Sam Harris' boek besproken in Nature en Science

Sam Harris: The Moral Landscape

Dat gebeurt niet vaak: dat je het geluk hebt dat je boek op donderdag in Nature en op vrijdag in Science besproken wordt! Dat overkwam Sam Harris. Dan moet The Moral Landscape toch wel de moeite waard zijn. 

Ik heb tot nu toe nog niets van Harris gelezen, misschien moet ik dit boek dan maar eens gaan lezen. Harris is één van de luidruchtigste atheïsten en bekend van The End of Faith. Ik dacht dat hij een journalist was, maar volgens Science: "Harris speaks from an impressive background—he holds doctoral degrees in both philosophy and neurobiology"! Het kan niet op! Bovendien zijn beide reviews niet echt negatief. Toch heb ik mijn twijfels over het dubbelzinnige 'How science can determine human values'. Determine? Bedoelt Harris dat wetenschap kan vaststellen dat bepaalde waardes moreel zijn en andere niet, dus een moreel oordeel kan geven, of dat de wetenschap kan onderzoeken welke morele waarden mensen hebben? Of: dat de wetenschap inzicht kan geven in morele waardes zodat we betere morele keuzes kunnen maken? De Science reviewer vraagt zich af of we nu wetenschappelijk van Is naar Ought kunnen gaan, de verboden denkstap, maar geeft niet echt een antwoord. Volgens het Nature review claimt Harris dat de wetenschap kan vaststellen welke morele oordelen geldig zijn. Dus toch de is-ought stap? Heeft Harris dan niets geleerd van alle fouten van een evolutionaire ethiek? Dat moet ik uitzoeken. Het lijkt een pittig boek, mensen als Francis Collins, etc. krijgen het ervan langs. Dit moet ik lezen.

Sources

• Pascal Boyer 'Ethics: The good life', Nature, 20 January 2011
• Michael A. Goldman 'A Means for Ought from Is?' Science, 21 Jan 2011
• Sam Harris The Moral Landscape: How Science Can Determine Human Values, The Free Press, 2010.

Labyrint filmt bij milieuovertreder Thermphos

De Labyrint uitzending van gisteren dinsdag 18 januari was een interessante uitzending over recycling van fosfor uit menselijke poep en pies. Klinkt nogal lachwekkend, maar het is een serieus onderwerp over de oprakende wereldvoorraden fosfor.
 

Maar wat mij opviel was Labyrint directeur Rob de Ruiter van Thermphos (één van de grootste fosforproducenten ter wereld) uitgebreid aan het woord liet. Hij had nuttige dingen over fosfor te vertellen. Maar wat de directeur niet vertelde, en Labyrint ook niet, is dat de VROM-inspectie in 2010 gedreigd had Thermphos (Vlissingen) te sluiten op grond van herhaald overtreden van de milieueisen. (NOS). Het bedrijf stoot te veel dioxine uit en neemt een loopje met milieueisen. De inspectie noemt de situatie bij het bedrijf ernstig en zorgwekkend. Op 15 mei 2009 kwamen er zelfs twee werknemers van Thermphos door een bedrijfsongeval om het leven. Er is ontzettend veel mis met het bedrijf Thermphos (zie complete lijst van de NOS). Een misser van Labyrint. Hun onderwerp was notabene duurzaamheid. Ze hebben een hardnekkige milieuovertreder gekozen in een issue over duurzaamheid. Slecht gekozen.

Er was één hilarische opmerking van de directeur de Ruiter: "Fosfor is fosfor. Je kunt dat niet vervangen"! Leuk hoor, na de Labyrint uitzending  Bacterie ontdekt die arsenicum in plaats van fosfor gebruikt !!!

Darwin als maatstaf populariteit wetenschappers

In Science een interessant artikel over de populariteit van wetenschappers met Darwin als maatstaf. Dat wil zeggen: Charles Darwin werd als eenheid genomen, de Darwin, en de populariteit van wetenschappers werd vergeleken met die van Darwin. De eenheid is Darwin (D) of de mD (milliDarwin of 1/1000ste Darwin).

populariteit Charles Darwin van 1800 - 2000

 

Aardig is te zien dat de populariteit van Darwin zelf langzaam toenam na de publicatie van de Origin of Species in 1859, maar explosief steeg rond zijn dood in 1882 en daarna flink schommelde op hoog niveau. NB: hij was in 1809 geboren, maar kennelijk kwam zijn naam al vóór zijn geboorte voor in de literatuur (naamgenoot?).
Verrassend genoeg bleek dat er maar één wetenschapper populairder dan Darwin zelf: Bertrand Russell met een score van 1500 mD. Russell komt dus 1,5x vaker voor dan Darwin. Daarna met enige tussenruimte Albert Einstein met een score van 878 mD (zie hier).

