het Nederlandse Fairphone op maatschappelijk verantwoord ondernemen." (pag. 47).
• Op de pagina reacties van lezers (pag. 64) staat een ingezonden brief van Matthijs   Kooijmans: "Al jaren klagen jullie met enige regelmaat (terecht!) over de korte softwareondersteuning voor smartphones. In de Consumentengids van december lees ik een review van de nieuwe Fairphone 5, maar tot mijn verbazing vergeten jullie te vermelden dat deze telefoon minimaal acht jaar (en als het lukt zelfs tien jaar) beveiligingsupdates krijgt, inclusief vijf nieuwe Android-versies. Wat een gemiste kans! Overigens zie ik ook op de website niets over de beloofde softwareondersteuning. Het lijkt erop dat dit in het Testoordeel niet wordt meegenomen."
  

Dit is een tweetblog, een kort en snel blog met uitsluitend feiten naar aanleiding van de actualiteit. 

 

Postscript 31 jan 2024

Op 31 jan heb ik deze mail verstuurd naar de Consumentenbond:

Geachte Redactie Consumentengids,
Rubriek: Reacties (ontvangen brieven, mails en andere berichten)

In de Consumentengids van februari 2024 staat een tabel met Test smartphones.
Er zijn 10 testonderdelen: 25%+15%+15%+10%+10%+10%+5%+5%+3%+2%=100%.
In totaal dus 100%.
Duurzaamheid staat er niet bij als testonderdeel.
Gaat de Consumentenbond duurzaamheid toevoegen als een testonderdeel dat meetelt voor het eind Testoordeel? 

Met vriendelijke groet,
Gert Korthof 

 

Postscript 1 Feb 2024

Geachte heer Korthof,

Bedankt voor uw reactie.

Op dit moment telt de duurzaamheidsscore mee bij het vaststellen van de predicaten Beste uit de Test en Beste Koop. We zijn doorlopend bezig om het duurzaamheidsaspect in onze testen te verbeteren. We kunnen op dit moment nog niet toezeggen of en wanneer het oordeel een wegingspercentage krijgt. Maar weet dat we ons hier zeker voor inzetten.

Met vriendelijke groet,
Consumentenbond

Nienke Franzen
redacteur Consumentengids

 

Parkmobile / EasyPark datalek

 

Beste klant, 

 

Je ontvangt deze e-mail naar aanleiding van de informatie die we je eerder hebben verstrekt via onze app en website.

 

Op 10 december 2023 ontdekten we dat we zijn getroffen door een cyberaanval en dat er toegang was verkregen tot sommige van jouw gegevens.

 

Onze klanten zijn belangrijk voor ons en daarom willen we dat je volledig op de hoogte bent van dit incident. Dit is wat we hebben gedaan.

 

We hebben actie ondernomen om je te beschermen 

We hebben direct maatregelen genomen om de cyberaanval te stoppen.  We hebben ervoor gezorgd dat onze diensten blijven werken.  We hebben de bevoegde autoriteiten ingelicht.  Ons securityteam, inclusief externe security-experts, werkt hard om ervoor te zorgen dat er effectieve beveiligings- en privacymaatregelen worden genomen.

We maken je erop attent

Er is toegang verkregen tot één of meer van de volgende gegevens: naam, telefoonnummer, adres en/of e-mailadres, die je mogelijk aan ons hebt verstrekt.  Enkele cijfers van jouw IBAN- of creditcardnummer zijn, indien van toepassing, onderdeel van jouw gegevens en er is toegang verkregen tot deze gedeeltelijke gegevens. Men kan echter geen betalingen doen met deze onvolledige gegevens.  Geen enkele combinatie van deze gestolen gegevens kan worden gebruikt om betalingen uit te voeren.  Zoals altijd moet je bedacht zijn op pogingen tot phishing, die helaas vaak voorkomen.

Het spijt ons

Bij EasyPark Group nemen we de bescherming van jouw privacy serieus en streven we ernaar jou de best mogelijke ervaring te bieden.   Het ervaren van een datalek zorgt natuurlijk voor bezorgdheid bij ons allemaal. We betreuren het dat dit is gebeurd en werken hard voor het vertrouwen van onze klanten.

Bezoek onze website easypark.com/nl voor een overzicht van de meestgestelde vragen (FAQ's) of neem contact op met onze Klantenservice.

 

Je ontvangt dit bericht omdat je slimme parkeerder bent bij EasyPark formerly Parkmobile 

 

---

20 dec 2023: bovenstaande mail ontvangen. 

