Atheïst Bart Klink maakt nieuwe vertaling van Genesis

Bart Klink

Bart Klink, eigenaar van de website De Atheïst, heeft een nieuwe vertaling van Genesis gemaakt, die dichter bij de oorspronkelijke bron ligt, maar tegelijkertijd in begrijpelijk Nederlands gesteld is. Met deze vertaling wil hij de literaire waarde van het Genesis scheppingsverhaal in de schijnwerpers zetten. Bart Klink is waarschijnlijk de eerste atheïst ter wereld die een eigen vertaling van Genesis gemaakt heeft. De vertaling met zijn eigen toelichting is als pdf op zijn website te downloaden.

24 November 1859
 
Vandaag is het 151 jaar geleden dat The Origin of Species verscheen. Dat boek maakte een definitief einde aan de letterlijke waarheid van het scheppingsverhaal in Genesis. Het Genesis scheppingsverhaal is en blijft één van de vroegste scheppingsverhalen van de Westerse beschaving. Het is een 'voorloper' van wetenschappelijke evolutietheorieën te noemen. De evolutietheorie van Charles Darwin heeft zelf ook wetenschappelijke voorlopers gehad: o.a. die van Lamarck. Het belang van het scheppingsverhaal is dat ongerijmdheden in het verhaal zelf, en strijdigheden met waarnemingen van de natuur naar voren kwamen en zo de basis heeft gelegd voor wetenschappelijke verklaringen. Maar er is meer...

Het belangrijkste eerst

"Genesis 1 plaatst de mens in het centrum van de wereld" schrijft Klink. Inderdaad: antropocentrisme is onder christenen de meest gangbare interpretatie van Genesis. Maar is dat de enige interpretatie en is die wel juist? Een gedachtenexperiment. Stel U eens voor dat God op de eerste dag de eerste twee mensen had geschapen: man en vrouw. Op de volgende dagen: zon, aarde, maan, sterren, planten, vissen, vogels, en landdieren. Zou de interpretatie dan ook niet geweest zijn dat de mens het belangrijkste was? Volgens het principe het belangrijkste eerst? Maar je kunt niet eerst mensen scheppen vóórdat er een aarde is. Zó dom waren ze toen ook weer niet! Dat is precies de bedoeling van mijn gedachtenexperiment.
Ik kom zodoende weer terug bij het belang van de oorspronkelijk volgorde van Genesis: éérst de aarde, dan de planten en dieren, dan de mens. Niet omdat dat overeenkomt met de volgorde van de moderne natuurwetenschap, maar omdat het illustreert wat het eerst komt is het belangrijkste. De mens kan niet leven zonder zon (ultieme energiebron voor al het leven op aarde), aarde (verschaft grondstoffen, landbouwgrond, atmosfeer, water), planten en dieren (voedsel). Dát is de les die de moderne homo economicus kan leren uit het Genesis scheppingsverhaal.

7e, 8e, 9e dag:

Op de zevende dag schiep de Mens het Geld. Dat was God vergeten. Dat was een beetje dom van God, want zonder geld kan de mens niet leven. Je hebt geld nodig om eten te kopen!

Op de achtste dag schiep de Mens het Vrije Markt principe, het kapitalisme, de Economische Groei, het Bruto Nationaal Product BNP. En de Mens zag dat het beter was dan wat God had geschapen.

Op de negende dag schiep de Mens de Economische Crisis, de Klimaatcrises en de Biodiversiteitscrisis. En God zag dat het niet goed was. Achteraf gezien, was het dus zeer wijs dat God geen Geld had geschapen.

De Anatomische Les 2010 door Rino Rappuoli

De Anatomische les van Rembrandt

De 17e Anatomische Les werd gisteren (18 november) gehouden door de Italiaanse vaccin-onderzoeker Rino Rappuoli in het Concertgebouw te Amsterdam. De Anatomische Lessen gaan steeds over medische onderwerpen. Zo was er vorig jaar de beroemde genoom onderzoeker Svante Pääbo. De lezingen en de koffie zijn gratis (net als de Tinbergenlezingen) en de bezoeker kreeg na afloop het waardevolle en leesbare boekje Rino Rappuoli. Vaccins als levenswerk  (ISBN 9789461060471) met achtergrondinfo van de Volkskrant mee naar huis.  De AL trekken altijd een volle zalen. Ook worden er altijd schol(ier)en uitgenodigd. De AL worden altijd ingebed in een complete culturele middag met muziek, literatuur en kunst. (Let op: de trams in Amsterdam zijn alleen toegankelijk met OV-chip! Gelukkig is er ook een 1-uurs-wegwerpchipkaart). Niemand kan zeggen dat er in Nederland niets aan gratis wetenschapsvoorlichting gedaan word! Dat geeft de burger nog een beetje vreugde en hoop in donkere rechtse tijden.

