Autonome wereld en theodicee bij Taede Smedes (3)

"Het blog over Autonome Wereld bij Taede Smedes (2) is een van mijn meest bekeken blogs. En er kwamen soms vreemde reacties. Iemand die je een Taede Smedes-kenner zou kunnen noemen, schreef dat Taede Smedes nooit over het probleem van het kwaad had geschreven. Dat vond ik een vreemde bewering.
In een vorig blog (1) schreef ik over het probleem van het kwaad zoals beschreven in het boek God en Darwin van theoloog-godsdienstfilosoof Taede Smedes. Het probleem werd in dat boek maar heel kort aangestipt omdat het boek over een ander onderwerp ging. Toch werden er in dat boek zeer belangrijke en revolutionaire uitspraken gedaan. Sommigen (2) beweerden dat Taede Smedes nooit iets over het probleem van het kwaad had geschreven, en daaruit volgde op de een of andere manier dat ik het helemaal mis had. Of zo iets. Onzin! Onwetendheid! Smedes heeft wel degelijk over het probleem van het kwaad geschreven in zijn boek God en de Menselijke Maat (2006). Met name in Hoofdstuk 11 (toelichting, literatuurlijstje) (bewijst ook dat hij zich met de literatuur heeft beziggehouden)." 

Tot zover een draft blog dat ik nooit heb afgemaakt. Ik publiceer het nu ongewijzigd zoals het sinds 2011 als draft is blijven staan. De aanleiding is een blog van Taede Smedes: Lieke Marsman – Een oproep tot leven, 4 juni 2026. Dat blog opent met de woorden:

"Ik heb het feit dat kanker bestaat altijd gezien als een van de belangrijkste argumenten tegen het bestaan van een bovennatuurlijke God. ... Dat kanker bestaat, toont voor mij aan dat een bovennatuurlijke Schepper-God – zoals voorgesteld in het christendom – niet kan bestaan. Zo’n God is voor mij dan ook een illusie."

Je kunt in ieder geval vaststellen dat Smedes in de loop der jaren consistent is gebleven in dat opzicht [3].

Noten

1. Autonome wereld en theodicee bij Taede Smedes (2) Het probleem van het kwaad, 28 november 2011. 
2. Uitgerekend filosoof Jan Riemersma heeft vele malen gezegd dat je vooral Taede Smedes moest lezen. Overigens is het helemaal niet relevant of Smedes 'nooit over het probleem van het kwaad' geschreven heeft. Het gaat er om wat hij wel geschreven heeft. Daar doe ik het mee.
3. Dit blog van Smedes over hetzelfde onderwerp had ik nog niet eerder gezien: Sluit zinloos lijden het bestaan van God uit? 17 mei 2010.

Reformatorisch Dagblad blundert met zogenaamde Fastned laadpaalfraude

Criminelen kunnen QR-codes op laadpalen vervalsen

Het Reformatorisch Dagblad blundert met een stuk over fraudetruc van cybercriminelen bij laadpalen voor elektrische auto's. Het RD plaatst een levensgrote foto van een Fastned laadstation bij het artikel met als onderschrift: 'Criminelen kunnen QR-codes op laadpalen vervalsen'. 

Maar bij Fastned is die fraude helemaal niet mogelijk. Fastned gebruikt geen QR-stickers op haar laadstations. Alleen in uitzonderingsgevallen worden ze toegepast, maar dan staan ze op een scherm en kunnen dus niet vervalst worden. Fraude is wel mogelijk wanneer er QR-codes op een sticker voorkomen. En dat is op openbare laadpalen in de bebouwde kom. Die laadpalen hebben geen scherm. Criminelen kunnen op die QR stickers hun eigen stickers met hun eigen QR-codes overheen plakken. Die linken naar hun fake website en incasseren honderden euro's zonder dat de klant het door heeft omdat het laden wel start. Maar de meeste elektrische rijders gebruiken laadpassen. Dan heb je helemaal geen QR-code nodig.

Even een stukje fact-checking. Ik heb Fastned om een reactie gevraagd. Dit is hun antwoord:

"Fastned biedt op een klein aantal laders een QR-code als betaaloptie via het scherm. Dit doen we omdat deze specifieke laders geen pinautomaat ondersteunen, maar we klanten toch de mogelijkheid willen bieden om met een debit- of creditcard te betalen.
Het is goed om te weten dat we er bewust voor kiezen de QR-code alleen op het scherm aan te bieden en niet via een sticker. Dit doen we juist om dit soort incidenten te voorkomen."

Het is dus duidelijk een blunder om het artikel over laadpaalfraude te illustreren met een foto van Fastned!

De QR-codes op laadpalen hebben te maken met de Europese verplichting om de laadinfrastructuur zo toegankelijk mogelijk te maken (betalen zonder speciale laadpas of abonnement). De Vereniging Elektrische Rijders VER had al in maart dit jaar gewaarschuwd voor potentiële oplichting met QR-codes.

De fraude is al in mei 2024 geconstateerd bij laadpalen in Brussel (België)! Voor zover ik weet is alleen daar daadwerkelijk fraude geconstateerd. Maar het is aardig dat het RD haar lezers waarschuwt voor het gevaar. Kennelijk zijn er veel elektrische rijders onder hun abonnees!

 

Voorbeeld van een QR code op een laadpaal in de bebouwde kom.
Er zijn altijd meerdere betaalopties beschikbaar.

Bronnen

• Pas op voor deze nieuwe fraudetruc van cybercriminelen, Reformatorisch Dagblad 13 Nov 2024
• Energiebedrijf waarschuwt voor fraude met QR-codes op laadpalen, De Standaard 8 mei 2024
• Een QR-code op de laadpaal: een slecht idee? VER 21 maart 2024
  
  

Abraham Kuyper: een goed geinformeerde criticus van Darwins evolutie theorie.

Abraham Kuyper (1899) Evolutie

Een verrassend helder en leesbaar geschreven anti-evolutie geschrift van 125 jaar geleden getiteld: 'Evolutie', geschreven door de oprichter van de Anti-(R)evolutionaire Partij (ARP), stichter van de Vrije Universiteit (VU) [9], en de minister-president van Nederland van 1901 tot 1905: Abraham Kuyper (1837 – 1920).

Het belangrijkste wat mij opviel is dat Kuyper, ondanks de bedreiging die hij ziet in het 'Evolutie-dogma' voor de christelijke cultuur, een feitelijk correcte weergave geeft van de kern van Darwins evolutietheorie. Dit is opmerkelijk voor een criticus. Ook valt hij de persoon van Darwin niet aan. Ook dit is opmerkelijk voor een Darwin-criticus. Kuyper erkent dat Darwin in zijn Origin of Species meer hechtte aan empirie dan aan speculatie (p19). Geweldig. Kuyper vermeldt dat Darwin kunstmatige selectie van duivenrassen gebruikte als voorbeeld van de effecten van selectie. Hij begreep Darwins argument. Hij begreep ook dat je extra argumenten en feiten nodig hebt om aan te tonen dat dit soort selectie ook in de natuur plaats vindt. Bovendien begreep hij dat er op die manier nieuwe soorten kunnen ontstaan (p.20). Ook begreep hij dat Darwin geen doelmatigheid of 'sturing van hoger hand' kon binnen smokkelen. De theorie zou louter mechanistisch moeten zijn. Klopt ook. Want anders zou alles voor niets zijn geweest. Kuyper schrijft respectvol: "En hierin nu bestaat de grootste vondst van Darwin, dat hij metterdaad zulk een puur mechanistisch agens aanwees...". En hij noemt het principe van Malthus dat er meer individuen geboren worden dan er voedsel beschikbaar is met als gevolg: 'struggle for life' [3]. Als de gunstige eigenschappen van de 'survivors' erfelijk zijn, dan bestaat de volgende generatie voor een groter deel uit erfelijk aangepaste individuen (simpel gezegd) en kunnen zij in principe die eigenschappen ook weer doorgeven aan de volgende generatie. Kuyper noemt als tweede mechanisme de erfelijkheid van verworven eigenschappen die bijdraagt aan aanpassing [1]. Als er voldoende tijd voorhanden is [2] ontstaan er steeds beter aangepaste individuen. Er ontstaan nuttige, functionele aanpassingen. En die accumuleren in de loop der generaties. En dit alles zonder God. Het Eureka moment voor Darwin. Het gaf een impuls aan empirisch onderzoek. Steeds valt op hoe nauwkeurig Kuyper de sterke kanten van de theorie van zijn tegenstander beschrijft. Geen karikatuur. Dat is zeldzaam voor een tegenstander. En een bewijs van zijn integriteit en intelligentie.