Nee, ik heb niet eerder bericht gehad, want ik heb de app al een jaar niet meer gebruikt, ik kan niet meer inloggen (geen enkel emailadres/password werkt), en nieuw password aanvragen werkt niet! Wat nu? Al mijn accountgegevens in handen van criminelen?! Andere identiteit aannemen? nieuw email account? nieuwe bank(rekeningnummer)? nieuwe internetprovider? nieuw telefoonnummer? verhuizen? Bedankt EasyPark! 

EasyPark beweert dat de hackers alleen de laatste cijfers van mijn bankrekening hebben, niet het complete nummer, maar EasyPark moet mijn complete bankrekening nummer hebben om incasso's te kunnen plegen. Dus dat moet ook op hun server staan.

6 Jan 2024: niets meer gehoord van EasyPark. Doodse stilte!

AD 15 dec 23:

Groot datalek bij populaire parkeer-app, experts waarschuwen dat bedrijf hack bagatelliseert

 

Zaterdag 13 januari 2024

KASSA uitzending gaat over het Easypark datalek.  

 

 

Donderdag 18 januari 2024

 

Beste klant,

 

Zoals je weet, hebben we op 10 december jl. een datalek gehad. Onze analyse bevestigt dat gehashte versies van wachtwoorden ook deel uitmaakten van het datalek. We informeren je hierover omdat we geven om onze klanten en transparant willen zijn. Je ontvangt deze email omdat de gehashte versie van het wachtwoord dat je in ons systeem hebt aangemaakt onderdeel was van het datalek en je het wachtwoord mogelijk ook elders gebruikt.

Wat is wachtwoord hashing? Het hashen van wachtwoorden betekent dat een wachtwoord door een algoritme wordt omgezet in een onbegrijpelijke reeks tekens om de vertrouwelijkheid van het wachtwoord te beschermen en het te beschermen tegen ongeoorloofd gebruik. Wat hebben we gedaan? We hebben de wachtwoorden voor alle getroffen klanten op 10 december gereset toen we het datalek ontdekten, als onderdeel van onze standaardprocedures bij incidenten. Wat kun jij doen? Hoewel de wachtwoorden zijn gehasht en gereset, raden we je aan om voor de zekerheid je wachtwoord op andere online platformen te wijzigen mocht je daar hetzelfde wachtwoord hebben gebruikt. Een andere manier om je wachtwoord veilig en uniek te houden is door middel van een wachtwoordmanager.   We doen er alles aan om je vertrouwen terug te winnen door je gegevens te beschermen en we betreuren het ongemak dat mogelijk is veroorzaakt. Neem contact op met onze klantenservice als je vragen hebt via tel: 020 80 80 490 of datalek@easypark.net.   Sandesh Bhat Chief Technology Officer EasyPark Group   Miles Hutchinson Chief Information Security Officer EasyPark Group

 

 

Dutch consumer organization 'De Consumentenbond': iPhone is more sustainable than Fairphone

According to the Dutch consumer organization 'De Consumentenbond', the iPhone is more sustainable than the Fairphone.

In my previous blog (Dutch) I gave a detailed analysis of how the Dutch consumer organization 'De Consumentenbond' tests the sustainability of smartphones. My focus was on the methodology of testing and the presentation of the results. Here I add a new surprising discovery and a summary of the analysis in my previous blog.

Strange results!
(adapted,©RGvT)

The smartphone test of De Consumentenbond is a one-dimensional ranking of 311 smartphones based on a large number of criteria. This results in one top-ranking smartphone: 'The Best in the test'. The winner is the iPhone. Most criteria they use have to do with technical performance and features such as camera, screen, sound, battery longevity, etc. Each property contributes with a fixed percentage to the total score (100%). The sustainability filter was introduced only this year on the website in tests of smartphones. Sustainability is defined by properties such as conflict minerals, child labour [6], durability, etc. These properties (if known) are listed for each phone and are given either a quantitative (if possible) or a qualitative value. Surprisingly, sustainability is not included in the ranking of the phones (0%). (see my previous blog). The result is that the 'Best of the test' is not (automatically) the most sustainable smartphone because sustainability contributes only for a small percentage (if not zero!) to the total score. That is how 'De Consumentenbond' defines the total score. It is good to realize that this is a choice, not a test result.