Rino Rappuoli

De hoofdspreker Rappuoli heeft een aantal succesvolle vaccins op zijn naam staan, maar is vooral bekend geworden door het gebruik van genomics (de complete DNA volgorde) van pathogenen voor het ontwikkelen van nieuwe vaccins. Dit heeft de mogelijkheden voor het ontwerpen van vaccins met sprongen vooruit geholpen. Men kan op basis van het genoom van een pathogeen voorspellen welke eitwitten op de celmembraam gedisplayed worden en op basis daarvan een vaccin ontwikkelen.

Ik stip in het kort nog een paar thema's aan: de opkomende angst en weerstand tegen vaccins (vergelijk het ongeloof en weerstand tegen global warming); succesverhalen van vaccinatieprogramma's (sommige besmettelijke ziektes zijn uitgeroeid) en mislukkingen (voor sommige pathogene bacterieën zijn bijzonder lastig vaccins te ontwikkelen), de Westerse pharmaceutische industrie verwaarloosd ziektes van arme landen (Rappuoli heeft veel het voor elkaar gekregen vaccins voor arme landen te ontwikkelen: Vaccines Institute for Global Health, VIGH), de vicieuze cirkel van besmettelijke ziektes en armoede (in Arika zijn zieke kinderen en volwassenen een zware economische last, het gaat daardoor ook niet goed met de economie, waardoor er weer meer armoede ontstaat en er geen geld is voor vaccinatie). Het meest bewonderenswaardige is dat Rappuoli er in geslaagd is een instituut op te richten (VIGH) dat vaccins voor armen produceert en dat dus nooit grote winsten kan maken. En dat is heel bijzonder in een economisch klimaat waarin bedrijven per definitie winst moeten maken.

Niet behandeld zijn in zijn lezing de evolutionaire aspecten: in feite doen alle vaccin niets anders dan gebruikmaken van het menselijk immuunsysteem, dat a.h.w. een handje geholpen wordt. Het immuunsysteem is een adaptatie aan pathogene bacteriën en virussen. In het verleden hebben besmettelijke ziektes enorm huisgehouden onder menselijke populatie's (= natuurlijke selectie). Met vaccins proberen we natuurlijke selectie te slim af te zijn (we willen liefst geen doden). (zie verder: Medicine & Evolution op mijn website).

Hier is een gratis toegankelijk Profile van Rappuoli  in PNAS. 
Het genoemde Volkskrant boekje is zeer informatief, maar ik zie het nog niet bij bol.com en zelfs (nog) niet bij de webwinkel van de Volkskrant...

Plantenvlees en dierenvlees. Een interview met Jeroen Willemsen

"Je hebt plantenvlees en dierenvlees, en vandaag eten we plantenvlees". Zo vertelde Jeroen Willemsen het aan zijn kinderen. Ik neem aan dat hij er aan toegevoegd heeft dat hijzelf het plantenvlees geproduceerd heeft. Ondertussen zullen zijn kinderen plantenvlees doodnormaal vinden. 

Willemsen is mededirecteur van het bedrijf Ojah dat 'plantaardig vlees' uitgevonden heeft en gaat produceren. Ik blogde er al op 25 oktober over naar aanleiding van mijn bezoek aan de Vegetarische Slager in Den Haag. Ik was benieuwd naar de motieven van het drietal dat hun baan aan de Wageningse universiteit opgaf om een eigen bedrijf te beginnen. Want dat lijkt mij nogal riskant. Idealisme? Vegetariërs? Anti-bioindustrie? Dierenwelzijn? Klimaat? [1] Milieu? Eigenlijk niets van dit alles. De persoonlijke motieven van alle drie directeuren waren vooral gezondheid. Advies van de huisarts: minder vlees eten. En aangezien je toch iets moet eten, betekende dat méér plantaardige kost.