Het bijzondere is dat het meten van populariteit een geautomatiseerde techniek is en de resultaten daarom redelijk objectief genoemd kunnen worden. Hoe meer er over iemand of iets geschreven is hoe groter de D score. Het uitgangsmateriaal waren 15 miljoen door Google gedigitaliseerde boeken die tussen 1800 en 2000 verschenen waren. Daarvan werden er 5 miljoen geselecteerd met voldoende ocr (optical character recognition) kwaliteit. Dat is een hoeveelheid boeken die niemand ooit kan lezen.
Vervolgens is een lijst met namen van wetenschappers op semi-automatische manier geëxtraheerd uit wikipedia (die trouwens afgelopen zaterdag 15 januari 10 jaar bestond). Op de The Science Hall of Fame pagina kun je zelf onderzoek doen. Het is bijzonder leuk en verslavend. Je kunt tevens het verloop van populariteit van 1800 tot 2000 in een grafiekje laten zetten. In de top200 kwamen -op afstand- nog andere biologen voor die iets met evolutie te maken hadden: Julian Huxley, Stephen Jay Gould, Alfred Russel Wallace, Ernst Haeckel, Thomas Henry Huxley, Richard Dawkins, Desmond Morris, Francis Crick, Ernst Mayr, Sewall Wright en George Mivart.

Nog verder gaat de Ngram Viewer waar je een willekeurig woord kunt invoeren en er een grafiek van kunt laten maken. Je kunt meerdere termen invoeren. Bijvoorbeeld: Charles Darwin, Sigmund Freud, Bertrand Russell geeft een vergelijkende populariteit. Maar het hoeven geen personen te zijn. Het kunnen ook termen als creationism, Intelligent Design zijn:

creationism.  Intelligent Design.

Het blijkt dat creationism vanaf 1978 een snelle stijging meemaakt. Misschien omdat in 1978 de creationist Duane Gish een public school editie van Evolution? The Fossils Say No! heeft uitgebracht?
'Intelligent Design' vormt maar een klein hobbeltje vanaf plm 1991, het jaar waarin Phillip Johnson, de vader van de ID beweging, zijn Darwin on Trial publiceerde. Of je kunt evolution en creation vergelijken:

evolution.  creation.

In het Engels 'wint' creation het van evolution. Beide blijven de laatste 50 jaar stijgen. Nederlandse woorden accepteert het systeem ook: evolutie en schepping:

 evolutie schepping

In het Nederlandse taalgebied 'wint' evolutie het ruimschoots van schepping! En zo zijn er vele research mogelijkheden: God heeft al 150 jaar last van een dalende populariteit. Dat hadden de auteurs van het artikel ook al geconstateerd. Deze trend is al vóór Darwin's Origin begonnen, nl plm. 1842. Waarom precies op dat moment weet ik ook niet. Voer voor theologen. Er zijn eindeloos veel meer van dat soort leuke dingen te onderzoeken.

Beperkingen

Het systeem en de data kennen nog wat beperkingen. Francis Crick (67 mD) is aanwezig in de lijst van wetenschappers, maar James Watson ontbreekt! Watson is nog niet dood, waardoor hij geen sterfdatum heeft in wikipedia. Dat is misschien een vereiste van het systeem. Maar er blijken vele wetenschappers zonder sterfdatum in het bestand voor te komen.Vermoedelijk is James Watson eruit gefilterd omdat er teveel (wiki) mensen zijn met de naam James Watson. Daardoor kun je de ontdekker van DNA niet meer onderscheiden van andere James Watson's. Helaas: als je een algemene naam hebt, heb je pech! Dat is waarschijnlijk een inherent nadeel van de methode.

Met deze publicatie in Science is een geheel nieuw tijdperk van kwantitatief cultuurhistorisch onderzoek begonnen.

Bronnen

• The Science Hall of Fame (gratis interactieve lijst met wetenschappers)
• Jean-Baptiste Michel et al (2011) 'Quantitative Analysis of Culture Using Millions of Digitized Books', Science, 14 Jan 2011. (is het originele wetenschappelijke artikel met o.a. 4 mensen van Google)
• The Science Hall of Fame website met achtergronden, etc. (gratis)
• John Bohannon (2011) 'Google Books, Wikipedia, and the Future of Culturomics', Science 14 Jan 2011 (geeft toelichting)

Update woensdag 19 jan:

De data van Ngramviewer zijn (nog) niet betrouwbaar.  Ik zocht op 'wikipedia', een woord dat niet vóór 2000 zou moeten kunnen bestaan. Maar er kwam een uitbundige grafiek met ontzettend veel treffers van 1800 - 2000. Wat bleek? Heruitgaves van oude boeken (forgottenbooks.org) kregen een nieuw voorwoord met een citaat uit wikipedia! Zo krijg je dus false positives. Oppassen geblazen!