Alfred Russel Wallace krijgt ereplaats naast Charles Darwin in National History Museum London

Portret Wallace'naast' standbeeld Charles Darwin

In de BBC documentaire 'Bill Baily's jungle hero' deel 2, die gisteravond 28 april 2013 werd uitgezonden, waren opnames te zien van de onthulling van een portret van Alfred Russel Wallace, de medeontdekker van evolutie, in het Natural History Museum te Londen [1,2]. 

Het portret werd onthuld door Bill Baily, de presentator van de documentaire en erelid van het Wallace Fund, in aanwezigheid van genodigden waaronder familie van Wallace. Het portret hangt in de centrale hal in de buurt van het standbeeld van Charles Darwin (links op de foto). Het was de bedoeling dat er een standbeeld van Wallace zou komen, maar er waren nog niet genoeg fondsen binnen gehaald.

Alfred Russel Wallace (Scientific American [2])

Het portret van Alfred Russel Wallace

presentator Bill Baily

Verder bleek uit deel 2 van Bill Baily's jungle hero dat de documentairemakers de 'Tree of Life' (zie vorig blog) zelf in elkaar gezet hebben ter illustratie van het idee Tree of Life. Dat idee was wel aanwezig bij Wallace. De afbeelding van de boom bleek zonder vogels ook voor te komen. Deze werd gewoon als achtergrond gebruikt voor de animatie. De eventuele originele afbeelding van een Tree of Life van Wallace zou in theorie in de publicaties van Wallace kunnen staan, maar deze werd niet getoond in de uitzending. Dus vooralsnog bestaat die alleen in de documentaire en is niet door Wallace zelf gemaakt. Het was wel zo correct geweest als de makers dat er bij gezegd hadden.

Het belang van Wallace is dat hij laat zien hoe onafhankelijk van Darwin gedachten over de oorsprong der soorten zich stap voor stap ontwikkelden tot een volwaardige theorie. De evolutietheorie wordt traditioneel Darwinisme genoemd, maar werd dus door twee personen onafhankelijk van elkaar ontwikkeld. Je mag dus met grote zekerheid concluderen dat als Darwin er niet geweest was, de evolutietheorie er toch zou zijn. De feiten zelf gaven aanleiding tot de theorie. 

Het is dit jaar 100 jaar geleden dat Alfred Russel Wallace stierf. 

Hier is de Wallace100 pagina van het Natural History Museum Londen (de onthulling van het portret is niet te vinden!).

Postscript 

2 mei

Professor T. W. Pietsch, de auteur van Trees of Life: A Visual History of Evolution,  mailde mij dat volgens een stafmedewerkster van het Natural History Museum London, Lisa Di Tommaso, de Tree of Life die in de BBC documentaire te zien was, niet van Wallace afkomstig is, maar een fantasievolle creatie van de documentaire makers. Wat het meest in de buurt komt van een Tree of Life in de geschriften van Wallace is een schema met vertakkingen dat de verwantschappen van verschillende groepen vogels aangeeft:

Diagram of the affinities  of Fissirostres, uit:
A. R. Wallace, Attempts at a Natural Arrangement of Birds,
The Annals and Magazine of Natural History, Sept 1856

 

Dit wordt ook wel een 'unrooted tree' genoemd: er is geen stam van de boom, dus geen 'oervogel' waar de huidige vogels van af stammen. Dit schema is als een voorloper van een Tree of Life te beschouwen. Het is nog geen echte evolutionaire stamboom. En zeker geen stamboom van al het leven. Let op het jaartal 1856. Dat is 3 jaar vóór de Origin of Species van Darwin!
NB: Darwin heeft zich niet aan dit soort Trees of Life gewaagd. In The Origin of Species (1859) staat als enige illustratie een zeer abstract schema zonder namen van soorten. 

Mijn conclusie: de BBC documentaire had erbij moeten zeggen dat de fraaie Tree of Life die ze toonden niet van Wallace was, maar hoogstens door Wallace gemaakt had kunnen worden (of zoiets). De motivatie was misschien om te laten zien dat Wallace niet onderdeed voor Darwin. Maar vervalsen helpt daar niet bij. De geschriften van Wallace op zich zijn interessant genoeg.