The China Study
Voor Jeroen Willemsen was tevens het boek The China Study van Colin Campbell (2005) een eye-opener. Het is een grootschalige en langdurige epidemiologische studie naar het verband tussen het eten van vlees en allerlei ziektes zoals diabetes, zwaarlijvigheid, hartziektes en kanker. Ik kende het boek niet en heb het gegoogeld. Ik vond ook kritiek op de studie, dus ik moet mijn oordeel nog opschorten. Maar ik kan mij heel goed voorstellen dat dit boek een sterke motivatie oplevert om minder vlees te eten en dat je overstapt van 7 dagen naar 3 dagen vlees per week. En, ik moet zeggen, hij ziet er zéér gezond uit. Eigenlijk zijn ze bij Ojah niet tegen vlees. Maar het bedrijf zal toch indirect de vleesconsumptie (in Nederland) verminderen omdat iedere dag dat je 'plantenvlees' eet, je geen dierenvlees eet. Én geen traditionele vleesvervangers. Dat ook.

Knutselen met eiwitten
Toevallig is Willemsen voedingstechnoloog en was hij een paar jaar geleden aan het 'knutselen met eiwitten'. Hij was bezig met een proces dat diervoederfabrikanten gebruiken om eitwitbrokjes te maken. Door allerlei details van het productieproces te variëren kwam er -tot zijn grote verrassing- een vezelachtig product uit tevoorschijn [2]. Het had veel weg van de structuur van vlees. Hij besefte onmiddellijk dat het een doorbraak was, want geen enkele fabrikant ter wereld was dat ooit gelukt. De huidige vegetarische vleesvervangers lijken helemaal niet op vlees. En misschien is dát wel het grote struikelblok voor mensen die wel minder vlees willen eten, maar die kauwsensatie missen die nu eenmaal bij vlees hoort. Tel één en ander bij elkaar op, en het idee was geboren om vegetarisch vlees zelf te gaan produceren en een eigen bedrijf op te richten.

Duurzaamheid
Op de website staat 'Duurzaam in Nederland geproduceerd', maar dat slaat vooral op het productieproces. Het zou nog beeter uitgelegd moeten worden dat hoewel soja wordt gebruikt, waar ernstige milieuproblemen aan vast kleven [3], het bedrijf zijn best doet duurzame soja te kiezen. Een voorbeeld van alternatieve eiwitten is het project Innovatieve en nieuwe eiwitten op het menu (SBIR). Het bedrijf Ojah heeft een opdracht van Min. v. LNV gekregen om naar alternatieve eiwitbronnen te zoeken. De webpagina Small Business Innovation Research Programma (SBIR) geeft verbazingwekkende innovatieve projecten. Bijvoorbeeld: eiwitten extraheren uit niet gebruikte delen van suikerbieten: "Eiwitten van plantaardige oorsprong leggen minder beslag op onze natuurlijke hulpbronnen dan dierlijke eiwitten. En bij het gebruik van suikerbieten en suikerbietenloof als eiwitbron wordt geen extra beslag op landbouwgrond gelegd." Dat is slim en efficient. Dát is nog eens 'vlees' eten met een goed geweten. Of: "Eiwitten uit algen bieden mogelijk een duurzaam alternatief voor dierlijke eiwitten", enz. enz.

Fabriek
Wat ik nog niet wist is dat dat er op dit moment geen productie plaats vindt, omdat de nieuwe fabriek nog niet klaar is. Wat er nu geleverd wordt aan de Vegetarische Slager is een voorraad uit een éénmalige productie in een gehuurde fabriek. Daarom kunnen supermarkten, bedrijfskantines of (biologische) restaurants nog niet bevoorraad worden. "We moeten zuinig zijn met onze voorraad", vertelde Willemsen. Ja, maar zou het niet slim zijn om een tweede productie te gaan draaien om de tijd te overbruggen voordat de definitieve fabriek gaat draaien? en voordat de belangstelling wegzakt?

Noten

1. Elke dag vlees eten gedurende 1 jaar door een gemiddeld huishouden veroorzaakt  1,4 ton CO2 uitstoot. Dat is méér dan het elektriciteitsgebruik (0,9t) en minder dan verwarming (2,2t). Een Nederlander stoot gemiddeld 9 ton CO2 per jaar uit. Zie: Hoeveel CO2 stoot jij uit?
2. Correctie JW: de uitvinding was door Frank Giezen (directeur Ojah) gedaan.
3. Correctie JW: "Dat er aan soja ernstige milieuproblemen kleven is wat kort door de bocht. Zeker wanneer je het vergelijkt met vlees verdient soja een dikke plus. Ook zijn er gelukkig sojaleveranciers die een zeer strikt milieubeleid hebben (bv garantie dat er geen bossen voor worden gekapt). En daar doen wij natuurlijk zaken mee".