Hij leerde me zelfs nog een nieuwe term: chorologie [4]: over het belang van de ruimtelijke verspreiding van soorten over de aardbol. Een begrip dat bijna alle Darwin- en evolutie-critici vergeten. Dus: complimenten voor Abraham Kuyper! Hij constateert dat de evolutietheorie een nieuwe impuls gaf aan wetenschappen als Physiologie, Paleontologie en meer. Hij erkent dat als feit. De evolutie gedachte werd door anderen verder uitgebouwd tot een alomvattende theorie. Geen wetenschappelijk gebied bleef onaangeroerd: psychologie, esthetiek, ethiek, sociologie, economie, en zelfs religie [5]. Dat is zeer verontrustend voor calvinisten (christenen).

Kritiek met korte houdbaarheidsdatum

Kuyper accepteert de logica van Darwins theorie op voorwaarde dat erfelijkheid mechanistisch verklaard kan worden. Dat lijkt een redelijke eis. Kuyper wist dat Darwin een foute theorie van het mechanisme van erfelijkheid had [6]. Hij laat vervolgens uitputtend zien dat in de laatste decennia van de 19e eeuw verschillende alternatieve erfelijkheidstheorieën gepubliceerd werden. De ene nog vager en speculatiever dan de andere. Opvallend: hij meent dat de aanname van 'Vererbungssubstanz' (erfelijkheids-substantie!) [7] niets oplost:

"Een hypothese waarbij het terstond in het oog springt, dat de onderstelling van een "Vererbungssubstanz" niets is, dan een anderen mystieken naam stellen voor het te ontsluieren mysterie". (pag 31)

Zijn kritiek is in feite terecht. Het waren geen empirisch toetsbare theorieën. Het waren zeer speculatieve theorieën. Waarom is dit zo belangrijk voor Kuyper? Die theorieën:

"ze hebben het volstrekte onvermogen, om het feit der overerving mechanisch te verklaren, in zoo helder licht geplaatst, dat het niet te sterk gesproken is zoo ik zeg, dat het monistisch mechanisme der gehele Evolutie-leer in haar Achilleshiel er doodelijk door is getroffen." (pag. 32).

Met 'monistisch mechanisme' bedoelt Kuyper het streven om alle natuurverschijnselen materialistisch te verklaren. Hij interpreteert het falen van een materialistische verklaring van erfelijkheid, als bewijs dat het materialisme gefaald heeft. Immers het materialisme claimt dat in de wetenschap alles mechanistisch verklaard moet worden [9]. En aangezien het Darwinisme op een ondeugdelijke theorie van erfelijkheid is gebouwd, stort het hele Darwinistische bouwwerk in volgens Kuyper. Maar, wat is eigenlijk het alternatief? Dacht Kuyper zelf dat erfelijkheid werkt via niet-materialistische of bovennatuurlijke krachten? Hij moet toch geweten hebben dat zonder fysiek contact tussen man en vrouw, een vrouw niet zwanger wordt? En dat er dus overdracht moet zijn van een materiële substantie van de vader naar de moeder om een kind te maken? Een bevruchting is toch geen bovennatuurlijk wonder? Ook al hadden de Darwinisten geen goede erfelijkheidstheorie, dat ondermijnt toch niet het feit van erfelijkheid? (zie dit blog).

Alsof één doodsteek nog niet genoeg is, komt Kuyper nog met een tweede. Natuurlijke selectie veronderstelt dat er steeds nieuwe variatie optreedt. Anders valt er op den duur niets meer te selecteren. Terechte opmerking. Heel scherpzinnig merkt Kuyper op: waar komt die variatie vandaan? Die variatie mag niet van te voren 'klaarliggen'. Het mag ook niet wetmatig zijn, het moet volledig onbepaald zijn. Er mag geen ontwerp en geen doel zijn. Dat eist het mechanistisch verklaringsmodel. Klopt allemaal. Kuyper meent dat ook hier het mechanistisch model gefaald heeft. En ongetwijfeld stort het Darwinistisch bouwwerk voor de tweede keer in. 

Het ironische van de hele zaak is dat Kuyper zijn betoog hield in 1899. Dat is precies één jaar vóór de drievoudige herontdekking van de erfelijkheidswetten van Mendel! De experimenten van Mendel wezen op het bestaan van concrete erfelijke factoren. Het was de geboorte van de Mendelse genetica. 53 jaar later werd ontdekt dat de lang gezochte erfelijke substantie uit DNA bestaat. En zijn vraag waar die ongerichte variatie vandaan kwam, werd in 1910 beantwoord toen Thomas Hunt Morgan een white-eye fruitvliegje in zijn kweekflessen vond (normaal hebben ze  rode ogen). Mutatie noemen we dat tegenwoordig. We weten dat mutatie ongericht, toevallig is. Kuyper had natuurlijk niet in de toekomst kunnen kijken, maar hij hield er kennelijk geen rekening mee dat wetenschappers ook niet stilzitten. Hij nam dus in feite een stevig risico door er op te gokken dat wetenschappers het raadsel van de erfelijkheid nooit zouden kunnen oplossen. In feite was dit een god of the gaps argument omdat hij zich baseerde op een onopgelost probleem in de wetenschap van zijn tijd.

Zou het kunnen zijn dat Kuyper het zich kon permitteren om de sterke kanten van het Darwinisme te behandelen, omdat hij een aantal 'fatale wetenschappelijke zwakheden' in petto had? Hoe dan ook, hij heeft literatuuronderzoek gedaan. En hij begreep het.

Hij besluit zijn rede met het eerste van de geloofsartikelen van de Christelijke kerk:

IK GELOOF IN GOD ALMACHTIG, SCHEPPER DES HEMELS EN DER AARDE.

Het stond dus van te voren vast dat Kuyper het Darwinistisch-evolutionair wereldbeeld om religieuze redenen moest verwerpen:

"Over de klove, die tusschen het dogma der Triniteit en het pseudo-dogma der Evolutie gaapt, valt geen brug te slaan. Christelijke religie en Evolutieleer zijn twee over en weer elkaar uitsluitende systemata." (p.12) [12]

Behalve de evolutietheorie zelf waren sommige evolutionisten zelf de oorzaak. Abraham Kuyper citeert de beroemde Duitse bioloog, zoöloog, Darwinist, filosoof Ernst Haeckel: Gott ist ein "gasförmiges Wirbelthier". Het citaat komt uit de rede 'Der Monismus als Band zwischen Religion und Wissenschaft. Glaubensbekenntniss eines Naturforschers' (1892). Kuyper was hierover zeer verontwaardigt. Een paar jaar later publiceerde Haeckel in 1899 het beroemd geworden boek 'Die Welträtsel' waarin hij de hoofdstellingen van het christelijk geloof met de grond gelijkmaakte. Haeckel was dus te vergelijken met de hedendaagse evolutionist en atheist Richard Dawkins. Het atheïsme van Haeckel en Dawkins heeft de acceptatie van het darwinisme onder gelovigen sterk belemmerd. Het was olie op het vuur. Het is begrijpelijk dat ook Kuyper buitengewoon geïrriteerd was. Hier zit het probleem: de associatie van darwinisme en atheïsme, of zelfs de gelijkstelling van die twee. Vandaar het belang van een boedelscheiding: wetenschap en religie zijn twee gescheiden domeinen (NOMA). [13]

Hij verwierp Evolutie ook omdat er 'een doodelijk gevaar in de Evolutie schuilt' (pag.51). Het gevaar van een doelloos mechanisch opgebouwde kosmos. Die leer mag door geen enkele onderwijzer aan onze kinderen onderwezen worden [11]. 

Hij moest Darwinisme ook om politieke redenen afwijzen. Hij meende ten onrechte dat het 'recht van de sterkste' onvermijdelijk uit Darwinisme volgt [10] en dat was voor hem ook een reden om Darwinisme te verwerpen. Ook een achterhaald idee. 

Desondanks leek Kuyper de verdienste van het Darwinisme als wetenschappelijke theorie goed in te schatten. Dat is zijn verdienste.

Postscript

Bedenk dat Abraham Kuyper de oprichter van de Vrije Universiteit was [9]. Vanaf de oprichting was de VU een anti-evolutie universiteit. Niet als bijkomstigheid, maar als grondbeginsel. Het Christelijk onderwijs stond op het spel. Ik heb dit persoonlijk aan de lijve ondervonden [9]. De ontwikkeling van de houding van de VU ten aanzien van evolutie sinds die tijd is een apart onderwerp.

Noten

1. is nog steeds controversieel
2. hij geeft hier geen maat: nergens in zijn rede noemt hij miljoenen jaren.
3. "Een feit evenzeer de wan-evenredigheid tusschen de schier grenzenlooze vermenigvuldiging van de eters, en de schraalheid van de voorhanden spijze." (pag 21).
   
