Ecohumanisme. Gastbijdrage Floris van den Berg

Ecohumanisme

Dieren, toekomstige generaties en milieu

Dr. Floris van den Berg

gastbijdrage

Humanisme is een dynamische levens- en wereldbeschouwing. Als geen andere ideologie is het humanisme in staat te reflecteren op en te reageren op veranderende situaties en nieuwe uitdagingen. In theorie althans, want tot op heden heeft het humanisme, noch in theorie, noch in de praktijk, significant bijgedragen aan het belangrijkste probleem waar de mensheid de afgelopen decennia mee geconfronteerd wordt: de ecologische crisis [1]. 

 

Daarnaast lijkt het erop of het humanisme hardnekkig antropocentrisch is. Waar in de ethiek er sinds de jaren zeventig min of meer consensus is bereikt dat antropocentrisme een niet te rechtvaardigen vorm van discriminatie is (speciecisme genaamd) [2],  blijft de centrale focus van het humanisme de mens [3]. En dan met name de (westerse) mens anno nu. Niet de mens over 50 of 100 jaar. Of de niet-westerse mens (HIVOS houdt zich weliswaar bezig met ontwikkelingshulp, maar de meeste humanistische publicaties, voordrachten, artikelen gaan over problemen en vraagstukken van mensen hier en nu). Humanisme is een bundeling van emancipatiebewegingen. Het organiseert (of organiseerde) de emancipatie van velen die onderdrukt en/of achtergesteld worden: vrouwen, homoseksuelen, afvalligen, vrijdenkers, dissidenten, klokkenluiders [4]. Humanisme is een pleitbezorgers van individuele vrijheid en autonomie [5]. Ook biedt het georganiseerd humanisme mogelijkheden voor het bouwen van gemeenschapsbanden, zoals lokale humanistische groepen. Humanisme is ook een wetenschappelijk wereldbeeld [6]. Ik juich al deze facetten van harte toe. In Nederland zijn veel van de punten uit de humanistische emancipatie-agenda gerealiseerd. Nederland is een humanistische utopie. Veel beter dan in Nederland zal het niet worden. Nederland anno nu is een unicum in de wereld, zowel historisch als geografisch. Ik vrees echter dat Nederland een anomalie in de geschiedenis is. Nergens is er zoveel positieve en negatieve vrijheid: er mag veel en er kan veel. Er is een grote welvaart, een niet al te grote welvaartskloof, een verzorgingsstaat, mogelijkheden voor culturele en sportieve ontplooiing en recreatie. Abortus, euthanasie, het homohuwelijk, vrijheid van expressie, het is allemaal goed geregeld in dit land. De mensenrechten worden gerespecteerd. En Nederland draagt (soms) een steentje bij aan het bevorderen van mensenrechten wereldwijd.

Echter, wanneer we de cirkel van de moraal uitbreiden en alle wezens die het vermogen tot lijden (sentientisme) hebben erbij betrekken, dan verbleekt het fraaie plaatje van Nederland als utopie. Er leven namelijk honderden miljoenen dieren onder erbarmelijke omstandigheden die stuk voor stuk worden gedood. En dat terwijl voor een gezond (en smakelijk) dieet dierlijke producten overbodig zijn [7]. Waarom beperken humanisten over het algemeen de morele cirkel tot alleen mensen? Ik ga deze vraag naar de verklaring van dit moreel te kort niet proberen te beantwoorden [8]. Ik zal betogen dat het veel logischer is de cirkel van de moreel zoveel mogelijk uit te dijen en de blinde vlekken in onze moraal en politiek-sociaal-economisch systeem proberen op te lossen.

Een logisch criterium om te kijken tot hoever de cirkel van de moraal uitgedijd kan worden is het zogenaamde lijden-axioma. Het zijn de drie woorden die Jeremy Bentham [9] in een voetnoot schreef en die de hele geschiedenis van de filosofie, en de mens, in een ander daglicht plaatst: ‘Can they suffer?’ Het uitbreiden van de morele cirkel met alle wezens die pijn en plezier kunnen ervaren wordt sentientisme genoemd. Humanisme zelf heeft bijgedragen aan het uitdijen van de cirkel van de moraal. Maar er zit een maximum aan die uitdijing. Tenminste wanneer het basisaxioma van het humanisme – de mens centraal – niet ter discussie staat. Het wel ter discussie stellen van het basale uitgangspunt van het humanisme is een enorme uitdaging voor het humanisme. Het is zoiets als een grondwetswijziging. Maar het kan! Humanisme is een door mensen gemaakte ideologie die open staat voor vernieuwing op basis van rationele argumenten. Het is ook niet zo dat het oude paradigma overboord wordt gezet; het oude paradigma wordt ingesloten en uitgebreid. Ik wil betogen dat humanisme adaptief is en dat een logische respons op de grote vragen van deze tijd leiden tot ecohumanisme.

De vraag die opgeworpen kan worden is: waarom niet een nieuwe ideologie starten los van het humanisme? Je zou het bijvoorbeeld sentientisme kunnen noemen? De reden hiervoor is dat het humanisme 1) een zeer belangrijke en coherente ideologie en wereldbeschouwing is en 2) dat humanisme een open, adaptieve ideologie is die op basis van goede argumenten veranderen kan, en 3) dat er wereldwijd een groot netwerk van humanistische organisaties is. Het is daarom logisch het humanisme uit te breiden. 

 

In Nederland heeft zich in 2006 een unicum in de geschiedenis van de mensheid voor gedaan. In dat jaar namen Marianne Thieme en Esther Ouwehand plaats in de het parlement namens de Partij voor de Dieren. Voor het eerst in de geschiedenis van de mensheid wordt er politieke stem gegeven aan dieren [10]. De Thieme en Ouwehand zijn volksvertegenwoordigers, en namens degenen die op hen gestemd hebben, behartigen zij de belangen van onmondige dieren. Alle andere politieke partijen komen primair op voor bepaalde belangengroepen in de samenleving: de SP voor de onderklasse, de PvdA voor de werknemers, het CDA voor de (liberale) christen, de SGP voor de Refo’s, de VVD voor de werkgevers, de PVV voor de autochtone Nederlanders [11],  etcetera. De PvdDieren is radicaal anders: het uitgangspunt van deze partij is het geven van een stem aan onmondigen. Op het eerste gezicht klinkt het vreemd om een politieke stem te geven aan onmondigen. Maar niemand vindt het vreemd dat er rekening wordt gehouden met baby’s, kinderen, geestelijk gehandicapten, comapatiënten. In onze samenleving houden wij rekening met mensen die niet voor zichzelf op kunnen komen. Datzelfde kan ook voor dieren. En dat is precies wat de Partij voor de Dieren doet. Het georganiseerde humanisme heeft geen duidelijke politieke kleur, al komen alleen de seculiere partijen in aanmerking voor een humanistische keuze. Echter, wanneer in overweging wordt genomen hoe ernstig de onderdrukking van dieren in Nederland thans is, en de ecologische problemen, dan is er maar één politieke partij die daar serieus werk van maakt. Een logisch doordacht humanisme leidt tot sentientisme, leidt tot ecohumanisme, leidt tot de Partij voor de Dieren, leidt tot biologische landbouw, leidt tot veganisme [12]. Dat is althans de conclusie van wat ik in dit artikel wil betogen.