Confusingly, their Sustainability evaluation method gives the iPhone a 9.3 and the Fairphone a 8.4 [1]. This is a mind-blowing result. So, the iPhone is not only 'The Best', but also the 'Most Sustainable' smartphone in the world. If true, than what was the point of bringing Fairphone to the market, if smartphones were already sustainably produced? It would be economic suicide for a start-up. The result of their evaluation method It is contrary to what is generally accepted in the smartphone community, namely that the Fairphone is the most sustainable smartphone [2]. For example, the company Fairphone is a member of the Fair Cobalt Alliance. Apple is not a member. So, how does De Consumentbond arrive at this conclusion? In my previous blog I noted that a replaceable battery was not included in the Sustainability filter on the website, but it is present as a separate property. Again, this is a choice. Since the iPhone has no replaceable battery, this decision results in the inclusion of the iPhone in the group of sustainable smartphones. How wonderful! If they had chosen to include a 'replaceable battery' in the definition of sustainability, and implement it in the software on the website, than only 4 or 5 smartphones, including Fairphone, but excluding iPhone, would have ended up in the group of sustainable smartphones. 

 

Repairability

Apple doesn't want you to repair it. (source)

Later I discovered another shocking fact: Repairability is not included in the definition of sustainability! Even worse, the whole concept is absent [4]. Again, this is a choice, not a test result. Repairability means that the owner of the phone can replace modules. In the case of Fairphone no less than 11 modules. Clearly, repairability is connected with the modularity of the phone. Repairability and modularity are the most important sustainability features. If the owner can replace modules the phone will last longer. And that is good from a sustainability perspective. It is well-known that Apple has gone to extreme levels to make their phones un-repairable by design by gluing parts together so that the owner of the phone cannot replace them [3]. This is summarized in the discovery of smartphone expert Hugh Jeffreys:  'Astonishing Anti Repair Practices By Apple In the Last 15 Years' [3]. In 2009 Apple introduced the infamous anti-repair Pentalobe screw. On the other hand, it is no secret that Fairphone is the most repairable smartphone on the market [3]. It makes the Fairphone product unique. It is the raison d'être of the company.  Doesn't De Consumentenbond know this? As professionals they ought to know these facts. In fact, they know of the existence of the Fairphone. They published about the Fairphone back in 2016 in their magazine De Consumentengids [1]. 

Right to repair:  Right to repair: Commission introduces new consumer rights for easy and attractive repairs.  [19 Jan 2024]

Planned obsolescence is an important Wikipedia page in which iPhone is mentioned several times! Read it!  [19 jan 2024]

 

Third party Certifications

 [added: 30 dec 2023]

An objective way of rating smartphones is by independent organizations. A number of third parties rated the sustainability of the Fairphone company: 

• EcoVadis
• Benefit Corporations (B Corps)
  
• iFixit: Fairphone-5: 10, iPhone-15: 4.
  
• French Repairability Index
• Eco Rating: Fairphone on top of list.
  

Source: What do all our certifications mean? Fairphone 29 December 2023 

Fairphone is #1 on Mobile Phones: Ethical Comparison Ratings Table and iPhone is #12.

Conclusion

It is one of two things: either the testing of smartphones is a work in progress and De Consumentenbond struggles to include 'Sustainability' in a straightforward and consistent way in their tests, or, God forbid it, we see here a bias against sustainable smartphones disguised as a neutral, independent, objective, and quantitative test method. It doesn't help to add: "Our tests are professional". It is beside the point that the tests are being done in highly sophisticated professional labs. My point here is that a bias creeps in through the value they give to certain test parameters, the weight they give it in a percentage of the total, and/or the omission of important parameters such as repairability. If it is not explained how those values are established, what the sources are, the values are subjective. That creates opportunity for personal preferences for a particular smartphone by the person who writes the reviews. Certifications by independent organizations should be included as much as possible.

Although I personally value sustainability very high, maybe the highest of all features, I do not ask 'De Consumentenbond' to do the same. That would be subjective too [7]. However, if consumers are using the test results as a guide for buying smartphones, the tests should be objective and bias-free. And for consumers who value sustainability and repairability, it should  be easy to select the most sustainable smartphone from the test results.

 

Update 3 Dec 23: small edits to eliminate potentially confusing text and improving and clarifying my point.

Update 30 Dec 23: Added paragraph Third party certifications. 

Sources

Note [1] I am not allowed to quote any of the test results because they are for members only. Maybe I have revealed already too much. This makes it risky to discuss their method in public at all!

The Consumentenbond knew of the existence of the Fairphone back in 2016 (see my blog).

Marleen Bekker in
Consumentengids okt 2016.

The Consumentengids published an interview with a disappointed user of a Fairphone 1 (see picture above), she owned a Fairphone 1 but hesitated to buy a Fairphone 2 because its price (500 euro). The first fair phone was the most fair, but did not have the same features as other smartphones on the market at the time. They could have interviewed a happy Fairphone 2 user, but did not. In 2016 the Consumentenbond did not include any ethical criteria in their tests. Apparently, a fingerprint scanner was of higher value than ethical manufacturing practices.