4. Chorologische geografie: de wetenschap die zich bezighoudt met de ruimtelijke verspreiding van organismen over het aardoppervlak. Engels: Chorology: the study of the spatial distribution of organisms (biogeography). Het begrip biogeografie is tegenwoordig het gangbare begrip daarvoor.
5. Daniel Dennett sprak veel later over 'universal acid' (bron) maar Kuyper was hem voor!
6. Pangenesis theorie (wikipedia). Dramatisch gegeven: Kuyper schreef deze passage 1 jaar voor de herontdekking van Mendel in 1900
   
7. We weten nu dat die 'Vererbungssubstanz' DNA is: de materiële basis van erfelijkheid. Maar DNA werd pas in 1953 ontdekt. Daarvoor was er al de chromosoom theorie van erfelijkheid en was bekend dat nucleïnezuur in de celkern aanwezig was.
8. Wikipedia artikel 19e eeuw: "De negentiende eeuw kenmerkt zich door weergaloze vorderingen der wetenschappen. De eeuw der techniek roept een materialistische levensbeschouwing op. ... Sommigen zien ook verwantschap met het darwinisme en het daaruit voortvloeiende evolutionisme."
9. Kuyper was oprichter van de VU. Zijn strijd tegen evolutie was binnen de VU nog steeds levend eind jaren 90 van de vorige eeuw. Zie: BRIEFWISSELING tussen Redactie WCS en G.Korthof 14-6-96 t/m 1-12-96 . Anno 2024 wordt er een cursus evolutiebiologie aan de VU gegeven. Abraham Kuyper zou zich omdraaien in zijn graf.
   NB: Gerdien de Jong wees mij er op dat de link niet werkte. U kunt nu zoeken op evolution courses: https://research.vu.nl/en/courses/?search=evolution+course en krijgt dan 88 hits waarvan plm 15 niet over evolutie gaan. De meest algemene is: Evolutie door Mirte Bosse: "Na afloop van de cursus is de student in staat: de belangrijkste bewijzen voor evolutie te omschrijven;... ". De enige cursus die nog herinnert aan de oprichter van de VU, Abraham Kuyper is: Creation and Redemption: Reformed and Evangelical Theology and Evolution door Gijsbert van den Brink. Maar die gaat over klimaat verandering. [toegevoegd: 17 Sep 2024]
   
10. Darwinisme is geen politiek systeem, maar een wetenschappelijke theorie over de levende natuur: planten en dieren. Dat anderen (soms zelfs wetenschappers) ethische en politieke consequenties trekken is niet de schuld van de evolutietheorie.
11. In amazon.com staat het boek aldus omschreven: "In this historic speech delivered at the Vrije Universiteit in Amsterdam, Abraham Kuyper, a Dutch statesman and theologian, lays out his views on the relationship between science and religion, arguing for a Christian worldview that embraces evolution as a natural process." Dat is 100% het tegenovergestelde van hetgeen Kuyper beweerde! [17 Sep 2024]
12. citaat toegevoegd [4 Okt 24]
13. paragraaf over Haeckel toegevoegd 14 okt 2024.  Het tragische is dat sommigen het bestrijden van het theïsme als hoogste prioriteit hebben en daarmee de suggestie wekken dat Darwinisme een atheïstische theorie is. Maar je moet Darwinisme uitsluitend op zijn wetenschappelijke merites beoordelen want het is een wetenschappelijke theorie.  (Tevens toegevoegd als laatste comment.)

 

 

Bronnen

De rede is opnieuw uitgegeven door de ULAN Press. Het is een fotografische reproductie van het origineel uit 1899. Het is verkrijgbaar bij amazon.fr. Het staat eveneens in amazon.com, maar is niet leverbaar aan personen woonachtig in Nederland. En het staat in amazon.nl maar is 'momenteel niet verkrijgbaar'. Voor de digitale versie neem contact op met Rolie Barth. Tevens is het boek online te lezen als digitale scan van het origineel op Delpher. De tekst is te downloaden als doorzoekbare pdf (KB). (toegevoegd 1 Okt 2024)

Postscript 17 Sep 2024: 

Het boek blijkt nu verkrijgbaar in amazon.com als hardback ($29,95) en paperback ($15,95). 

Met dank aan Leonardo die mij op het spoor van Abraham Kuyper zette, en Rolie voor de digitale versie van het document, en Susan die het boek vond in de Franse Amazon.

Wanneer valt eerste Kerstdag op zondag? Een onverwacht complex antwoord op een eenvoudige vraag.

Wanneer valt Kerst op zondag? Dit jaar, dus 2022. Dat staat in mijn agenda. Zoveel is zeker. Maar wanneer is de volgende kerst op zondag? Ik vond geen tabellen die ver genoeg doorlopen om dat vast te stellen. Op weg geholpen door Andrew Ferguson heb ik de volgende tabel uitgeschreven:

oranje = kerstzondag, zwart = schrikkeljaar (S)

De dag van de week waarop 25 december valt schuift ieder jaar 1 dag op. Maar in een schrikkeljaar (S) moet je er 2 dagen bij optellen. Omdat 29 februari wordt ingevoegd. Daardoor schuiven alle weekdagen daarna 1 op. Als je dit uitschrijft dan blijkt dat de volgende Kerst op zondag pas in 2033 is! Dat is over 11 jaar! Dus zorg dat je a.s. Kerstzondag niet mist, want die komt pas over 11 jaar weer terug!

Als je doorgaat tot 2050 krijg je een bizar onregelmatig patroon te zien: 11 jaar + 6 jaar + 5 jaar + 6 jaar = 28 jaar. Bronnen suggereren dat het patroon van 28 jaar zich eindeloos blijft herhalen. Complicatie: sommige schrikkeljaren tellen niet mee! Wie zei dat je het op de achterkant van een bierviltje kon uitrekenen? Uitrekenen is een groot woord. Ik zelf heb het uitgeschreven.

Ik heb nooit geweten dat er zich zo'n bizar patroon zou kunnen verschuilen achter zo'n simpele vraag Wanneer valt Kerst op zondag?  Het patroon is tegelijk onregelmatig (11+6+5+6) en regelmatig (28 jaar cyclus). 

Uit betrouwbare bron heb ik vernomen dat de verklaring voor het feit dat een verjaardag ieder jaar 1 weekdag opschuift is dat na iedere 52 weken er 1 dag wordt toegevoegd aan het jaar. Eigenlijk ook een soort schrikkeldag maar dan ieder jaar. Een weinig bekend feit dat niet de krantenkoppen haalt.

Die onverwachte 28-jarige cyclus zou te maken kunnen hebben met de onderlinge positie van een schrikkeljaar en de Kerstzondag, en uiteindelijk van de weekdag waarop onze Gregoriaanse kalender is begonnen. Ik merk op dat de enige keer waar een kerstzondag uitvalt door een schrikkeljaar toevallig (?) de langste periode van 11 jaar is. De periodes van 5 en 6 jaar hebben dat niet.

Er is nog een complicatie. Jezus is op 25 december jarig. Het kerstpatroon geldt voor iedereen die jarig is van 1 maart t/m 31 december. Voor mensen die jarig zijn van 1 januari t/m 28 februari verspringt de weekdag van hun verjaardag het jaar na het schrikkeljaar. De ongelukkigen die op 29 februari geboren zijn, zijn maar eens in die 4 jaar jarig en hun weekdag verspringt maar liefst 5 dagen! Wie  dat op de achterkant van een bierviltje kan uitrekenen moet heel wat pilsjes drinken!

Onze onregelmatige Gregoriaanse kalender is zo onregelmatig omdat het onmogelijk is om in te pas te blijven lopen met de daglengte (rotatie om de aardas), de maancyclus (maand) en de jaarcyclus (de omlooptijd van de aarde om de zon). Iedere kalender is een gebrekkige noodoplossing. Geen enkele kalender  past precies op de parameters van ons eigen zonnestelsel. En dat levert bizarre patronen op zoals wanneer de Kerst op zondag valt. De enige goede oplossing is de parameters van ons zonnestelsel zodanig aan te passen dat we een regelmatige kalender kunnen maken. Maar daar is het nu te laat voor. Dat had nog vóór de Oerknal moeten gebeuren. 

 

update: 10 juli tekst aangepast. 

 

Bronnen

Andrew Ferguson (2005) Christmas on a Sunday  (blog)

Mijn WDW pagina: Is de aarde ontworpen voor de mens? 

Schrikkeljaar (wikipedia):  1700, 1800 en 1900 zijn geen schrikkeljaren!

'Uit betrouwbare bron heb ik vernomen': Susan: gaf als verklaring: iedere week telt 7 dagen, en er gaan 52 weken in een jaar, dat is 7 x 52 = 364 dagen. Dat is 1 dag te weinig.  Dus wordt er 1 dag toegevoegd om het jaar vol te maken. Omdat het jaar op die manier niet meer bestaat uit een heel aantal weken ontstaat de verschuiving van 1 dag van je verjaardag. Op zich ook weer bizar!

'Tabellen lopen niet ver genoeg door': hier is bijvoorbeeld een tabel die eindigt in  2032. (Maar het volgende jaar is makkelijk uit te rekenen. Dat dan weer wel.)

God wil geen windmolens in gemeente De Bilt

SGP advertentie in een lokale krant:

"Het gebruik van energie en materialen. We moeten er zuinig mee om gaan. Dat is rentmeesterschap. Doordacht energie opwekken en hergebruik materialen. Duurzaamheid!"