Er zijn twee vormen van ecohumanisme mogelijk. Enerzijds het sentientistische ecohumanisme dat morele waarde toekend aan wezens die kunnen lijden. Anderzijds het antropocentrische ecohumanisme, uitgebreid met toekomstige generaties. Deze laatste interpretatie kan wellicht op de breedste steun rekenen, maar het logisch doordenken van deze positie komt ook bij conclusies uit die misschien niet voorzien waren.

Er zijn aanknopingspunten voor ecohumanisme te vinden in het werk van humanistische filosofen. Bijvoorbeeld in de filosofie van Paul Kurtz in zijn boek The Courage to Become. The virtues of Humanism (1997). Kurtz schrijft hierin:

What do we owe to prosperity, to future generations yet unborn, and to humanity as a whole? (p. 115).

Kurtz beantwoordt zijn retorische vraag zelf:

We ought to care for the future of the human species, including future generations still unborn and the planetary environment, which they will inherit. […] we have an extended obligation to the community of all human beings, past, present, and future. (110)

Kurtz formuleert twee ethische principes. Ten eerste: ‘Do nothing that would endanger the very survival of future generations of the human species and their habitat.’ En ten tweede: ‘We should use what we need rationally and avoid wasting nonrenewable resources.’ (p. 121). Hoewel Kurtz dus uitgaat van antropocentrisme breidt hij de morele cirkel uit naar toekomstige generaties. En, en dat is frappant, ook naar voorgaande generaties. Kurtz is van mening dat mensen ook morele plichten hebben naar voorgaande generaties, zoals het zorgen voor in tact houden en doorgeven van het cultureel erfgoed. De vraag is wat houdt het precies in: ‘we ought to care for the future of the human species, […] and the planetary environment’? Het is lovenswaardig dat Kurtz dit noemt, maar het is te vaag gedefinieerd om inhoud te krijgen. Maar toch kan hieruit wel geconcludeerd worden dat Kurtz geen voorstander is van een ongebreidelde uitbuiting van de natuur en een toenemende mate van vervuiling en milieuproblemen. Ook schrijft Kurtz, zij het wat omfloerst, over dierethiek:

[…] humans are […] capable of extending the range of moral concern to animals within their own circle and to express care, love, and affection for their dogs, cats, cows, sheep and horses. We express a complex set of attitudes and motives to animals. Some people are vegetarian and will not kill or eat animals. Many feel strongly about defending animal rights. Thus our, relationship to other animal species is ambivalent: we can demonstrate hate and fear or love and affection.’ (p. 99).

In de Lage Landen zijn er bij Paul Cliteur (dierenrechten) en Etienne Vermeersch (milieu) aanknopingspunten te vinden voor eco-humanisme. Echter, zowel Cliteur als Vermeersch zijn terughoudend om het etiket humanisme te gebruiken als overkoepelende ideologie. Cliteur gebruikt ‘vrijdenken’ en ‘secularisme’ als centrale termen. Cliteur is voorzitter van het Humanistisch Verbond geweest en publiceerde ook het boek Humanistische filosofie, dus het lijkt niet vergezocht om hem bij het (eco)humanisme te betrekken. Vermeersch schuwt het begrip atheïsme niet, daarnaast is hij een pleitbezorger voor scepticisme, maar humanisme is niet een door hem gebezigd begrip. In Een zoektocht naar harmonie waarin Dirk Verhofstadt Paul Cliteur interviewt komt het hoofdstuk ‘Uitbreiding van de morele kring’ voor waarin Cliteur ook aandacht aan dieren besteedt. Cliteur stipt de noodzaak tot uitbreiding van de morele cirkel met dieren wel aan, en hij heeft er ook over geschreven in zijn boek Darwin, dier en recht, en hij geeft publiekelijk zijn steun aan de Partij voor de Dieren en Bont voor Dieren, maar in zijn hoofdwerken besteedt hij er weinig aandacht aan. Etienne Vermeersch is een pionier op het gebied van de milieufilosofie met zijn boek De ogen van de Panda waarin hij pleit voor een andere, duurzamer, omgang met de natuur. Vermeersch is een van de weinige denkers die ook aandacht besteedt aan populatie-ethiek als groot vraagstuk voor de mensheid. Vermeersch en Verhofstadt beginnen het hoofdstuk ‘De mens, flora en fauna’ met een veelzeggend citaat van Arthur Schopenhauer: ‘Wie wreed is tegenover dieren, kan geen goed mens zijn.’ Toch werkt Vermeersch zijn visie op milieu en dieren niet uit tot een coherent geheel. Zodoende vormen Cliteur en Vermeersch bouwstenen voor een ecohumanisme, dat naast milieu en dieren ook de traditionele thema’s van het humanisme omvat als secularisme, democratie, zelfbeschikking, een wetenschappelijke houding en wereldbeeld. Het doel is om een zo coherent mogelijke en zo omvattende mogelijke universele ideologie te creëren die dynamisch genoeg is om nieuwe problemen het hoofd te bieden en die, binnen het moreel raamwerk, ruimte biedt aan pluralisme.

Excursie naar Rusland

In de zomer van 2011 doceerde ik op de Summer School van de Russian Humanist Organization [13] georganiseerd door Valerii Kuvakin [14], hoogleraar filosofie aan de Universiteit Moskou. De cursus vond plaats in de Humanist House, een datsja op twee uur rijden van Moskou. Er waren ongeveer 25 studenten variërend in leeftijd tussen de 20 en de 40. Ze kwam uit uiteenlopende hoeken van het voormalige Sovjet imperium, van Siberië, Hongarije, Tajikstan, tot Kazachstan. Kuvakin had mij gevraagd om twee weken dagelijks twee uur college te geven over humanisme. Ik had aangekondigd dat ik mijn BA cursus ‘De Microscoop en de olifant. Inleiding wetenschapsfilosofie en (milieu)ethiek’ die ik aan de Universiteit Utrecht geef, in beknopte vorm zou kunnen geven en dat ik zou focussen op ecohumanisme. In mijn eerste college maakte ik een opmerking over homoseksualiteit. Dit bleek een heet hangijzer te zijn omgeven door taboes – taboes die ik niet kende, niet voelde en niet wilde kennen. Een gevolg was dat twee weken lang het onderwerp homoseksualiteit steeds terug kwam. Ik stelde dat de sociale acceptatie van homoseksualiteit noodzakelijk deel uitmaakt van humanisme. Humanisme betekent automatisch morele, culturele, sociale en juridische acceptatie en gelijkberechtiging van homoseksualiteit. Dit bleek een stap te ver voor veel van de cursisten. Ik kreeg vreemde vragen als: ‘Heb jij homoseksuele vrienden? Heb jij homoseksuele collega’s? Nemen die homoseksuele collega’s hun partner mee naar feesten? Ben je niet bang om homo’s een hand te geven?’ Het homohuwelijk was al behoorlijk taboe, maar het idee dat een homo of lesbisch stel een kind zou kunnen adopteren was totaal ondenkbaar. Een van de cursisten, een vrouw uit Siberië wier man een politiecommandant is, merkte op dat zij het kon begrijpen dat homo’s op straat gemolesteerd worden! Ik ben erg voor dialoog, maar er zijn grenzen. Gelukkig verliep de conversatie via een tolk zodat er wat distantie kon ontstaan. Bij mijn laatste college vroeg de vrouw uit Siberië: ‘Maar stel nu dat jouw beide zoons homoseksueel zouden zijn, wat zou je daar van vinden?’ Ik antwoordde, natuurlijk, dat de seksuele oriëntatie van mijn zoons voor mij irrelevant is, het gaat er mij om dat ik hoop dat ze zich kunnen ontplooien, dat ze gelukkig zijn, en dat ze anderen geen schade berokkenen met wat ze ook maar kiezen om te doen. De culturele en morele kloof behelsde niet alleen homoseksualiteit, maar ook feminisme en vegetarisme. Dat ik als man, en als docent, mee zou helpen met de afwas en andere huishoudelijke taken, was volkomen onverwacht. ‘Je bent een engel!’ zeiden de dames steeds. Ik riposteerde echter dat ik probeerde mijn deel van de taken te doen. Dat taken eerlijk verdeeld behoren te zijn. Ik voelde mij als een alien waaraan allerlei vragen gesteld kunnen worden om te zien hoe anders het is daar ver in het universum, in Nederland (buiten de bijbelbelt en koranenclaves althans). Dat ik parttime werk, en mijn vriendin voltijd. Dat ik het merendeel van de huishoudelijke taken doe, inclusief boodschappen doen, de was en koken. Dat ik roze T-shirts droeg deed hun denken dat ik homo was. Maar er was meer: dat ik geen vlees at. Ze wisten wat het woord vegetariër betekent, maar een vegetariër – sterker nog, een veganist – en dan ook nog man! - dat hadden ze nog nooit mee gemaakt. En dat ik ook nog elke ochtend hardliep dat was niet te rijmen met het idee dat ik geen dierlijke producten eet.