[2] For example:

- Clove Technology Fairphone 5 - The World's Most Sustainable Phone (YouTube, 31 Aug 2023).

- TechAltar: Is Fairphone really fair? (YouTube, 13 Oct 2023) 

Is Fairphone really fair?

 

- About the battery: How we made our fairest battery yet for the Fairphone 5  (Dec 7 2023) added 10 Dec 2023

- Android authority: All smartphones, including iPhones, must have replaceable batteries by 2027 in the EU. July 13, 2023.

- Tweakers: (Dutch) Duurzaamheid gaat gepaard met offers. Fairphone 5 Review (16-09-2023)

- Fraunhofer Institute report 'Life CycleAssessment of the Fairphone 4', March 2022.

- Fraunhofer Institute: Keeping phones for 5 years cuts yearly impact on global warming by around 31%, finds Fairphone’s latest life cycle assessment May 03, 2022

- Fair Cobalt Alliance: members are Fairphone, Google, Tesla, LG. Not: Apple!

- Mobile Phones: Ethical Comparison Ratings Table. Recommended reading. 

 

[3] Hugh Jeffreys (18 Sept 2022) iPhone 14 Pro Programmed To Reject Repair - Teardown and Repair Assessment. (youtube 16 min) Most detailed test of the unrepairability of the iPhone (swapping parts between two identical iPhones!). Recommended!

Hugh Jeffreys (5 Nov 2023) Astonishing Anti Repair Practices By Apple In the Last 15 Years (youtube 13:19 min)

Hugh Jeffreys (29 May 2022) Apples Self Repair Program Is Not What It Seems (youtube 18:00 min)

Hugh Jeffreys (18 Jun 2023) New Laptop Brand Shocked Whole Computer Industry - Framework Laptop - Teardown And Repair Assessment.
This a review of the most repairable and upgradable Notebook on the planet. 

Hugh Jeffreys (21 aug 2022) If Apple Really Cared About The Environment They Would Stop Doing This.  (problems with Activation Lock, e-waste issue)

[4] A work in progress? The repairability of Notebooks.

De Dutch consumer organization 'De Consumentenbond' tested the repairability of 24 laptops/Notebooks in the December issue of the Consumentengids ('Repareren? Vergeet het maar!', page 16-19). The test did not include the Framework laptop (why?), although it is mentioned in the text. Repairability was included in the ranking (good!), but contributed only for 5%. Despite the lowest value for Repairability, Apple MacBook Air was 'The Best of the Test'! So, in practice repairability is not valued at all. The author Eric Verlooij wrote that repairability is fine, but the higher price as an obstacle (!). He is not alone. This is short-time thinking. He did not think of the consequences of an unrepairable laptop with a broken component.
See my blog: The Framework laptop: an upgradeable, modular, customizable, user-repairable laptop, 5 April 2022.


[5] Alex Alderson: Fairphone 5: World's most repairable smartphone survives savage durability tests. notebookcheck.net (Published 08/30/2023)

[6] 'De Consumentenbond' says of the Fairphone: 'Child labour' 'not tested', however Child labour is mentioned on these pages:

• Good Working Conditions (assessed 30 Nov 2023)
  
• Fair Materials (assessed 30 Nov 2023)

[7] There are reviewers of the Fairphone 5 who understand and accept that Fairphone is a  sustainable smartphone, maybe even the most sustainable smartphone, but in the end prefer a 'better' phone such as the Google Pixel 7A because it has a better camera, battery, and price! A guy from CNET claims this choice is 'objective journalism': Fairphone 5 Review: A Noble Cause, an Imperfect Phone, 30 Aug 2023. Imperfect? Nonsense! All other smartphones are imperfect according sustainability criteria. Are 'objective journalists' prepared to state that they don't care about the environmental impact of the 'best' smartphones? In the very last minute of his video CNET reporter states that "the Fairphone could actually work out much better value in the period of its life". Precisely! What is cheap! What is expensive! [ added: 6 Dec 2023 ]

Further Reading

• Morgan Meaker: France Is Fighting to Save Your iPhone From an Early Death, WIRED, 19.05.2023. With iPhones getting harder and more expensive to repair, French prosecutors have launched an investigation into the scourge of planned obsolescence. [important article about the non-repairability of iPhones]
  

Previous blog

• Consumentenbond test duurzaamheid smartphones: Apple iPhone is duurzamer dan Fairphone! 8 Nov 2023