Deze woorden staan in een reclameboodschap van de SGP. Bij mij roept dit enige vragen op. Hoe serieus neem je je eigen opvatting over 'duurzaamheid' en 'rentmeesterschap' en hoe eerlijk ben je tegenover de kiezer als je tegelijk zegt:

• Doordacht energie opwekken
  
• zonnepanelen niet zomaar op waardevolle grond, maar op daken
• geen windmolens in gemeente De Bilt
• een realistisch duurzaamheidsbeleid met haalbare en betaalbare doelen.

Vraag: wat bedoelt de SGP met "Doordacht energie opwekken?" Een verdachte opmerking! Zegt de SGP dat er in Nederland op grote schaal ondoordacht duurzame energie wordt opgewekt? 

Vraag: wat bedoelt de SGP met 'zomaar op waardevolle grond'? Worden er in Nederland zomaar zonneparken op 'waardevolle' grond gelegd? Het woord 'waardevol' is hier onthullend! Je behoort geen waardevolle grond op te offeren aan waardeloze dingen als zonnepanelen? Zonnepanelen op daken is geen gek idee. Maar het een sluit het ander niet uit. Heeft de SGP zonnepanelen op het dak van de kerk? Of doet ze mee met ZonnepanelenDelen? Vaagheid troef.

En dan: 'zomaar'? In Nederland gaan daar altijd heel wat procedurerondes en vergunningen aan vooraf. En wat is eigenlijk 'waardevolle grond'? Intensieve veehouderij? Varkensboeren? Kippenboeren? Natuurgebieden? Bouwgrond? Snelwegen? Pretparken? Sportvelden? Bedrijfsterreinen? Mega-datacenters? [2]. En die dingen zijn allemaal waardevoller dan zonneparken? Als de SGP er werkelijk van overtuigd zou zijn dat zonneparken waardevol zijn, dan zouden ze terecht op waardevolle grond gebouwd moeten worden. Dat zou immers passend zijn. Impliciet zeggen ze dus dat zonneparken waardeloos zijn.

Volgens mij is het voordeel van zonneparken dat je vrij makkelijk een stuk weiland kunt kopen in tegenstelling tot daken. Die kun je niet kopen. De eigenaren van die daken moeten er  zelf zonnepanelen op leggen. Dus hoeft de SGP geen actie te ondernemen. "Geen windmolens in gemeente De Bilt" is niets meer of minder dan 'Not in My Backyard', Niet in Mijn Achtertuin. Het is negatief. We horen niet waar ze wel moeten komen. Zijn ze stiekem tegen?

Realistisch? Haalbaar? Betaalbaar? Echt? Op deze manier kun je ieder duurzaamheidsproject frustreren. Dat is lippendienst bewijzen aan duurzaamheid. Duurzaamheid is best, maar het mag niets kosten, en ik wil er geen last van hebben. Dat zegt iemand die duurzaamheid niet belangrijk vindt. Blijft de SGP liever afhankelijk van Poetins gas?

Naastenliefde

Experimentje: vervang het woord 'Duurzaamheid' door christelijke naastenliefde. Dan krijg je:

• Naastenliefde moet wel realistisch zijn!
• Naastenliefde moet wel haalbaar zijn! 
• Naastenliefde moet wel betaalbaar zijn! 
• Naastenliefde moet niet te veel tijd en moeite kosten!

Ziet U het effect op de geloofwaardigheid van de uitspraak? Op die manier geloof je niet echt in naastenliefde. Conclusie: de SGP gelooft niet echt in duurzaamheid. SGP is niet bereid daar enig offer voor te brengen.

Als de SGP zich op God en de Bijbel baseert, waar staat in de Bijbel dat zonneparken niet op waardevolle grond mogen en geen windmolens in gemeente De Bilt? Waar staat dat het realistisch, haalbaar en betaalbaar moet zijn? Ze leven toch volgens de God en de Bijbel? [1]. Hoe beoordeel je windmolens vanuit bijbels perspectief? Beter: Hoe beoordeel je windmolens vanuit Gods perspectief? De SGP bezit die kennis. Vandaar de titel: "God wil geen windmolens in gemeente De Bilt."

 

Rentmeesterschap! 

Dat is weer zo'n containerbegrip waar iedere christen zijn eigen invulling aan geeft. Rentmeesterschap is een vaag en misleidend begrip. In de Bijbel staat: "...bevolk de aarde en onderwerp haar; heers over de vissen van de zee, over de vogels van de lucht, en over al het gedierte dat over de grond kruipt."  Dat zgn. rentmeesterschap is verenigbaar met alles wat slecht is: het plunderen van de aarde, het kappen van regenwouden, het exploiteren van dieren, megastallen, vervuilende dieselauto's, etc. De bijbel is een boek vol oude wijsheden? De expiratiedatum is ruimschoots overschreden.

 

Conclusie

SGP weet zich geen raad met duurzaamheid. Het staat immers niet in de Bijbel. Rentmeesterschap is te vrijblijvend. God had kennelijk nog nooit gehoord van duurzaamheid, klimaat, plastic soup toen hij de bijbel dicteerde. Het is ondenkbaar dat het begrip rentmeesterschap in de bijbel, dus 2000 jaar geleden, zo concreet en praktisch geformuleerd was, dat zon en windenergie  een morele plicht zouden zijn. Elfde gebod: Gij zult geen fossiele energie gebruiken. Deze SGP advertentie toont pijnlijk aan dat de bijbel faalt om problemen van deze tijd op te lossen. Zodoende zijn SGP'ers tot een ballast in de politiek geworden. Maar gelukkig zijn er tegenwoordig genoeg inspirerende alternatieven.

 

Postscript

17 mrt 22

GroenLinks is de grootste partij in de gemeenteraad verkiezingen in de Bilt geworden.

 

Postscript

22 feb 2024

God wil geen zonneveld in Groenekan.

Bewoners Groenekan maken bezwaar tegen zonneveld Voordaan, RegioTV De Bilt 14 februari 2024.

De gemeenteraad ging akkoord met het plan. De SGP stemde tegen.

 

Noten

1. J.F. Slootweg, Fractievoorzitter SGP De Bilt: "Toegevoegde waarde is dit te mogen doen vanuit het principiële gedachtegoed van de SGP. Niet de waan van de dag of de helft plus één, maar wat is vanuit bijbels perspectief maatgevend voor de praktijk van vandaag." (bron) [1 maart toegevoegd]
2. De SGP was niet eerlijk over wat ze bedoelde met 'waardevolle grond'. Nu blijkt zonneklaar uit de Biltsche Courant 3 maart dat ze agrarische grond bedoelen. Bovendien promoten ze de consumptie van melk.  [ 3 maart toegevoegd.]

Vorige blogs over dit onderwerp

God bestaat: Hij zit in het Europees parlement en steunt Volkswagen 30 September 2015

Enige kanttekeningen bij het boek van Rolie Barth (1)

,

Hier volgen enige kanttekeningen bij het boek van Rolie Barth (2021) De Kosmos en het leven, een Meesterwerk, die nog niet aan bod zijn gekomen in vorige discussies op dit blog.

Uit de titel van het boek blijkt al dat de kosmos en het leven een 'Meesterwerk' is. Dat is geen neutrale beschrijving. Het is een waardeoordeel. De bouwstenen-bouwwerk-bouwmeester metafoor zet van begin af an het hele wetenschappelijke verhaal van de kosmos en het leven in een religieuze context: de kosmos en het leven zijn bedacht ('gewild') door een bovennatuurlijke Architect. De bouwstenen (de materie) bestaan niet zomaar, ze zijn bedoeld om een gebouw te maken [1]. Met andere woorden: de Big Bang is door de Architect precies zo afgesteld dat er stabiele atomen en moleculen zouden ontstaan waardoor de zon en de aarde konden ontstaan (Deel I). Dat bouwwerk heeft een bedoeling. Het doel is mensen onderdak te geven. Het is immers een huis. Deel II van het boek is gewijd aan de 'bewoners' van het 'huis': het leven. Maar, er is één bijzondere bewoner: de mens (Deel III). Niet zomaar ongeletterde mensen zoals Neanderthalers. Nee, mensen die in grammaticaal correcte volzinnen met hun Bouwmeester kunnen communiceren en (een vertaling van) de Bijbel kunnen lezen. Een chimpansee of papegaai die losse woorden kent, tellen dus niet mee. 

Is dit alles slechts een metafoor die we niet letterlijk moeten nemen? Dus, er bestaat niet echt 'Iemand die dit heelal gemaakt heeft'? Ik ben geen aanwijzingen tegen gekomen dat Barth meent dat die Bouwmeester niet echt bestaat. In tegendeel. Hij bestaat. Volgens Barth (p.131).