De moraal van bovenstaande (waargebeurde) parabel is dat in Nederland in humanistische kringen de acceptatie van homoseksualiteit de norm is. De emancipatie van homoseksualiteit is in Nederland behoorlijk geslaagd, zeker in geografisch en historisch perspectief, maar nog niet geheel voltooid en waakzaamheid blijft vereist, zeker met zo’n misdadige paus die de heksenjacht op homo’s in Afrika steunt! (De (Nederlandse) humanisten zouden er goed aan doen de katholieke kerk strenger te veroordelen en te bestrijden, en niet alleen ten behoeve van homoseksuelen). Ook qua emancipatie van vrouwen is Nederland welhaast een utopie. In Nederland is een kokende en stofzuigende man geen vreemd verschijnsel meer.

Echter, wanneer het gaat om vegetarisme, zijn we in Nederland niet veel anders dan de Russen. Inderdaad er zijn iets meer mogelijkheden om vegetarisch en zelfs veganistisch te eten en er zijn vegetariërs in Nederland, maar het aantal vegetariërs, laat staan veganisten, is zeer beperkt, ook onder humanisten.

De pointe die ik met deze parabel wil maken is dat net als vrouwenemancipatie en de sociale acceptatie van homoseksuelen (om precies te zijn holebis [15] noodzakelijk deel uitmaken, zo zou veganisme en biologische voeding (dat laatste moet ik nog betogen) deel uitmaken van humanisme. Mijn Russische cursisten noemden zich graag humanist (althans in deze veilige setting), maar hadden veel moeite met mijn stelling dat de acceptatie van homoseksualiteit ook bij humanisme hoort. Net zomin als het onderhandelbaar is om je humanist te noemen en niet homoseksualiteit te accepteren, zo is het ook niet onderhandelbaar om je humanist te noemen en tegelijkertijd deel te hebben aan het uitbuiten en doden van dieren. Een praktisch probleem met deze stelling is dat het overgrote deel van de humanisten, inclusief de grote namen van heden en verleden, opeens geen humanist meer zijn… Een ontsnappingsclausule zou zijn om te zeggen: ze zijn wel humanisten, maar geen ecohumanisten. Echter, mijn stelling is dat een consequent doordacht humanisme uitkomt bij ecohumanisme, het is alleen vervelend dat er voor ecohumanisme een heel direct offer wordt geëist, namelijk een verandering van spijzen. De acceptatie van homoseksualiteit vergt niet direct een persoonlijk offer. Het accepteren en ondersteunen van mensenrechten evenmin. Veganisme is van een heel andere orde, het heeft te maken met hoe je je leven leidt, elke dag: hoe je boodschappen doet, wat je kookt, wat je bestelt in een restaurant, en in welk restaurant. Veganisme is een moreel dieet.

Het voortouw voor humanisten?

We leven ten tijde van een ecologische crisis, alhoewel die voor ons grotendeels onzichtbaar is: denk aan klimaatverandering, overbevissing, ontbossing, verlies aan biodiversiteit, vervuiling, bevolkingsgroei. Milieusocioloog Egbert Tellegen bijvoorbeeld heeft in zijn boek Groene Herfst een overzicht gemaakt van de maatregelen die in Nederland de afgelopen decennia genomen zijn om om te gaan met de ecologische crisis. De conclusie van Tellegen is dat hoewel er op kleine schaal vooruitgang is geboekt, dat de problemen op wereldschaal alleen maar toenemen. Het is twee stappen de goede kant op (richting duurzaamheid) en drie stappen achteruit, richting ecologische crisis. De financiële crisis waar in de media veel aandacht aan wordt besteed is geen crisis. Het kapitalistische financiële systeem is juist deel van de het probleem. De zogenaamde financiële crisis biedt mogelijkheden om het economische paradigma van oneindige groei gebaseerd op het exploiteren van het natuurlijk kapitaal te overdenken en te veranderen.

We moeten naar een nieuw paradigma, dat van een duurzame steady state economie [16]. En dat geldt niet alleen voor humanisten, maar voor alle ‘Earthlings’. Humanisten zullen hun blikveld moeten verbreden en prioriteiten stellen. De ecologische crisis heeft absolute prioriteit: zonder een leefbare planeet vallen alle nobele humanistische doelen aan duigen. Humanisten moeten zich daarom bezig houden met (voor hen) nieuwe onderwerpen als milieu, biologische landbouw, afschaffing bio-industrie, ecologische voetafdruk, populatie-ethiek, biodiversiteit en het beheren (en verdelen) van het natuurlijk kapitaal. Humanisme is, zoals gezegd, een verkoepelende levens- en wereldbeschouwing waarin zoveel mogelijk coherente andere noties [17] in zitten. Het streven is naar een zo coherent, ethisch en rationeel mogelijk wereldbeeld en dat vervolgens humanisme te noemen.

Een groot probleem is dat wij (in het westen) moeten inzien dat er een grote ecologische crisis is, die wij niet of nauwelijks aan den lijve ondervinden [18]. Het is psychologisch erg moeilijk om een stap terug te doen en fundamenteel te veranderen omdat de ratio dat ingeeft. We moeten durven krimpen. We moeten durven veranderen, van het economisch systeem, het politiek systeem om dieren en toekomstige generaties een stem te geven, voedsel tot het onderwijs. We moeten durven consuminderen en onze ecologische voetafdruk . Niet alleen voor onszelf, maar vooral voor de mensen die na ons komen. En voor al de wezens die wij uitbuiten. De oplossing van de echte, de ecologisch crisis is een nieuwe houding ten opzichte van de natuur en dieren. We moeten onszelf hervinden. We moeten onszelf bevrijden uit een systeem dat destructief is – maar waarvan wij op korte termijn de vruchten plukken. Weg met de intensieve landbouw [19]. Weg met de intensieve veehouderij. Weg met consumentisme [20]. Weg met marketing. Weg met de fossiele brandstoffen. Op naar organische permacultuur [21]. Op naar een duurzame samenleving. Op naar een ‘postcarbon’ samenleving. Het blind staren op de financieel economische crisis en het blijven streven naar economisch groei en uitbuiting van het natuurlijk kapitaal is moord op de toekomst. Wij beslissen over de levens van hen die na ons komen. Wij beslissen over het lot van de honderden miljoenen dieren die onder erbarmelijke omstandigheden leven en die wij doden voor nop. We moeten weg van de dictatuur van het streven naar efficiëntie – dat is de motor van de uitbuiting van mensen, dieren en milieu. We moeten veranderen naar een duurzame samenleving. Nu. Vandaag. Laten humanisten daarin het voortouw nemen.