Postscript 

15 mei

Professor T. W. Pietsch, de auteur van Trees of Life: A Visual History of Evolution, mailde mij de volgende opname van het portret van Wallace [3]:

Alfred Russel Wallace
Natural History Museum Londen
©T. Pietsch

Noten

1. Volgens dit artikel Alfred Russel Wallace, the forgotten man of evolution, gets his moment, in de Guardian van 20 Jan 2013, is het portret op 24 januari onthuld. (toegevoegd 1 mei)
2. Scientific American, Letters of Alfred Russel Wallace Go Online 24 Jan 2013  
3. De blauwe kleurzweem van de museumverlichting heb ik uitgefilterd.

Vorige blogs:

Heeft Wallace een Tree of Life getekend?
Het lied van de dodo: groots en meeslepend, gastbijdrage Andantinaa, 31 Aug 2009 (gaat over eilandbewoners en ook over het leven van Wallace)

Big History en Antropoceen: perfect match

Antropoceen

 
Een luidruchtige groep geologen en antropologen bepleiten een nieuw geologische tijdperk dat gedefinieerd wordt door klimatologische- en milieu- veranderingen veroorzaakt door de mens: Anthropocene (Ned.: Antropoceen). Het tijdperk van de mens. (Science 19 april:)

Amerikaanse archeologen menen dat het hoog tijd wordt dat hun vakgebied, dat menselijke activiteiten over geologische tijd onderzoekt, inspraak krijgt in de al langer lopende discussie over de definitie van het nieuwe tijdperk. De archeologen waren het er over eens dat de impact van de mens op de aarde dramatische genoeg is om een nieuw tijdperk toe te voegen aan de reeds bestaande geologische tijdperken. Maar zij vinden dat het duizend jaren eerder moet beginnen dan de industriële revolutie (plm. 1750). Met de industriële revolutie begon de mens de chemische samenstelling van de atmosfeer en de oceanen te veranderen (CO2), de loop van de rivieren te veranderen, ontbossing, etc. Het nieuwe voorstel is dat het Antropoceen al 60.000 jaar geleden begon toen de mens uit Afrika emigreerde en andere continenten begon te koloniseren,grootschalige jacht gingen bedrijven, de natuurlijke vegetatie in brand staken, bossen vernietigden. Wel of niet toevallig stierven toen veel grote zoogdieren zoals de Euro-Aziatische steppe bison en het wilde paard uit. Het vrijwel gelijktijdig ontstaan van landbouw 11.500 jaar geleden in het Midden Oosten, Azië en Amerika is een beter startpunt van het Antropoceen. Landbouw transformeert het aardse landschap ingrijpend. Tot zover Science.

Composite map of the world assembled from data from Suomi NPP satellite 2012 ©NASA

Er bestaat geen plaatje dat symbool kan staan voor het Antropoceen, maar ik stel voor: de aarde bij nacht gezien vanuit de ruimte, omdat er geen enkele planeet bestaat die aan de schaduwzijde licht uitzendt en dan ook nog in zeer specifieke niet-random patronen. Dat zijn de steden. Dat is het effect van de menselijke soort. Er is geen enkele andere diersoort op geen enkele andere planeet die dat doet. De aarde: een planeet die licht uit zendt! In het artikel in Science wordt niet gesproken over 'Big History'.

Earthrise, 24 December 1968

Big History

Niemand lijkt opgemerkt te hebben dat het Antropoceen perfect past in het Big History plaatje (zie mijn blog van 26 maart). Big History plaatst de menselijke geschiedenis immers in zijn kosmologische context, een geïntegreerde geschiedenis van de kosmos, het leven en de mens. Big History lijkt te suggereren dat de mens passief in de kosmologische context staat. Dat is natuurlijk ook zo als je het universum als context beschouwt. Immers, we kunnen het universum niet beïnvloeden. Maar als je de aarde als context beschouwt, is de mens wel degelijk actief bezig met het veranderen van die context. Vanaf andere planeten is te zien dat de aarde aan de schaduwzijde licht uitzendt! Dat idee van het effect van de mens op de planeet Aarde is precies wat het Antropoceen wil uitdrukken. 

In de twee Big History boeken die ik in bezit heb (Fred Spier en Cynthia Stokes Brown) komt het woord Antropoceen niet voor. Ook in het wikipedia artikel Big History komt het niet voor. Dat hoort er wel in thuis vind ik. Het is wel zo dat Big History de tijdschaal van het hele universum omvat, dus het Antropoceen is een klein maar belangrijk en karakteristiek onderdeel van Big History.