Geen bedoeling

Het probleem van dit alles is: in de exacte wetenschap heeft het heelal helemaal geen bedoeling! In de kosmologie, natuurkunde, scheikunde, biologie komen geen doelen voor [2]. In wetenschappelijke verklaringen behoren geen doelen voor te komen. Dat is teleologie. Dat soort verklaringen zijn in de exacte wetenschappen al lang geleden afgeschaft. Een gepasseerd station. Wat is het doel van het heelal? Wat is het doel van de zon? Wat is het doel van wolken? Wat is het doel van het SARS-CoV-2 virus? Dit zijn allemaal onwetenschappelijke vragen met alleen filosofische en religieuze antwoorden. In de exacte wetenschappen gelden alleen causale verklaringen, oorzaak en gevolg. In ieder geval geen doelen.

Bouwspecificaties

Hoofdstuk 8 heet 'Bouwspecificaties'. Bouwspecificaties stel je van te voren op. Het is helaas geen wetenschappelijke term. Maar het hoofdstuk gaat over kosmologie en fine tuning. Dit is van meet af aan kosmologische vragen in een religieuze context zetten. Een voorbeeld van religieuze intrusie in de wetenschap. Volgens Barth zijn fysici, met name Victor Stenger, er niet in geslaagd om een afdoende verklaring voor de fine-tuning van de kosmische constanten voor het leven te verklaren [3]. Dat schept ruim baan om het wetenschappelijke verklaringsgat te dichten met G0D (G0D of the gaps). Zijn religieuze opvatting dringt de wetenschap binnen [4]. Barth noemt fine-tuning een sterke aanwijzing (geen bewijs) voor ontwerp door de Schepper. En bij Barth is 'Schepper' niet metaforisch bedoeld.

Victor Stenger heeft een levensbeschouwing!

Rolie Barth vraagt zich af waarom Victor Stenger zo zijn best doet om het fine-tuning argument voor G0D te weerleggen en concludeert: 

"Stenger is er niet in geslaagd om de fysische argumenten voor fine-tuning te ontkrachten. Zijn onvermoeibare inspanningen om dat wel te willen doen, zouden er misschien op kunnen wijzen dat ook hij vindt dat fine-tuning wijst op ontwerp door God. Zijn argumenten zijn niet wetenschappelijk maar levensbeschouwelijk gemotiveerd." (p.131)

Onvermoeibare inspanningen zijn verdacht? Elders schrijft Barth: "Hij is een missionair atheïst"! (p.130). Maar Stenger bestrijdt ook creationisme, Intelligent Design, en hij is fervent verdediger van het deeltjesmodel. De atheïst Stenger zou stiekem geloven dat fine-tuning wijst op G0D? Zouden evolutiebiologen die Irreducible Complexity bestrijden stiekem geloven dat dat een bewijs voor God is? Stenger heeft levensbeschouwelijke motieven? Rolie Barth moet eerst eens precies aangeven welke wetenschappelijke uitspraken van Stenger levensbeschouwelijk gemotiveerd zijn. Gezien zijn boeken valt niet te ontkennen dat Stenger een atheïst is. Maar het is niet toevallig dat atheïsme en wetenschap heel goed bij elkaar passen. Theologie samen met occultisme en magie zijn al een paar eeuwen geleden van de wetenschap afgesplitst. OK, het heeft wat moeite gekost. Het is ook niet toevallig dat, in vergelijking met het christendom, atheïsme vele malen levensbeschouwelijk neutraler is, zo niet geheel neutraal. Immers, atheïsme is niet gebaseerd op aanbidding van een bovennatuurlijke G0D die bovennatuurlijke ingrepen doet; atheïsten hebben géén sterke emotionele, persoonlijke band met Jezus, de Verlosser; hebben geen Heilige Schrift (het onfeilbare Woord G0Ds); zien niet uit naar het Hiernamaals waar ze verenigd worden met hun Schepper en hun geliefden [5]. Christenen hebben dus nogal wat te verliezen. Allemaal tamelijk relevante verschillen in deze context.

Victor Stenger beoefent wetenschap. Wetenschap is het zoeken naar natuurlijke oorzaken (géén bovennatuurlijke oorzaken) [6]. Juist omdat wetenschap ondertussen alle religieuze concepten heeft geëlimineerd, staat het boven alle culturele en religieuze stromingen en is het dus een universele taal om de wereld te beschrijven.

Het opmerkelijke van dit alles is dat Barth zelf sterke levensbeschouwelijke motieven heeft. En dan verwijt hij Stenger dat hij onwetenschappelijke argumenten en levensbeschouwelijke motieven heeft! [7]. The stakes are high. Voor Barth is dit hele fine-tuning argument cruciaal. Het is het enige punt waarop de Bouwmeester ingrijpt in het Bouwwerk: 

"Denkend vanuit de bouwmetafoor verwachten we dat de Bouwmeester er alles aan gedaan heeft om een heelal te formeren waarin leven mogelijk is." (p.131)

Leven niet noodzakelijk

Even terzijde: een probleem dat fine-tuning niet oplost is dat het wel een heelal zoals het onze oplevert met atomen en moleculen, maar dat het geen garantie biedt voor het ontstaan van leven. Het ontstaan van het leven is niet onvermijdelijk. Barth schrijft het zelf: "waarin leven mogelijk is". Het ontstaan van het leven hangt van vele (nog niet geheel bekende) factoren af. Zoals een geschikte planeet [8]. Hij is wijs genoeg om niet te zetten 'waarin intelligent leven mogelijk is'. Maar ik denk dat hij dat wel bedoelt gezien de rest van zijn boek.

Speculatie? Cop-out?

Volgens Barth is het multiversum als verklaring voor fine-tuning  speculatief. Barth: "de multiversum hypothese is een niet-toegestane extrapolatie van het bekende naar het onbekende, vooral omdat experimentele verificatie per definitie uitgesloten is." [9]. En Barth schrijft: "maar ze [multiversum hypothese] is geen wetenschappelijke verklaring, eerder een filosofische en wel van speculatieve aard." [9]. Naar aanleiding van de multiversum hypothese citeert Barth: "a cop-out, which dispenses with the attempt to explain anything." [9].

Barth wil dus het meest speculatieve concept dat ooit in de geschiedenis van de mensheid bedacht is, als verklaring voor het bestaan van het heelal introduceren! Een concept dat per definitie onverifieerbaar is omdat het boven-natuurlijk is. Een concept dat een ieder op zijn eigen manier kan definiëren. Niet een natuurkracht, maar een persoon. Het enige dat zeker is over G0D is dat het uit drie letters bestaat. Een concept dat per definitie een uitvlucht, een cop-out is als het om verklaringen gaat. Is G0D überhaupt een verklaring? Het heelal is gemaakt door iemand die een heelal kan maken uit niets?

G0D werkt niet

Hoe verifieer of falsifieer je de volgende stelling: 'G0D stuurt continu, van seconde tot seconde, de planetenbanen rond de zon bij, zodat ze precies voldoen aan de wetten van Newton'. Hoe test je die stelling? Zo lang theïsten daar geen antwoord op hebben, neem ik aan dat G0D 100% overbodig en zelfs schadelijk is in de wetenschap [6]. Een theïst zou net zo goed kunnen beweren dat iedere regenboog steeds door G0D gecreëerd wordt.

Een super intelligent persoon

Waarom zou het überhaupt een persoon moeten zijn en geen onpersoonlijke natuurkrachten of zoiets? Een super-intelligent persoon die al bestond voordat er überhaupt iets bestond? Een lichaamsloos, niet-materieel, bovennatuurlijk wezen dat eeuwig heeft bestaan voordat hij aan zijn scheppingswerk begon? Dat is vele malen onbegrijpelijker dan welke wetenschappelijke verklaring dan ook. Begrijpt Barth dit eigenlijk? Barth is eerlijk:"Als we willen spreken over het scheppende werk van God schiet ons denken altijd tekort."; "Het scheppende werk van God is een mysterie." (p.172) en volgens Barth is een mysterie een onoplosbaar raadsel. Dat zou hem bescheidener moeten maken in zijn kritiek op wetenschappers zoals Victor Stenger. Wetenschappers moeten aantonen dat iets uit niets kan ontstaan, maar theologen hoeven alleen maar te zeggen: G0D kan iets uit niets creëren.

Het concept 'G0D' is niet anders dan onwetendheid een naam geven: G0D, the Unknowable, that through which all things exist. Zeg dan gewoon, dat je het ook niet weet en er in feite niets van snapt. Als je het wel weet, vertel het! Als je niet zomaar het ontstaan van het heelal mag aannemen, waarom mag je dan wel zomaar een mysterieus bovennatuurlijk persoon aannemen? Aan een kosmoloog, een deeltjesfysicus, die het ontstaan van het heelal uit het niets wil verklaren, worden de hoogste wetenschappelijke eisen gesteld (terecht!), maar G0D mag iets uit niets creëren. Omdat hij G0D is.