Literatuur

• Bentham, Jeremy, Principles of Morals and Legislation, 1823.
• Berg, Floris van den Berg, Humanism. [chart], Utrecht, 2012.
• Berg, Floris van den, Filosofie voor een betere wereld, 2009.
• Berg, Floris van den, Harming Others. Universal Subjectivism and the Expanding Moral Circle, 2011.
• Cave, Peter, Humanism. A Beginner’s Guide, One World, Oxford, 2009.
• Cliteur, Paul, Darwin, dier en recht
• Cliteur, Paul, Filosofie van de mensenrechten
• Cliteur, Paul, Humanistische filosofie
• Cooke, Bill, A Wealth of Insights. Humanist Thought since the Enlightenment
• Cooke, Bill, Dictionary of Atheism, Skepticism and Humanism
• Ecohumanism
• Eskens, Enno, Democratie voor dieren
• Foer, Jonathan, Eating Animals
• Fox, Michael Allen, Deep Vegetarianism
• Francione, Gary, Animals as Persons: Essays on the Abolition of Animal Exploitation, 2009.
• Garvey, James, The Ethics of Climate Change. Right and Wrong in a Warming World
• Gasenbeek, Bert; Winkelaar, Piet, Humanisme, 2009.
• Grayling, A.C., Towards the Light of Liberty
• Grey, Anthony, Quest for Justice. Towards Homosexuals Emancipation, 2011.
• Hamilton, Clive, Requiem for a Species
• Heinberg, Richard, Peak Everything
• Holmgren, David, Permaculture: Principles and Pathways Beyond Sustainability, 2002
• Israel, Jonathan, A Revolution of the Mind. Radical Enlightenment and the Intellectual Origins of Modern Democracy, 2011.
• Jackson, Tim, Prosperity without Growth
• Joy, Melanie, Why we love dogs, eat pigs, and wear cows
• Kurtz, Paul, Forbidden Fruit. The Ethics of Humanism
• Kurtz, Paul, The Courage to Become. The Virtues of Humanism
• Kuvakin, Valerii, In Search of our Humanity. Neither Paradise nor Hell
• Law, Stephen, Humanism. A very short introduction
• Leonard, Annie, The Story of Stuff. How Our obsession with stuff is trashing the planet, our communities, and our health – and a vision for change.
• Maning, Richard, Against the Grain. How Agriculture has Hijacked Civilization, 2004.
• McKibben, Bill, Deep Economy.
• McKibben, Bill, Eaarth
• Norman, Richard, Humanism
• Rodale, Maria Organic Manifesto. How Organic Food Can Heal Our Planet, Feed the Wold, and Keep us Save.
• Singer, Peter, Animal Liberation
• Singer, Peter, The Expanding Moral Circle
• Tellegen, Egbert, Groene Herfst
• Thieme, Marianne, De eeuw van het dier
• Tyler Miller, Living in the Environment
• Verdonk, Dirk-Jan, Het dierloze gerecht.
• Verhofstadt, Dirk, Pleidooi voor individualisme
• Vermeersch, Etienne, De ogen van panda. Een milieufilosofisch essay.
• Vermeersch, Etienne; Verhofstadt, Dirk, Een zoektocht naar waarheid. Dirk Verhofstadt In gesprek met Etienne Vermeersch

Noten 

 

1 Zie bijvoorbeeld een standaard handboek milieuwetenschappen waarin een overzicht van de toenemende ecologische crisis wordt gegeven, zoals Tyler Miller, Living in the Environment. Filosoof Clive Hamilton meent dat de klimaatverandering al zo vergevorderd is en dat er niet voldoende maatregelen genomen worden om een drastische degradatie in ecosystemen te voorkomen met alle gevolgen van dien, vandaar zijn boek Requiem for a species. Schrijver, journalist en milieuactivist Bill Mckibben is dezelfde mening toegedaan in het boek Eaarth.

2 Zie Peter Singer, Animal Liberation.

3 Zie deze (recente) inleidingen in humanisme: Gasenbeek, Cave, Law, Norm, Kurtz, What is secular humanism? De slogan van de Universiteit voor Humanistiek luidt: ‘De mooiste studie is de mens.’ En getuigt van uitgesproken antropocentrisme. Een standaardwerk van humamisme, J.P. van Praag, Grondslagen van humanisme uit 1978 is geheel antropocentristisch (hoewel het toch geschreven is na publicatie van Peter Singer’s Animal Liberation).

4 Zie Singer, The Expanding Circle; Grayling, Towards the Light of Liberty; Cliteur, Filosofie van de mensenrechten.

5 Zie Dirk Verhofstadt, Pleidooi voor individualisme.

6 Richard Dawkins speelt hier een belangrijke rol. In zijn boek The Magic of Reality legt hij aan kinderen het wetenschappelijke wereldbeeld en de wetenschappelijke methode uit.

7 Ter illustratie van een veganistisch kookboek: Isa Chandra Moskowitz, Vegan with a Vengance. Over 150 delicious cheap animal-free recipes, 2007.

8 Zie bijvoorbeeld de psycholoog Melanie Joy, Why We Love Dogs, Eat Pigs, and Wear Cows.

9 Jeremy Bentham, Introduction to the Principles of Morals and Legislation, second edition, 1823, chapter 17, footnote.

10 Zie Enno Eskens, Democratie voor dieren. Voorafgaande aan de politieke emancipatie van dieren, gingen tal van sociale organisaties en initiatieven zoals beschreven door: Dirk-Jan Verdonk, Het dierloze gerecht. Hierin ontbreken de humanisten en vrijdenkers. Het zou kunnen dat humanisten op persoonlijke gronden deze organisaties en deze beweging steunde, maar het is nooit deel geweest van waar humanisten en vrijdenkers zich mee bezig houden.

11 D66 past niet helemaal in het rijtje. Deze partij komt op voor méér democratie.

12 Ik ben me er ter degen van bewust dat veel humanisten ergens in (het begin van) deze opsomming afhaken. Ook wil ik erop wijzen dat de leden en sympathisanten van de Partij van de Dieren niet noodzakelijk humanisten zijn. Marianne Thieme is zelfs een Zevende Dag Adventist – een gruwel voor humanisten. Echter, Thieme is een aanhanger van een sterke vorm van secularisme en ze houdt haar religieuze opvatting privé. Er is geen enkele inmenging van religie en politiek merkbaar noch bij Thieme noch bij de Partij voor de Dieren. Ik streef naar een zo consequent mogelijk pakket aan normen en waarden en in harmonie met een wetenschappelijk wereldbeeld, zonder dissonanties en zonder blinde vlekken. De werkelijkheid is echter weerbarstig, maar dat geeft mij de ruimte om artikelen als deze te schrijven.

13 Dit is de Russische vestiging van Center for Inquiry Transnational, dat is opgericht door Paul Kurtz. Er zijn branches over de hele wereld. Het hoofdkwartier zit in Amherst, New York.