Later vond ik een vimeo die ook de aarde bij nacht als symbool nam voor het Antropoceen: Welcome to the Anthropocene, een vimeo film van Globaïa (een organisatie met een zeer interessante website waar veel te ontdekken valt). Het filmpje laat het Antropoceen beginnen bij 250 jaar geleden toen de Industriële Revolutie begon. Dat is dus al weer achterhaald volgens het nieuwe voorstel dat ik hierboven besprak. Deze vimeo is korter, maar zeker zo fraai. Hier is een website Welcome to the Anthropocene waar je het Antropoceen vooral visueel kunt exploreren.

Is dit toeval of niet:

22 april 2013 (dus afgelopen maandag) International Mother Earth Day:

"International Mother Earth Day is a chance to reaffirm our collective responsibility to promote harmony with nature at a time when our planet is under threat from climate change, unsustainable exploitation of natural resources and other man-made problems. When we threaten the planet, we undermine our only home – and our future survival. On this International Day, let us renew our pledges to honour and respect Mother Earth."

Secretary-General Ban Ki-moon
Message for the International Mother Earth Day 2013

 

Bronnen

Michael Balter Archaeologists Say the ‘Anthropocene’ Is Here—But It Began Long Ago, Science 19 April 2013

Earth at Night (NASA) met meer plaatjes en prachtige videos!

Globaïa organisatie met een zeer interessante website. Bijvoorbeeld: Anthropocene Cartography.

Vorige blogs

• Big History: een synthese van kosmologie, evolutie, en cultuurgeschiedenis.
• Evolutiehandboeken beoordeeld vanuit het Big History perspectief.

Heeft Wallace een Tree of Life getekend?

Tree of Life
zoals te zien in BBC documentaire
'Bill Bailey's jungle hero'

In de BBC documentaire Bill Bailey's jungle hero die gisteravond 21 april werd uitgezonden, werd bovenstaande 'Tree of Life' getoond met de sterke suggestie dat die afkomstig was van Alfred Russel Wallace, samen met Chares Darwin de mede-ontdekker van evolutie door natuurlijke selectie. Het vergeelde papier, de achtergrond van de tekening (Wallace's notebook?) en het commentaar suggereren dat het een originele tekening van Wallace is.

Dit komt mij hoogst onwaarschijnlijk voor. Het is waar dat volgens Theodore W. Pietsch, de expert op het gebied van alle Trees of Life die ooit gepubliceerd zijn, dat Wallace in 1855 al de Tree of Life metafoor gebruikte (in woorden!), maar in zijn encyclopedisch werk 'Trees of Life. A visual history of Evolution' van Pietsch komt er géén tekening voor die ook maar enigszins lijkt op bovenstaande afbeelding. Daarom komt het mij hoogst onwaarschijnlijk voor dat die Tree of Life in de documentaire authentiek is. En dan nóg staan er maar een dozijn vogels in de tekening. En dat is nog wel wat anders dan het idee dat al het leven verbonden is door gemeenschappelijke afstamming. Het zal een 'dichterlijke vrijheid' zijn die dient om het idee op een visueel aantrekkelijke, maar anachronistische manier te illustreren. Ik heb professor Pietsch gevraagd naar zijn mening. Zodra ik antwoord heb, zal ik hierover berichten op dit blog. 

Theodore Pietsch (2012)
Trees of Life

Het zou uiterst fascinerend zijn als de tekening en de redenering er achter, écht van Wallace zou zijn. Wallace zou dan niet alleen de mede-ontdekker van natuurlijke selectie zijn, maar ook van de gemeenschappelijke afstamming van het leven!

De BBC documentaire is zeer de moeite waard. Deel 2 zal waarschijnlijk zondag 28 april uitgezonden worden.

Blog van de producer van de documentaire.

Vorige blogs

Darwin heeft de evolutietheorie van Wallace gestolen, 15 maart 2010 
Tree of Life ouder dan die van Darwin ontdekt, 10 okt 2009
Dit lag bij de post vanochtend, 26 juni 2008
Darwin fanclub contra Wallace fanclub, 1 maart 2008
Darwin of Lamarck? 5 feb 2007