G0D of the Gaps

Hierboven noemde ik al dat volgens Barth G0D het heelal uit het niets laat ontstaan en dat wetenschappers dat niet kunnen verklaren. Dat is de beroemde 'G0D van de gaten'. Als theologen werkelijk beschikken over kennis die wetenschappers niet bezitten, dan mogen ze de onopgeloste problemen in de astronomie en natuurkunde oplossen [12]. Maar dat hebben theologen nog niet gedaan. Theologen hebben geen kennis van de werkelijkheid. Als ze consequent en eerlijk willen zijn moeten theologen ook zwijgen over de oorsprong van het heelal.

Een protestants-christelijk heelal!

Maar er ontbreekt nog iets belangrijks aan zijn betoog. Zelfs als je een 'bovennatuurlijk persoon' aanneemt, waarom zou de protestants-christelijke G0D (of Jezus?) uit de Bijbel de schepper van het heelal zijn?  Voor Barth vanzelfsprekend, maar hoe gaat hij dat beargumenteren? Heeft hij aangetoond dat zijn godsdienst de beste is? Waarom bijvoorbeeld niet de Joodse G0D? Waarom niet Allah uit de Koran? Waarom niet Boeddha? Waarom niet de hindoeïstische G0D Brahma? Waarom niet de Griekse G0DEN? Het idee moge duidelijk zijn. Voor zover ik kan overzien heeft Barth zich niet met dit soort vragen bezig gehouden. Hij claimt het heelal. Hij maakt er een protestants-christelijk heelal van! Is er nog ruimte in zijn universum voor andersdenkenden? niet-gelovigen? Het heelal is van ons allemaal! Wij willen ons heelal terug! [10]. 

Cognitief versus zingeving

Het probleem met gelovigen is dat ze kennis over de wereld (cognitie) koppelen aan zingeving van hun eigen leven. Voor Barth moet het heelal door G0D uit het niets geschapen zijn, anders heeft zijn leven geen zin [11]. Die koppeling heeft een risico. De werkelijkheid kan net even anders in elkaar blijken te zitten dan je aanvankelijk dacht. De zon blijkt niet om de aarde te draaien. De aarde blijkt niet het middelpunt van het heelal te zijn. De aarde blijkt meer dan 6000 jaar oud te zijn. De regenboog blijkt natuurkundig te verklaren. De mens blijkt van aapachtigen af te stammen. Als je dit soort conflicten wilt vermijden moet je dus je geloof niet af laten hangen van bepaalde feiten in de werkelijkheid. Zoals het ontstaan van het heelal. Dat moet je aan specialisten over laten.

Het grote voordeel van de wetenschap is dat het onderzoek steeds doorgaat. Er is vooruitgang. Nieuwe dingen worden ontdekt. Ook over de oorsprong van het heelal: Geslaagde lancering van ruimtetelescoop die vroegste sterren moet gaan zien. Dat zie ik theologen nog niet doen: een ruimtetelescoop naar G0D sturen. Dat is het grote verschil tussen wetenschap en theologie.

 

Noten

1. "Denkend vanuit de bouwmetafoor verwachten we dat de Bouwmeester er alles aan gedaan heeft om een heelal te formeren waarin leven mogelijk is." (p.131) 
2. "Many biologists, especially those seeking a union of the life and physical sciences, would expunge all talk of meaning and purpose from biology because this sullies the purity of their science." uit:   David Haig (2020) From Darwin to Derrida, hoofdstuk 2: Social Genes, 103/1250 ebook versie.
3. Victor Stenger wordt besproken op pag 131.
4. Direct volgend op de discussie over fine-tuning schrijft Barth: "Denkend vanuit de bouwmetafoor verwachten we dat de Bouwmeester er alles aan gedaan heeft om een heelal te formeren waarin leven mogelijk is." (pag 131).
5. "Door Jezus heb ik God leren kennen als Iemand op wie ik kan vertrouwen en dat is deels gebaseerd op de overtuiging dat Hij deze kosmos en indirect ook mijn leven gewild heeft."; "een besef van geborgenheid, besef dat de Eeuwige mij kent en liefheeft. " (comment).
6. Barth is het wonderlijk genoeg hiermee eens: "we kunnen bij ons onderzoek geen goddelijke invloed veronderstellen omdat we niet weten hoe we die kunnen waarnemen." "Dus ja, wetenschap sluit goddelijke invloed buiten, eenvoudig omdat onderzoekers alleen natuurlijke oorzaken kunnen onderzoeken.". (p.369)
7. Het lijkt er sterk op dat Barth denkt: jullie atheïsten hebben ook levensbeschouwelijke motieven. Dus we staan quitte. Deze passage is een zwak onderdeel van zijn boek. Misschien heeft hij ondertussen al spijt van die persoonlijke aanval op Stenger. Het past niet in zijn overigens onberispelijke, faire betoog. Stenger is deeltjes fysicus, dus hij begeeft zich op zijn eigen terrein. Hij is deskundig. Als Stenger vindt dat er onzin over fine-tuning wordt verkondigd heeft hij het volste recht om dat te kritiseren zonder dat er andere motieven in het spel hoeven te zijn.
8. Op mijn WDW website heb ik fine-tuning boeken besproken: Michael Denton: Nature's Destiny. How the Laws of Biology reveal Purpose in the Universe; Dean Overman: A Case Against Accident and Self-Organization; Barrow & Tipler: The Anthropic Cosmological Principle.
   
9. p. 129 en voetnoot 10.
10. Als we accepteren dat het heelal christelijk is, moeten we dan ook op de SGP stemmen, en tegen abortus, prenatale diagnostiek, in vitro fertilisatie, euthanasie, homohuwelijk, vrouwenrechten, evolutie, klimaat, windturbines en vaccinatie zijn?
11. Barth: "En de belijdenis dat God de schepper is van de kosmos – of als je dat graag zou willen: van het multiversum – is natuurlijk belangrijk bij zingevingsvragen omdat mijn leven door die belijdenis verbonden wordt met Iemand die groter is dan alles wat bestaat."
    "Ik heb de vraag naar de oorsprong van de ‘wetmatige basisstructuur’ (van de kosmos) een zingevingsvraag genoemd, omdat geloven dat er een schepper is niet alleen over natuurkunde etc. gaat, maar impact heeft op mijn hele leven. Te geloven dat de God, zoals Jezus die bekend gemaakt heeft, de schepper van het heelal is, maakt het leven tot een kostbaar geschenk en leidt mij op de weg van dankbaarheid. " (comment).
12. List of unsolved problems in astronomy (wikipedia); List of unsolved problems in physics (wikipedia). 14 januari 2022 toegevoegd.

 

Vorig blog over Rolie Barth

•  Rolie Barth over zebra's en Turing modellen, 6 dec 2021
  

Rolie Barth: De Kosmos en het Leven, een Meesterwerk. Eerste indrukken

Rolie Barth (2021)
De Kosmos en het leven,
een Meesterwerk

In dit blog de eerste indrukken van een boek, je mag gerust zeggen het levenswerk, van ing. dr. ds. Rolie Barth De Kosmos en het leven, een Meesterwerk. Rolie Barth (1951) was 30 jaar werkzaam bij het Fundamenteel Onderzoek der Materie, FOM, waar hij werkte aan het meten van de temperatuur van hete plasma's met behulp van Thomson Scattering. Hij promoveerde als hts'er op dit onderzoek aan de Universiteit Utrecht. Tevens volgde hij de studie 'Theology and religious studies' aan de Universiteit Utrecht en was freelance predikant. Een unieke combinatie van werkzaamheden en interesses.

Dit boek is een ambitieus werk: niets minder dan een 500 pagina's tellend overzicht van de kosmos en het leven. Het begint met de allerkleinste bouwstenen van de materie, via de bouwstenen van het leven en eindigend met de mens. Het boek is een controversieel werk in die zin dat alles van meet af aan in een religieuze context staat. Het 'Meesterwerk' heeft een 'Bouwmeester'. En Barth bedoelt dat niet in metaforische zin. De lezer is dus gewaarschuwd: er zijn bijna geen hoofdstukken waar je niet merkt dat Rolie Barth christen en predikant is. Een tweede 'waarschuwing': de bouwstenen van de materie en het leven worden uitgebreid en op een wetenschappelijke manier beschreven. Zoals je kunt verwachten van iemand die 30 jaar gewerkt heeft aan het fundamenteel onderzoek der materie. Een derde 'waarschuwing': negen hoofdstukken (200 pagina's) over biologie. Onderwerpen als embryonale ontwikkeling, structuurvorming, zelforganisatie, en wiskundige modellen van morfogenese en natuurlijk evolutie worden grondig in verschillende hoofdstukken behandeld. Sommige pagina's zien er uit als een biologie studieboek zoals bijvoorbeeld hoofdstuk 13 over de bouwstenen van het leven. Zo'n diepgaande behandeling van biologische kennis verwacht je niet direct van een fysicus-theoloog. 