14 Valerii Kuvakin, In Search of our Humanity. Neither Paradise nor Hell, Prometheus Books, Amherst, NY, 2003.

15 Holebis staat voor: homo’s, lebiennes en biseksuelen. Transseksuelen en travestieten onderbreken nog in deze opsomming.

16 Zie Tim Jackson, Prosperity without Growth en Bill McKibben, Deep Economy.

17 Zoals liberalisme, individualisme (a la Verhofstadt), kosmopolitisme, veganisme, democratie.

18 In The Ethics of Climate Change somt filosoof James Garvey een aantal psychologische ontkenningsstrategieën die een barrière vormen voor het nemen van maatregelen en gedragsverandering. Frustrerend is bijvoorbeeld dat kennis (van de problemen) niet noodzakelijk leidt tot gedragsverandering; inderdaad, bijna iedereen heeft kennis van de behandeling van dieren in de bio-industrie, maar lang niet iedereen neemt de logische consequentie om af te zien van producten waarin geweld tegen dieren zit verdisconteerd.

19 Zie: Richard Manning, Against the Grain. How Agriculture has Hijacked Civilizaiton; Maria Rodale, Organic Manifesto. How Organic Food Can Heal Our Planet, Feed the Wold, and Keep us Save.

20 Zie Annie Leonard, The Story of Stuff. How Our obsession with stuff is trashing the planet, our communities, and our health – and a vision for change.

21 David Holmgren, Permaculture: Principles and Pathways Beyond Sustainability, 2002.

Dit artikel (exclusief literatuurlijst en noten) verscheen eerder in De Vrijdenker maart 2013. De Vrijdenker wordt uitgegeven door De Vrije Gedachte. Het artikel is in bewerkte versie ook opgenomen in zijn boek De vrolijke Veganist dat op dierendag zal verschijnen.

Dr.Floris van den Berg doceert (milieu)filosofie aan de Universiteit Utrecht. Hij streeft er naar om veganistisch te leven. Hij is tevens vice-voorzitter van vrijdenkersvereniging De Vrije Gedachte en directeur van de seculier humanistische denk tank Center for Inquiry Low Countries. Hij is ook lid van het Humanistisch Verbond. Zijn boek Philosophy for a Better World is inmiddels verschenen bij Prometheus Books (vertaling van Filosofie voor een betere wereld).

Infanticide bij ooievaars: moeder-kind empathie ingewikkelder dan gedacht

de volgende beelden zijn niet prettig om naar te kijken:

1. moeder (?) ooievaar pakt zwakste jong ...

2. ... hardhandig bij de nek ...

3. ... en werkt het arme diertje het nest uit

In het VARA Vroege Vogels programma waren beelden te zien van een ooievaar (vader of moeder, want je ziet het verschil niet aan het verenkleed [1]) die het kleinste en zwakste van de drie kuikens hardhandig het nest uitwerkt ("de volgende beelden zijn niet prettig om naar te kijken"). Half dood valt het kuiken neer beneden. En zo'n nest staat op een hoge paal. Het jong is ten dode opgeschreven. 'De natuur is wreed'. Daarna gaat vader of moeder ooievaar weer liefdevol op de resterende twee jongen zitten.

Dit zijn unieke opnames die mogelijk waren doordat er continu een webcam op het nest gericht stond. Zo'n voorval is niet te voorspellen. Je kunt er niet op gaan zitten wachten. Een toevalstreffer.

De verklaring die het programma er bij geeft is: het was de koudste meimaand van de eeuw. Te weinig voedsel en zo hebben de overgebleven kuikens meer kans om te overleven. Klinkt aannemelijk, zou waar kunnen zijn.

Maar het betekent wel dat vader of moeder ooievaar zijn/haar empathie voor het jong ('eigen vlees-en-bloed'), eventjes moet onderdrukken! Dat is nogal wat. Het lijkt allemaal zo routinematig te gaan. Alsof het een vast onderdeel is van het gedragsrepertoire van de soort. Dus niet iets pathologisch. Het leek ook wel dat de ouder het jong wurgde met zijn snavel.

Tot zover ouder-kind empathie. Empathie is geen automatische reflex. Empathie is conditioneel. Empathie wordt kennelijk versterkt of verzwakt door de omstandigheden.

Dit geval van infanticide door een ouder maakt de stelling dat empathie gebaseerd is op de moeder-kind relatie op zijn minst een stuk complexer. Infanticide komt niet voor in de index van het boek The Bonobo and the Atheist van Frans de Waal.

David Attenborough had ook een geval infanticide bij een zeldzame (moeras)vogel op film vastgelegd. Ook van een zwakker jong? (moet ik opzoeken).

Rob Bijlsma vertelde in VPRO boekenprogramma een geval van 'broedermoord' bij roofvogeljongen in het nest. Als iemand de passage in zijn boek Mijn Roofvogels weet, dan hoor ik het graag.

Noten

1. Later heb ik gezien dat de vogel met de zwarte ring om de poot volgens de vogelbescherming de moeder is. Dus het is de moeder die het kind doodt. Heftig hoor!

 

Bronnen

Beleef de lente Ooievaar. 22 mei 2013 Nare beelden: kuiken het nest uit.
infanticide (wikipedia)
Zoek ook op: avian siblicide
Sarah Blaffer Hrdy (1999) Mother Nature . (magistraal boek. Infanticide kan onderdeel zijn van een maternale voortplantings strategie)
Goudvink laat zich vrij makkelijk fotograferen. Seksuele dimorfie.  15 maart 2013 (ooievaar is een voorbeeld van een soort waarvan beide geslachten een identiek verenkleed hebben)
'Monster' bird reveals dark side 9 January 2013 BBC serie Arika waarin een schoenbekooievaarjong en jonger jong het nest uit jaagt en daarmee de dood in jaagt.  (toevallig ook een soort ooievaar!)

Postscript 

13 juni
Zie ook: Levensbeëindiging bij pasgeborenen Nieuwsuur 12 juni:
Artsenfederatie KNMG heeft een standpunt naar buiten gebracht over wanneer een arts het leven van een pasgeborene mag beëindigen.

Nederlandse editie NewScientist verschenen

Eerste Nederlandse editie NewScientist juni 2013

Het eerste nummer van de Nederlandse NewScientist is verschenen. De Engelse New Scientist staat al tientallen jaren bekend als een aantrekkelijk uitgegeven en zeer leesbaar populair-wetenschappelijk tijdschrift. 

De Nederlandse uitgave verschijnt maandelijks, niet wekelijks zoals het Engelse origineel. Het is dus niet zomaar een 1-op-1 vertaling. Het is een keuze uit het beste of leukste (neem ik aan) wat er de afgelopen maand in NS is verschenen, aangevuld met eigen artikelen. Het nieuwe blad is tevens de opvolger van Natuur en Techniek (NWT). Het blad is nog steeds behoorlijk dik (98 paginas), en er staan nauwelijks advertenties in, in ieder geval niet tussen de artikelen door, en is op wat zwaarder papier gedrukt. Probeer het introductienummer voor de introductieprijs. Waarom zelfs slimme mensen domme dingen doen, is in dat geval niet op U van toepassing. Of misschien toch wel.

De artikelen uit de NewScientist zijn wetenschappelijk verantwoord maar er wordt vaak een controversiele draai aangegeven zodat ze vaak tegen, op of zelfs over het randje van sensatie aanzitten. Zo herinner ik mij nog een nummer uit 2009 met het sensationele, misleidende opschrift Darwin Was Wrong . Ik heb er over geblogd op 23 jan 2009: New Scientist: Darwin Was Wrong!

