01 October 2018

Waarom reproduceerbaarheid in de wetenschap zo belangrijk is

KNAW (2018) rapport: Replication Studies

In een recent rapport Replication Studies van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen, de KNAW, komen de auteurs tot de conclusie dat het slecht gesteld is met de reproduceerbaarheid van onderzoek in de exacte wetenschappen. Dit houdt in dat als een gepubliceerd onderzoek herhaald wordt door andere onderzoekers met dezelfde methode, technieken en materialen, er niet dezelfde resultaten uitkomen. 

Dat is erg! Hoe erg is dat?

In de vakgebieden waar de reproduceerbaarheid laag is, kan het wel eens slecht gesteld zijn met de kwaliteit van onderzoek in het hele vakgebied. Bovendien, zo schrijven de auteurs
"Studies with non-reproducible results can jeopardise scientific progress, waste resources, harm individuals and society, and erode public trust in science."
Wetenschappelijke vooruitgang kan in gevaar komen, wordt er geld verspild, kan het schadelijk zijn voor individu en samenleving, en wordt het vertrouwen van het publiek in de wetenschap ondermijnd.

Ik zocht naar vakgebieden waar proefdieren gebruikt werden. Ik vond twee vakgebieden: Preklinsiche studies / Algemene biologie en Preklinisch studies / neurologie. Dit gaat dus over geneesmiddelen onderzoek. In het eerste geval was de conclusie:
"Researchers from Bayer HealthCare attempted to validate data on potential drug targets  obtained in 67 projects by copying models exactly or by adapting them to internal needs.  In 20% to 25% of cases, published data were completely in line with the results  of the validation studies. "
Dat betekent dus dat 75 - 80% van de studies niet of slecht reproduceerbaar waren!  In het tweede geval:
"Retesting of nine potential drugs in rigorous animal tests that had been reported to slow down  disease in a mouse model for ALS . None (0%) of the drugs was found to slow down ALS. "
Dus in deze studies was het nog erger: geen enkele reproduceerbaarheid! Deze studies zijn dus waardeloos. Nog erger: honderden of duizenden proefdieren zijn voor niets opgeofferd. 
Wat mij opvalt is dat het KNAW rapport niets over verspilde dieren schrijft. Alleen: "waste resources". Dieren zijn slechts 'resources'. Wel staat dat er onnodig risico ontstaat voor menselijke proefpersonen.

Behalve de reproduceerbaarheid is er dus meer mis met onderzoek in de biomedische wetenschappen. Of in ieder geval bij de auteurs van het rapport. Hopelijk zullen er minder proefdieren voor niets opgeofferd worden als de aanbevelingen van de KNAW om reproduceerbaarheid te verhogen in de praktijk worden toegepast. Nog beter: proefdiervrij onderzoek. Daar over een volgende keer.

17 September 2018

Zomer 2018: reuzepanda's, dagpauwoog, kleine vos, onbekende vlinder

Dagpauwoog. 29 aug 2018

Dagpauwoog. 29 aug 2018

Deze met geen enkele andere vlinder te verwarren Dagpauwoog trof ik aan op een plaats waar ik hem niet verwacht had: een paadje met riet aan beide kanten in de Breebaartpolder (tussen de binnen- en buitendijk) tegen de Dollard aan gelegen (Groningen). De foto is gemaakt met een telezoom. Dan heb je niet het risico dat hij wegvliegt omdat je er te dicht bij komt. Het nadeel is dat de foto niet gestoken scherp is zoals bij een macrolens.
Maar, als je een statief gebruikt, en de ISO setting hoger zet, kun je toch enige scherpdiepte toevoegen en redelijk korte sluitertijden. Je moet snel werken, anders is hij weg. Deze 2 foto' s zijn uit een serie van plm. 25 opnames.


het kerkje van Termunten (Groningen).

Een relatief grote kerk in het gehucht Termunten. Met vrijwel door ouderdom onleesbare grafstenen. De kerk heeft een lange geschiedenis van restauratie inclusief het verkleinen (!) van de kerk die oorspronkelijk groter was. Zo'n kleine gemeenschap heeft niet het geld om er een groot restauratie project van te maken. De bomen erom heen geven een mooi beeld, maar onttrekt de kerk op afstand, bijvoorbeeld vanaf de dijk, volledig aan het zicht. Misschien waren de bomen vroeger kleiner en de kerk groter?

Kleine Vos op vlinderstruik (4 sept 2018)
onbekende vlinder in eigen tuin (10 sept 2018)

Deze kleine maar fraaie (nacht)vlinder heb ik nog niet op naam kunnen brengen. Op de website van de vlinderstichting was hij niet te vinden tussen een paar honderd foto's (nacht- en dagvlinders), en ik vond zelfs niets wat ook maar in de buurt kwam in de speciaal daarvoor aangeschafte nieuwste druk van Nachtvlinders (met 1000 soorten!). Hoe is het mogelijk! Het zal toch niet een extreme zeldzaamheid zijn? Een dwaalgast? Een mutant? Of is het determineren toch moeilijker dan simpel plaatjes vergelijken? Ik kom er op terug.