Dit boek zal gegarandeerd controverse veroorzaken. Het 'ongelovig' deel der lezers zal het typisch christelijk taalgebruik uitermate irritant vinden. Het is niet of met moeite weg te denken. Het zit door het hele boek verweven. Barth heeft echter een interessante hobby: de wiskundige modellen van Turing die patroonvorming in de dierenwereld modelleren. Voorbeeld: de strepen van de zebra. De zebra op de omslag staat daar symbool voor. Dit soort onderwerpen worden uiterst serieus behandeld in een aantal hoofdstukken. Je merkt hier dat de auteur een authentieke belangstelling heeft voor biologie. En die hoofdstukken zijn vrij van theologie. Dat laatste kan bepaald niet gezegd worden van de hoofdstukken over het belangrijkste dier op aarde: de sprekende aap Homo Sapiens.

Veel gelovigen zullen of theologische kritiek hebben of zich ergeren dat Barth evolutie accepteert. Ook Intelligent Design aanhangers en zeker Jonge- en Oude-Aarde-Creationisten zullen grote bezwaren hebben. Om maar niet te spreken van de meest orthodoxe en conservatieve gelovigen in Nederland. Het boek zal interessant zijn voor christelijke wetenschappers.

Dit boek is onmogelijk in zijn geheel te bespreken in één blog. Ik zal in een paar toekomstige blogs (hoop ik) onderwerpen uitdiepen die mij interesseren. De auteur heeft zich al in de discussie op dit blog gemengd. Daarbij heeft hij al aangetoond dat je met een fysicus-predikant serieus over biologische zaken kunt discussiëren. Dus dat kan zeker interessant worden.

Bronnen

• Linkedin: Rolie Barth 
• Website bij het boek: met een kort overzicht van de inhoud 
• Website uitgever Buijten & Schipperheijn 
• Boekpromotie door de auteur op het youtube kanaal van de uitgever Juni 2021 
• Boekpromotie door Andries Knevel (EO). 3 jun 2021
• Discussie met Rolie Barth op het vorige blog (al meer dan 100 comments!). 
• Waarom heeft een zebra strepen? Universiteit van Nederland 8 juni 2025

Blogs over boek Rolie Barth

1. Enige kanttekeningen bij het boek van Rolie Barth (1)
2. Rolie Barth over zebra's en Turing modellen
   

Mei Li Vos: kijk hoe mooi is dat! God, wat heb je dat toch mooi gemaakt!

laatste update:  3 februari 2023

 

Mei Li Vos in Adieu God 28 april 2019

"Hoe een zaadje een plant wordt: dat is natuurlijk God. ... Sjonge, wat heb je dat toch mooi gemaakt". ... God moet er toch wel heel veel plezier gehad in hebben om zo'n kind te maken. Om dat zo te ontwerpen." ( 6:25 - 7:40. Adieu God 28 april 2019)

Blauwe winde (Ipomoea). Is het geen wonder: zo'n
grote bloem op zo'n klein plantje uit 1 zaadje
in zo'n klein potje grond? ©Susan
What God hath done is rightly done! (listen) BWV 99

 

Politica en politicologe Mei Li Vos bewondert het kiemplantje dat groeit uit een minuscuul zaadje. Op zich is dat prima. Maar, zij doet dat op een religieuze, christelijke manier en gebruikt daarbij het woord 'God'. Wat heeft God dat toch mooi gemaakt. Hetzelfde geldt voor een baby. Wat heeft God dat toch mooi gemaakt.

Twee jaar!
Ook de ontwikkeling van eicel tot
baby wordt door DNA gestuurd.
Fouten in hetzelfde DNA veroorzaken tumoren.
En God zag dat het goed was

Voor een bioloog zijn dat geen wonderen. De wetenschappelijke verklaring is –kort samengevat– DNA. Biologen weten dat de groei van het kiemplantje gestuurd wordt door een ontwikkelingsprogramma dat vastligt in het DNA in het zaad. Verder is er niets nodig. Gewoon een beetje aarde en water toevoegen.

Ik heb er géén bezwaar tegen om DNA een wonderlijk mooi molecuul te noemen. Ik heb er vele malen over geblogd. DNA is een verbazingwekkende en zeer geslaagde vondst om het leven op aarde op dit molecuul te baseren. Maar dat is allemaal metaforisch taalgebruik. Als je een kiemplantje of baby onderzoekt vindt je niets dan moleculen. Er is nooit hogere macht gevonden die sturend werkt. Want:

baby met een ernstige vorm van microcefalie
ten gevolge van het Zika virus (zie mijn blog)
Des HEEREN werken zijn zeer groot

Je zal het maar hebben: De ziekte van Ullrich (aangeboren erfelijke spierziekte).

De ziekte van Ullrich

Zie de documentaire Als Mara lacht.
 

Mei Li Vos verwoordt haar bewondering in religieuze termen. Dat gaat op twee fronten fout: 

1. het wetenschappelijke aspect: de oorzaken van het ontwikkelingsproces zijn biochemisch en niet bovennatuurlijk
2. het morele aspect: ongewild bewonder je een immorele God

Bijvoorbeeld:

Toxoplasma gondii parasiet (©wikipedia)
En God zag dat het goed was

De Toxoplasma parasiet kan zich vestigen in de menselijke hersenen. Deze eencellige parasiet kan levensbedreigend zijn voor de ongeboren vrucht. Tevens kan ze blindheid veroorzaken. Heeft de God van Mei Li Vos ook deze bewonderenswaardige parasiet geschapen?

Shigella flexneri bacteria (Nature)

De Shigella bacteria doodt jaarlijks meer dan 200.000 mensen, inclusief kinderen, maar ontwikkelt resistentie tegen antibiotica. O, wat heeft God dat toch mooi geschapen!

brandnetelhaartjes (bron)
Wir danken dir, Gott, wir danken dir!

Mei Li Vos kan er niet aan ontkomen om het kiemplantje van een brandnetel even bewonderenswaardig te vinden. Als ze consequent is moet ze 'het ontwerp' van de brandnetel die een cocktail van acetylcholine, histamine, serotonine en mierenzuur in je huid spuit ook bewonderen. Wat heeft God dat toch mooi gemaakt!
Maar er is een plant die volgens hetzelfde principe werkt maar vele malen giftiger en pijnlijker is:

De giftige Gympie Gympie plant (Dendrocnide moroides)
(by Cgoodwin - Own work, CC BY 3.0)
Gott, man lobet dich

De brandharen bevatten het gif moroïdine dat na contact met de huid zeer ernstige jeuk en ernstige brandende pijn doet ontstaan. Zo erg zelfs, dat sommige mensen hierdoor zelfmoord hebben gepleegd (NOS). Wat heeft God dat toch mooi gemaakt! Tel je zegeningen! Heeft U er nog niet genoeg van? Hier is een lijst met de 10 giftigste planten die God heeft geschapen.

Kwallen kunnen er ook wat van:

box jellyfish (kubuskwal) ©wikipedia
Wat zit er toch een hoop gif in de natuur!
Gott hat alles wohlgemacht!

De kubuskwal (box jellyfish) is een van de dodelijkste dieren op aarde. Contact met een kubuskwal kan tot de dood leiden binnen 2 - 5 minuten. Wat heeft God dat toch mooi ontworpen!

©Jenny (JennyHuang) from Taipei - Flickr, CC BY 2.0
Valentinni's sharpnose puffer
Puffervissen bevatten tetrodotoxin
See, what His Love can do! (BWV 85)

Wat heeft God de buxusmot toch mooi ontworpen! (eigen foto)
Was Gott tut, das ist wohlgetan! (luister) mooi!

Ook de buxusrups is prachtig om te zien!
©Didier Descouens, wikipedia
Lobe den Herren! (youtube)

Black mamba is een van de dodelijkste slangen ter wereld. ©wikipedia
Wat heeft God dat toch mooi ontworpen! Glorie aan God
"Bites from venomous snakes kill more than 100,000 people a year"
zie verder: List of dangerous snakes

door muggen verspreide infectieziekten, NOS 12 juni 2019
chikungunya, knokkelkoorts (dengue), zandmuggenziekte (leishmaniasis), hersenvliesontsteking
Wat heeft God die muggen toch mooi gemaakt! [3],[4]

teek: overbrenger van de Lymeziekte (©wikipedia)
Wat heeft God dat toch mooi gemaakt!
zo'n klein beestje dat zoveel ellende kan veroorzaken!

En zo zijn er nog veel meer bewonderenswaardige dodelijke dieren in de natuur. Je kunt lijstjes vinden op het internet zoals Top 10 Deadliest Animals. Wat heeft God dat toch mooi ontworpen! [2]

Schurftmijt. bron: NOS & Mary Evans/ Picture Library Ltd.

Schurft (scabiës) is een aandoening die wordt veroorzaakt door de schurftmijt. Het diertje graaft gangen in de huid en legt daar eitjes. Dit veroorzaakt jeuk en een ontstekingsreactie. Oh! Wat mooi! 