In dit nummer een spannend verhaal over zombies in het dierenrijk (misschien ook bij mensen) veroorzaakt door parasieten. De parasiet neemt het gedrag van (meestal) insecten over op een manier die voordelig is voor de parasiet maar nadelig voor het slachtoffer. Dit blijkt een succesvolle strategie te zijn. Ik vraag mij af hoe het zit met natuurlijke selectie die hier in het nadeel werkt van het slachtoffer die zich immers niet meer kan voortplanten. Een wapenwedloop? Uit het feit dat er nog steeds slachtoffers bestaan kun je concluderen dat de soort nog niet is uitgeroeid door de parasieten. Is natuurlijke selectie niet krachtig genoeg om deze ellende te verhinderen? Of is dit juist natuurlijke selectie in actie? Verwarrend. Vreemd. Bizar. Het zombie artikel is ook bijzonder nuttig voor mensen die geloven in de vrije wil. Hoe dan ook: dit soort artikelen zet het brein tot denken aan. Vrijwilig of niet...

24 januari 2009

Vorige blogs

Nederlandstalige uitgave van Scientific American 2 maart 2009

Debat tussen Cor Zonneveld en Joris van Rossum in Felix Merites

Joris van Rossum (source)

Een korte impressie door Gerdien de Jong

De avond was niet de moeite waard omdat Joris van Rossum een vol uur mocht praten voor de pauze, en na de pauze Cor Zonneveld en Joris van Rossum om de beurt mochten antwoorden op vragen van een moderator. Cor Zonneveld kreeg niet veel gelegenheid om iets in te brengen.

Het was een filosofencafe, en de interviewer liet Joris van Rossum zijn verhaal vertellen zonder 1 kritische vraag. Van Rossum heeft veel tijd genomen om over replicators en adaptatie te praten. Hij zei letterlijk dat het ging om selectie op het niveau van het gen, dus het verschil tussen 'selectie op het niveau van het gen' en Dawkins's 'het gen als eenheid van selectie' is nog steeds niet tot hem doorgedrongen. Joris van Rossum wist niet dat cellen ook een niveau van selectie zijn, zodat hij hfst 11 van Ridley 2004 Evolution inderdaad niet gelezen heeft. Verder denkt hij dat Darwin's theorie seksuele voortplanting veronderstelt, omdat Darwin het nooit over aseksuelen heeft. Dat seksuele voortplanting niet te maken heeft met de structuur van de Darwin's betoog weet Van Rossum niet. Ik vroeg daarnaar bij de gelegenheid tot vragen, maar op de opmerking dat zijn omschrijving van Darwin's theorie geen seksuele voortplanting inhield zei Joris van Rossum dat hij de vraag niet begreep. Toen werd ik boos.

Cor Zonneveld haalde Van Rossum zachtjes onderuit op twee punten. Joris van Rossum had gezegd: "Ik geloof in aanpassing; ik geloof in evolutie". Cor Zonneveld begon met op te merken dat hij in veel dingen niet geloofde, zoals aanpassing en evolutie. Verder vroeg Cor Zonneveld aan de zaal of iedereen een beest in gedachten wou nemen; en vroeg bij vinger opsteken welk: hond, kat, goudvis, hartspons. Na hond en kat had hij de meeste van de omstreeks 75 mensen wel gehad. Dit ter demonstratie van onze gefixeerdheid op zoogdieren. Daarna maakte hij het punt dat voor zoogdieren seks en voortplanting weliswaar samenvallen, maar dat dat over het geheel van de organismen in het geheel niet het geval is. Ook een anti Van Rossum punt, aangezien die niet beter weet dan dat seks en voortplanting samenvallen [*]. Daar bleef het ongeveer bij. Ik betwijfel dat het bij het gehoor doorgekomen is dat het feit dat seks en voortplanting twee verschillende zaken zijn Joris van Rossum ondermijnt [*].

De moderator vroeg veel te veel over creationisme, een topic dat helemaal niet aan de orde was. Maar niets over ID, terwijl het toch de ID overtuiging van de promotoren was die tot deze promotie geleid heeft.


Debat tussen Cor Zonneveld en Joris van Rossum Felix Merites Amsterdam.

Het moet 'harpspons' niet 'hartspons' geweest zijn trouwens, wat CZ zei.
http://www.dailymail.co.uk/sciencetech/article-2228640/Extraordinary-harp-shaped-carnivorous-sponge-discovered-living-Pacific-Ocean-floor.html
via Wikipedia.

[*] 19:37 correctie: 2x  'Cor Zonneveld' vervangen door 'Joris van Rossum'. 

 

Paradiso lezing Marianne Rots over epigenetica

Prof. Marianne Rots, epigeneticus

 

Epigenetica is hot, is nieuw, is spannend, is de toekomst. Genetica is ouderwets, is het verleden. Epigenetica kan aan ieder biologisch en medisch probleem een bijdrage leveren zo niet oplossen. De plechtige openbaarmaking van het menselijk genoom, 'The Book of Life', in 2001 was eigenlijk maar een klein stapje dat nog niet veel concreets opgeleverd heeft. Een beetje overdreven, maar zo is de sfeer die werd opgeroepen door Prof. Rots.

Wat is epigenetica? Ik kan het niet beter onder woorden brengen dan Prof Marianne Rots in de Paradisolezing zondag 26 mei 2013:

"Epigenetica kan worden omschreven als het concert van de genen: sommige genen zijn stil, anderen schreeuwen luid. De symfonie verschilt per celtype (een niercel heeft een andere genen aanstaan dan een levercel) en wordt gedirigeerd door de epigenetica - de overerfbare, maar beïnvloedbare laag van informatie die niet in de volgorde van de DNA bouwstenen zit.
Ondanks dat iedere cel hetzelfde genoom (DNA) heeft, is het epigenoom (alle markeringen op en rond het DNA molecuul) in alle celtypen anders. De markeringen bepalen welke genen actief zijn en welke inactief. Deze epigenetische markeringen worden tijdens de differentiatie op een celtype-specifieke manier aangebracht en vervolgens doorgegeven naar alle dochtercellen (overerfbaar).
In ziekten zijn enkele genen vaak onterecht tot zwijgen gebracht of staan juist ongepast heel hard te schreeuwen.
Epigenetica is overerfbaar maar omkeerbaar en kan dus met geneesmiddelen worden hersteld.
Onderzoek heeft aanwijzingen opgeleverd dat voeding, stress en pesticiden blijvende effecten op een individu kunnen achterlaten in de vorm van epigenetisch markeringen. In tegenstelling tot de genetische bouwstenen volgorde, die vast ligt, kunnen epigenetische eigenschappen weer worden beïnvloed door bijvoorbeeld eigen levensstijl."

Tot zover Marianne Rots. Het is duidelijk dat epigenetica zich niet richt op de klassieke erfelijke ziektes zoals PKU, Duchenne en Huntington. Het zijn ziektes waarbij het gen zelf gemuteerd is. Maar kanker staat des te meer in de belangstelling. Het lijkt er op dat bij kanker genen aan staan die niet aan moeten staan en genen uit staan die niet uit moeten staan. Dat komt door foute epigenetische markeringen. Er bestaan schrijvers en wissers van die epigenetische markeringen. Dat zijn eiwiten. Dankzij het bestaan van die schrijvers en wissers kunnen epigenetici geneesmiddelen ontwikkelingen die aangrijpen op die schrijvers en wissers. En zodoende de juiste genen aan zetten en de juiste genen uit. En zo kanker proberen te bestrijden. Er zijn er al 5 geneesmiddelen op die basis ontwikkeld.