Nachtvlinders. 4e druk 2018.

Nachtvlinders hebben een slechte naam: saai, donker, oninteressant. Niets is minder waar: als je de gids doorbladert ontdek je snel dat er vele tropisch uitziende soorten bij zitten. Dat roept weer vele evolutionair-ecologische vragen op... 
het pandapaleis in Ouwehand
binnen: een weinig natuurlijke omgeving...
 
1. zoekplaatje: waar zit panda ?

2. zoekplaatje: waar zit panda ?

De twee reuzenpanda's in Ouwehand zijn in een gigantisch paleis gevestigd. Het paleis is van binnen en buiten prachtig gemaakt. Maar het lijkt eerder op een museum voor moderne kunst. De grote ruimte binnen heeft vele loopplanken en een klimboom, maar er is helemaal geen natuurlijke begroeiing. Er groeit zelfs geen bamboe! De bamboe wordt netjes op maat gesneden neergelegd. Weinig natuurlijks te bekennen. Wat betreft ruimte zouden er toch veel meer panda's kunnen leven? Misschien produceren ze nakomelingen? Dat zou de boel zeker wat opvrolijken.

Tot zover. Welcome back beste lezer na deze lange zomervakantie!

30 July 2018

Blogvakantie. Nachtvlinder, das, clivia, libelle, maansverduistering, ringslang

das (foeragerend) (telelens, statief)

Misschien wel de eerste das die ik ooit heb gezien. In levende lijve. Een toevalstreffer zonder hulp van de boswachter. In het hoge gras is hij soms lastig te zien. Hij is zo druk bezig dat hij geen aandacht heeft voor wat er rond om hem heen gebeurd. 

Deze waarneming is in overeenstemming met de beschrijving in wikipedia: "In bermen, weilanden en graslanden wroet de das naar kevers en insectenlarven, wanneer die gedurende een paar weken in het voor- en najaar onder het gras zitten."

DSC054721000x664.JPG

(nog) onbekende fraaie nachtvlinder
met een zeer kleine nachtvlinder erbij

 

Wie weet hoe deze nachtvlinder heet? Ben de naam vergeten.  

Toegevoegd 7 Maart 2022: heb de foto's in waarneming.nl ingevoerd: imago Wapendrager - Phalera bucephala 100% zekerheid!  

Gefotografeerd tijdens de nachtvlinderexcursie 10 juli 2018 met Kees Boele (website). Dit is een relatief grote vlinder, de rest is allemaal veel kleiner (zie foto) en niet zo spannend voor een nachtvlinderleek. Methode is een paar HPL (UV) gloeilampen (website) na zonsondergang met een wit laken waar de vlinders op af komen. Ze gaan dan op het witte laken zitten. Het is onverklaarbaar dat nachtvlinders op UV licht afkomen. Wat is het nut daarvan? De kleuren die ze hebben zijn voor overdag als ze zich moeten camoufleren!
Tevens vleermuizen gezien en gehoord. Om hun sonar te horen heb je een zgn. bat detector nodig:

Pettersson Ultrasound detector D100 (website)
goedkoopste model is 165 euro
die de hoge frequentie transformeert naar lagere voor de mens hoorbare tonen. Kennis maken met vleermuisgeluiden (youtube).

libel op uitkijkpost in eigen tuin, zonnig weer.
Libellen eten wel degelijk ook in de volwassen, vliegende fase. Deze heeft een favoriete uitkijkpost in de zon, en schiet op een voorbijvliegend insect af. Of wacht hij op een partner? Letterlijk schitterende vleugels in de zon.

libelle vleugel close-up in zonlicht. 20 juli 2018
vertoont intrigerend patroon van gekleurde lichtvlekjes
De vleugels zijn ultra dun en licht, maar stevig. Ze vertonen gekleurde lichtvlekjes als je er op de juiste manier tegen het zonlicht in naar kijkt.

Na méér dan 10 jaar bloeit de Clivia weer!
en hoe! Vóór 1990 heeft hij ook eens gebloeid.

maansverduistering 27 juli 2018 23:13: uur
55-300 telelens + statief

 

Maansverduistering 27 juli 2018: het was droog weer, maar half bewolkt, en de maan zat té vaak achter dunne wolkenlagen waardoor hij niet scherp in beeld te krijgen was. Bovendien stond ze erg laag; ze kwam maar net boven de daken uit. Bovendien was het lastig fotograferen tussen de bovenleiding van het spoor (station!). Dit was een spontaan gekozen plek! Volgende keer een betere positie uitkiezen met zichtbare horizon richting Zuid-Oosten. Maar beter iets dan niets. Maansverduisteringen zijn beter te voorspellen dan het weer!


zwemmende ringslang 31 juli 2018 (Arboretum Gimborn)

Deze ringslang lag aan de oever te zonnebaden. Toen hij mij zag, schoot hij het water in en zwom snel weg. Tong uit de bek. Ik vond hem niet meer terug.

Voor alle foto's geldt: klikken voor vergroting.

Augustus is blogvakantie. Alle comments worden gemodereerd (i.v.m. spam).

Ik wens iedere blogbezoeker een prettige zomer!