Vliegenzwam ©Gert Korthof
Wat heeft God de vliegenzwam toch mooi ontworpen!
zie: Mushroom poisoning
zie: List of deadly fungus species

Paddenstoelen staan bekend om hun rijkdom aan giftige stoffen. De Vliegenzwam (zie foto) bevat giftige stoffen zoals muscimol en ibotenic acid. De Groene knolamaniet is een van de giftigste paddenstoelen ter wereld. 

Groene knolamaniet (wikipedia)

In het Engels wordt de paddenstoel 'death angel' genoemd! Niets wordt aan het toeval overgelaten: veel giftige paddenstoelen lijken op eetbare paddenstoelen zodat de kans op dodelijke vergissingen groter wordt! Tel je zegeningen!

Cactus uit Peru bevat mescaline (hallucinerende stof)
Wat heeft God dat toch mooi ontworpen!
Wir danken dir, Gott, wir danken dir!

En zo zijn er nog honderden plantensoorten die psycho-actieve (hallucinerende) stoffen bevatten: List of psychoactive plants. Wat heeft God dat toch mooi ontworpen.

poliovirus ©wikipedia
Wat heeft God dat toch mooi ontworpen!
En God zag dat het goed was!

©www.turbosquid.com
Plasmodium falciparum: veroorzaker van malaria.
En God zag dat het goed was!

Wat heeft God de Cholera bacterie toch mooi gemaakt!
Een wonder van nanotechnologie: zoveel venijn in zo'n kleine bacterie!
©wikipedia

De Cholera bacterie maakt 3–5 miljoen mensen ziek en doodt 58.000 – 130.000 mensen per jaar.

Mycobacterium tuberculosis (© wikimedia commons, Kennislink)
Wat heeft God de tuberculose bacterie toch mooi gemaakt! Een topper!
Der Herr denket an uns! (youtube)

De tuberculose bacterie weet zich slim te verstoppen in ons immuunsysteem. Met 1,5 miljoen slachtoffers per jaar is tuberculose al jaren een van de top tien doodsoorzaken wereldwijd! Echt een topper! Tel je zegeningen!

Als DNA perfect is, waarom dan dood, erfelijke ziekte, kanker?
~DNA: een godsgeschenk!~

Het zal de lezer niet veel moeite kosten om informatie over aangeboren en erfelijke aandoeningen te vinden. Bijvoorbeeld: erfelijkheid.nl en informatie van diverse patiëntenverenigingen. Wat heeft God dat toch mooi ontworpen!

You made them all in wisdom (Psalm 104)

Mei Li Vos 'vergeet' dat vele baby's nooit levend geboren worden en voortijdig eindigen in spontane abortussen (miscarriage). Tel je zegeningen!!

Het morele aspect: ook de grootste moordenaar aller tijden is geboren als een schattige, onschuldige baby. Wat heeft God dat toch mooi ontworpen!

De bewondering van Mei Li Vos valt wat mij betreft in de categorie: 

regenboog (wikipedia)

'Kijk een regenboog! Dat is God! Wat heeft God dat toch mooi ontworpen!

Bliksem en donder! God is boos! Dat is niet meer van deze tijd.

Het kan zijn dat Mei Li Vos weet dat biologen kiemplantjes en baby's tegenwoordig met DNA en evolutie verklaren [1]. Goed. Ze selectief verwonderd. Alleen onschuldige baby's en kiemplantjes toeschrijven aan God.

Als ze wel consequent en eerlijk is en het ontwerp van giftige planten [5] en dieren (etc) toeschrijft aan God, en aangeboren en erfelijke ziektes toeschrijft aan God, dan kun je die God geen moreel wezen meer noemen. Verklaar je deze zaken met DNA, dan heb je géén moreel oordeel uitgesproken. Dat is het grote voordeel van een wetenschappelijke verklaring.

 

The Seeds of Life

Ik kan Mei Li Vos aanbevelen om de geschiedenis van de biologie te lezen. Eén van de meest indrukwekkende en geslaagde boeken, die ook goed leesbaar is voor niet-biologen, is:

Edward Dolnick (2017)

Edward Dolnick (2017): 'The Seeds of Life: From Aristotle to da Vinci, from Sharks' Teeth to Frogs' Pants, the Long and Strange Quest to Discover Where Babies Come From'. Ik heb er eerder over geblogd.
 
Ik leerde uit dit boek hoe weinig ze vroeger wisten, hoeveel misverstanden en vooroordelen vroeger een rol speelden, en hoe veel we de afgelopen eeuwen te weten zijn gekomen over hoe het leven in elkaar zit. Die kennistoename vind ik veel bewonderenswaardiger dan de naïeve uitroep: Wat heeft God dat toch allemaal mooi gemaakt.

Postscript

16 mei 2019

In een bespreking van het boek van Philip Ball (2019) How to Grow a Human: Adventures in Who We Are and How We Are Made  kwam ik deze uitspraak tegen: 'This awe evokes some much-needed humility'. 
Dit was naar aanleiding van de verrassende complexiteit van het inwendige van de cel. Met als gevolg enige bescheidenheid van de wetenschap over wat we weten en begrijpen. Het is dus niet zo dat wetenschappers per definitie arrogant zouden zijn en menen dat ze alles weten of begrijpen. Er is en blijft voldoende in wetenschappelijk onderzoek om je over te verwonderen. Maar het voegt totaal niets toe om dat wonderlijke met het woord 'god' te beschrijven. (Bespreking in Nature 13 mei 2019.)
Tenslotte: als de wetenschap niet heel diep in de details van de werking van de cel duikt, zul je nooit een therapie vinden voor welke ziekte dan ook. Heel cru gezegd: met God kun je geen ziekte genezen, met sommige medicijnen wel.




Updates: regelmatig worden er mooie plaatjes toegevoegd. Tips zijn welkom!

Noten

1. Als ze wel van DNA gehoord heeft is het waarschijnlijk onbegrijpelijk ingewikkeld. Vervolgens ziet ze dat aan voor onbegrijpelijk in het algemeen. Ze kan als leek niet inschatten hoeveel biologen begrijpen van ontwikkelingsprocessen. Samengevoegd met Gods Alwetendheid en Wijsheid is het voor haar een wonder. Ze zegt dus eigenlijk: ik begrijp het niet en niemand kan het begrijpen, want wat God gemaakt heeft is nooit door mensen te bevatten. [ woensdag 15 mei ]
2. In het nieuws: "Mensen die rauw vlees eten, kunnen de Toxoplasma-parasiet binnenkrijgen en de infectieziekte toxoplasmose krijgen. ... kankerpatiënten en zwangere vrouwen lopen meer risico. De infectieziekte kan leiden tot miskramen, vroeggeboorten en hersen- en oogafwijkingen bij het kind." (NOS 15 mei 2019). Wat heeft God dat toch mooi gemaakt die Toxoplasma parasiet! [ woensdag 15 mei] Wat het Zika virus ons leert over de potenties van het embryo
3. Wat heeft God het DNA en de hersenen van de steekmug toch mooi gemaakt:  Mosquito brains encode unique features of human odour to drive host seeking, het DNA en hersenen van de steekmug zijn specifiek geprogrammeerd, gefinetuned om mensen te vinden! 26 mei 2022
4. Het gaat nog verder: malaria parasieten veranderen de geur van hun menselijke 'gastheren' zodat ze aantrekkelijk worden voor muggen, die de parasiet weer naar een volgend slachtoffer kunnen transporteren! Daar is over nagedacht! Niets is aan het toeval overgelaten!  Zika, dengue viruses make victims smell better to mosquitoes. Science 30 Jun 2022 
5. Elizabeth A. Dauncey & Sonny Larsson (2018) 'Plants That Kill: A Natural History of the World's Most Poisonous Plants'. PRINCETON UNIV PR. Volledigheidshalve: er bestaat ook een boek met de titel: 'Plants That Cure: A natural history of the world’s most important medicinal plants'.! 13 Sep 2022 

Bronnen

• Mei Li Vos in Adieu God. EO 28 april 2019
• De kubuskwal (box jellyfish); (Top 10 Deadliest Animals (Photos)
• erfelijkheid.nl en vele andere websites
• Volendammer mutatie tast de kern van de genetische codering van de mens aan,blog 16 maart 2016
• Ontdekking: menselijk embryo produceert 3 mutaties per celdeling , blog 5 april 2017
• Seks, voortplanting en de vooruitgang van de wetenschap. Edward Dolnick, The Seeds of Life, blog 18 december 2017
• Een onverwacht fascinerende en leerzame wetenschappelijke geschiedenis van sex en voortplanting. The Seeds of Life van Edward Dolnick, blog 11 dec 2017

 

Zie ook deze blogs

• Wat het Zika virus ons leert over de potenties van het embryo, 22 juni 2016 (zie met name de paragraaf: God experimenteert met embryo's)
• Kijkt een filosoof wel eens uit het raam?  31 October 2016. (nonnen waren aan het bidden in de kerk toen de aardbeving hun kerk verwoeste)