Ik zit nog met een probleem: worden die 250 epigenetische markeringen overgeërfd of gecreëerd tijdens de ontwikkeling? Dit is in essentie de vraag die ik Prof Rots gesteld heb na afloop van de lezing en waarop ik eigenlijk geen bevredigend antwoord heb ontvangen. Het probleem:

1. feit: ieder mens heeft ongeveer 250 verschillende celtypes (dit feit noemde ze in haar verhaal)
2. feit: ieder celtype wordt veroorzaakt door epigenetische markeringen: het epigenoom
3. feit: een epigenetische markering zet sommige genen uit, sommige aan. Genen kunnen niet tegelijk uit én aan staan. Epigenomen sluiten elkaar uit.
4. feit: de mens ontstaat uit één enkele cel. Die ene cel is geen levercel of huidcel. Die ene cel kan niet tegelijk meerdere epigenomen bezitten, want epigenomen sluiten elkaar uit.
5. conclusie: de 250 epigenomen worden gecreëerd tijdens de ontwikkeling.
6. waar komt die informatie vandaan? Dat kan niet uit omgevingsfactoren afkomstig zijn want menselijke lichaamsbouw, organen, celtypes zijn karakteristiek voor de mens.  
7. Mijn slotconclusie: dan blijft er niets anders over dan de primaire dna volgorde aanwezig in de bevruchte eicel. Dus die 250 epigenomen worden tijdens de ontwikkeling gecreëerd op basis van het primaire genoom (de base volgorde). Hoe dat precies gebeurd is nog niet opgehelderd. Dit kan voorlopig alleen bepaald worden in proefdieren want menselijke bevruchte eicellen opofferen voor onderzoek zal ethisch niet mogen.

Ik kreeg sterk de indruk dat Marianne Rots het niet eens was met mijn conclusie. Haar tegenwerping was: maar U gaat er van uit dat alléén de primaire dna volgorde wordt overgeërfd, en dat is niet zo. Er worden ook epigenetisch markeringen geërfd. Maar dat is een vaag en ontwijkend antwoord. Welke epigenetische markeringen? Zijn er dan 250 epigenomen aanwezig in de bevruchte eicel?

Postscript 

7 juni

Conclusie:
Genetica en Epigenetica behoren geen concurrenten te zijn! Zeker niet omdat er verschillende academische disciplines of onderzoeksgroepen of tijdschriften of boeken zijn die zo heten! Zij vullen elkaar aan. Ze bestaan naast elkaar. Onder bepaalde omstandigheden zijn genetische invloeden dominant over epigenetische invloeden, onder andere omstandigheden is het omgekeerde het geval. 

Vorige posts over epigenetica

Epigenetica is geen bedreiging voor neoDarwinisme! 8 april 2010

Waarom zou ik nog bij KPN blijven?

Waarom zou ik nog langer bij KPN blijven? Behalve de internet toegang was en is de website met een vast adres altijd de belangrijkste reden om bij KPN te blijven.  

Twee dingen waar ik geen controle over had: alle 'planet'-links op het internet naar mijn site en alle 'planet'-links in Google hielden mij aan mijn internetprovider geketend. Ik had er voordeel van zolang ze ongewijzigd bleven. Het is de bedoeling dat die links er zijn. Dat maakt je site vindbaar voor anderen en daarmee waardevol voor jezelf. Maar dan moeten ze niet door je provider veranderd worden. Nu is in één klap het vaste adres verdwenen en daarmee de reden om nog bij KPN te blijven. Een jaar geleden hadden afschuwelijke ervaringen met KPN van een vriend er voor gezorgd dat ik weg wilde bij KPN. Maar dan zou ik met mijn website waarin ik al duizenden uren werk had zitten bij nul moeten beginnen.
Bovendien: wat is KPN nog meer van plan? Worden straks onze emailadressen ook plotseling zonder aankondiging gewijzigd? Ook weer op een zo'n klant-on vriendelijke manier? Alweer een reden om weg te gaan. 

Als ze een plan hebben, waarom maakt KPN dat niet openbaar? Zodat we erop kunnen anticiperen en eventueel (!) mee kunnen discussieren voordat we weer met de afschuwelijke neveneffecten te maken krijgen. Of moeten de gebruikers anticiperen op nog meer ellende en massaal KPN verlaten???

Ondertussen heb ik alvast een alternatief email account aangemaakt. Je weet maar nooit!

(dit blog is een vervolg van gisteren en eergisteren)

KPN pleegt onrechtmatige daad door home.planet.nl te blokkeren

Ik heb op 22 mei 2013 geconstateerd dat KPN de toegang tot websites met het adres home.planet.nl geblokkerd heeft door van bezoekers te eisen dat ze handmatig het nieuwe adres home.kpn.nl moeten in typen. Pas daarna krijgt men toegang tot de webpagina. 

Deze actie is onaangekondigd. De eigenaars van de home.planet.nl adressen hebben nooit bericht gehad dat, wanneer en hoe dit zou gebeuren. Dat adres is wat de eigenaar van de website, alle internetgebruikers overal ter wereld en de Google database gebruiken om de website te benaderen. Dat webadres is de toegang tot de website. Dat webadres is 'het telefoonnummer' van de website. Maakt een internetprovider dat adres ongeldig dan is de toegang effectief geblokkeerd.

Bovendien maakt zowel de eigenaar als alle andere internetgebruikers met dat adres links naar de website. Die links staan in andere websites als verwijzingen naar de website home.planet.nl. Google is gebaseerd op die links. Zo werkt het internet. Zo wordt informatie gevonden. De waarde van een website ligt in het gemak waarmee deze gevonden kan worden. Een website die niet of moeilijk gevonden kan worden heeft geen waarde. Door home.planet.nl te blokkeren blokkeert KPN wereldwijd de toegang tot de website.

Verder hebben grotere websites met vele pagina's interne verwijzingen naar andere pagina's binnen dezelfde website waarin onvermijdelijk het woordje 'planet' voorkomt. Ook die worden aangetast door de gedwongen naamsverandering. Die interne verwijzingen binnen de website zijn de enige adressen waar de website eigenaar-auteur controle over heeft.

De eigenaar-auteur van de website heeft geen controle over wat er in de adresbalk verschijnt. Het adres van een website hangt af van de provider. Op het moment dat iemand een website begint ligt het adres van de website vast. Zo behoort het te blijven zolang de website bestaat. Die provider was Planet [2]. KPN is de opvolger van Planet en daarmee van de planet adressen en heeft daarmee de verplichting ook die adressen over te nemen en te handhaven. Klanten betalen de provider daar voor. KPN mag afnemers van die dienst niet opzettelijk de toegang hinderen of verhinderen. Het gaat hier niet om technische storingen of overmacht. Dus KPN pleegt hiermee opzettelijk een onrechtmatige daad.

Die naamsverandering van van home.planet.nl naar home.kpn.nl is onnodig, dient geen enkel belang. Zeker niet van haar klanten. Maar als KPN meent dat het toch nodig is, dan zou KPN om de schade te beperken de naamsverandering ten minste automatisch moeten laten verlopen. Dus zonder bezoekers te confronteren met een ingewikkelde pagina met instructies. Voor buitenlanders ziet dit er uit als een dode link met een misleidende en nietszeggende titel 'De pagina is niet gevonden'. Einde verhaal. Beter zou zijn: 'the page address has been changed to:' of iets dergelijks. Nog beter: biedt een button aan die doorlinkt naar de gezochte pagina. Nog beter: schakel autoamtisch door! Door een automatische naamsverandering zouden alle bestaande oude links op websites en in Google gewoon blijven functioneren zonder dat iemand er last van zou hebben. Ook zou KPN bij Google het verzoek kunnen indienen alle 'planet' adressen om te zetten in 'kpn' adressen. Tenslotte heeft KPN het allemaal zelf bedacht. Niemand heeft daar om gevraagd. 
Maar KPN heeft de adresverandering niet automatisch laten verlopen en onnodig grote overlast en schade veroorzaakt [1]. Daarom is deze blokkade een onrechtmatige daad.

De foutpagina die KPN heeft geinstalleerd is in het Nederlands. Maar dat kunnen internationale bezoekers uiteraard niet lezen. Dus de wijze van uitvoering van de blokkade is ook nog eens op een amateuristische manier gedaan. KPN berokkent afnemers van haar webdiensten maximale schade. 

Ook heeft KPN ongevraagd en onaangekondigd het adres van de homesite in de account gegevens van de klant gewijzigd naar home.kpn.nl/. Brutaal en onrechtmatig. Ook de verwijdering van de tilde ~ uit het adres is ongevraagd en onaangekondigd. Voor mij hoeft er niet zo'n gekke tilde in het adres. Het punt is dat het er altijd ingezeten heeft en dat de plotselinge verwijdering van de tilde de continuiteit van het adres vernietigt. En daarmee de betrouwbaarheid van de provider.

Wij eisen dat de blokkade onmiddellijk wordt opgeheven of transparant wordt uitgevoerd zodat niemand er last van heeft.

459 miljoen links naar home.planet.nl in Google
(capture: 24 mei 2013 08:49)

Er zijn 196.000 home.planet.nl urls in Google
 (capture: 24 mei 2013 14:06)

305 hits voor home.planet.nl/~gkorthof (4 juni 2013) [3]

"Online zoals jij dat wilt" noemt KPN dat!
In deze ongedateerde mededeling wordt alleen iets gezegd over
het bedrijf KPN en Planet maar niets over het webadres home.planet.nl
Over betrouwbaarheid gesproken! (capture 24 mei 2013)

KPN sluit je website af!!!

De propaganda machine van KPN in actie:
online zoals de KPN het wil!

Automatisch omzetten?!

De homesite van KPN-Planet:

http://home.planet.nl/

wordt automatisch (!) omgezet naar:

http://www.kpn.com/extra-diensten/Uw-eigen-plek-op-internet.htm

door KPN! (met dank aan Gemma voor deze observatie). Zie figuur:

(capture 24 mei 2013 14:18)

KPN weet dus heel goed hoe het moet! Het kan dus technisch gezien! Waarom doen ze dat niet voor ons???

---

Steunbetuigingen zijn zeer welkom! Hoe meer hoe beter! Samen staan we sterker.

Noten

1. Het bizarre is dat KPN 'planet' laat staan in interne adressen waar het helemaal geen nut heeft voor klanten: https://csc.maranello.planet.nl/CSC/Home.aspx
   (het adres voor MijnKPN !) (toegevoegd: 1 juni)
2. Daarvóór zat ik bij Worldaccess (mijn eerste provider) die het adres home.wxs.nl voerde. NB: het bizarre is dat ik op 3 juni 2013 constateerde dat het adres
   http://home.wxs.nl/~gkorthof/zangvogels/zangvogels.htm
   nog steeds werkt! en NB het adres
   http://home.planet.nl/~gkorthof/zangvogels/zangvogels.htm
   werkt ook weer! Evenals:
   http://home.planet.nl/~gkorthof/kortho13.htm
   Te laat KPN! (toegevoegd: 3 juni)
3. Toegevoegd 4 juni 2013. Ik heb dus ongeveer 305 links met home.planet.nl/~gkorthof in Google!!! Dat is niet niks!!!
   

Ramp: KPN blokkeert alle home.planet.nl webadressen

Een ramp voor mijn website http://home.planet.nl/~gkorthof/  (met domein wasdarwinwrong.com). Gisteren ontdekte ik dat alle adressen met: 

http://home.planet.nl/~gkorthof/ 

niet meer werken. De bezoeker krijgt bovenstaande pagina te zien met als titel: 

404 De pagina is niet gevonden.

Als je in google zoekt op 'evolution','korthof' dan krijg je een groot aantal hits waaronder met het adres 'home.planet.nl'. En soms met: 'home.wxs.nl'. Als de zoekende internetter daarop klikt krijg hij/zij bovenstaande pagina!!! (zie plaatje) (behalve als ze klikken op een link met mijn domeinnaam wasdarwinwrong.com).
En dit is geen tijdelijke storing. Bovenstaande foutmelding van kpn suggereert dat de pagina niet meer bestaat. De meeste mensen zullen dan afhaken. Website opgeheven of zoiets. Maar de pagina bestaat wel. Maar met een ander adres.

KPN verwacht van mensen die op internet op zoek zijn naar info dat ze zelf handmatige het adres in de adresbalk gaan editen en 'planet' door 'kpn' gaan vervangen. Dat is onwerkbaar en onredelijk! Dat kun je toch niet verwachten van een internationaal Engelstalig publiek!  Mijn website is in het Engels. En dan bieden ze nog een Nederlandstalige pagina aan voor een Engelstalig internationaal publiek.

Behalve google zijn er letterlijk honderden andere websites die naar mijn website gelinkt hebben, die al sinds 1997 ononderbroken online is en uit bijna honderd pagina's bestaat. Die links zijn nu dus ook waardeloos geworden omdat er meestal 'planet' in voorkomt. Want dat is altijd het webadres geweest.

Je gaat toch ook niet alle emailadressen met 'planet.nl' erin plotseling onklaar maken en bericht sturen naar de zender: dit email adres bestaat niet, U moet 'planet' vervangen door 'kpn'. Mijn emailadressen met 'planet' erin werken gewoon.

Waarom moet dit in Godsnaam? Ik weet niet hoelang dit al bestaat, ik merkte het gisteren.

De omvang van de ramp: als je in google zoekt:

link: http://home.planet.nl/~gkorthof/

dan krijg je:

About 2,610 results (0.13 seconds)

Dat betekent dat er op het internet 2610 links naar het adres 'planet' zijn. Die dus allemaal doodlopen.
Ik ben radeloos en machteloos, ik weet werkelijk niet wat ik moet doen... Om werkelijk gek van te worden... Vooral omdat je zelf niets aan het adres van je website kunt doen. De provider is enige die dat onder controle heeft. Een eigen redirect pagina neerzetten heeft geen zin omdat de bezoeker al vóór dat hij daar komt, de kpn pagina krijgt te zien! Waarom moet dit op zo'n onnodige botte manier? Waarom kan er geen automatische redirect plaatsvinden zodat bezoekers van mijn site er geen last van hebben? Wat hebben die te maken met een naamswisseling van een provider?

Ik heb gisteren al enige interne links op belangrijke pagina's vervangen ('planet' vervangen door de domeinnaam www.wasdarwinwrong.com). Dat is zo ongeveer alles wat ik kan, maar ik kan niets doen aan die 2610 links op het internet. Daar kan ik niet bij...